×

Προειδοποίηση

Error loading component: com_users, Component not found.
Σάββατο, 08 Οκτώβριος 2016 03:00

Πρακτικά 1ου Συνεδρίου ΜΓΣ Εθνικού

Πρακτικά 1ου Συνεδρίου ΜΓΣ Εθνικού

Περιεχόμενα

                                                                                                                               σελίδα

Εισαγωγή

Στόχοι του συνεδρίου – Το όραμα του Εθνικού ………………………………………   4

Σταύρος Τζωίδης – Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής – Μέλος ΜΓΣ Εθνικός

Χαιρετισμός

Γρηγόρης Καραπιπέρης, Πρόεδρος ΜΓΣ Εθνικός……...……………………………    5

Χαιρετισμός

Γιάννης Μαμουζέλος, Μέλος ΔΣ ΣΕΓΑΣ ……………………………………………    6

Ιστορική αναδρομή

Αθλητισμός – πολιτισμός: η ταυτότητα του Εθνικού …………………………………   7

Αγγελική Γιαννακίδου, Ιδρύτρια Εθνολογικού Μουσείου Θράκης

Ο Εθνικός της Αλεξανδρούπολης και η Αλεξανδρούπολη του Εθνικού ………………  14

Θεοφάνης Μαλκίδης, Διδάκτορας Κοινωνικών Επιστημών

Συμμετοχή του Εθνικού σε αθλητικές διοργανώσεις και η ανάδειξη της πόλης ……… 20

Ανέστης Γιαννακόπουλος, Προπονητής ΜΓΣ Εθνικός

Οργανωτικά ζητήματα

Ο Εθνικός στον 21ο αιώνα: ανάγκες για νέα δομή …………………………………….. 28

Γιώργος Μιχελής, Γενικός Γραμματέας ΜΓΣ Εθνικός

Πρότυπα συμπεριφοράς αθλητών και γονέων …………………………………………  30

Σεβαστιανή Καλπακίδου, Στέλεχος ΜΓΣ Εθνικός

Πρότυπα συμπεριφοράς διοικητικών στελεχών ……………………………………….. 34

Δοξάκης Κομήτης, Γ΄ Αντιπρόεδρος ΜΓΣ Εθνικός

Πρότυπα συμπεριφοράς προπονητών …………………………………………………..            38

Δάφνη Δεληγιάννη, Προπονήτρια ΜΓΣ Εθνικός, Επιτραπέζια Αντισφαίριση  

Εθνικός – Εθελοντισμός …………………………………………………………………            43

Κώστας Χαριτόπουλος, Υπεύθυνος εθελοντισμού ΜΓΣ Εθνικός

Αξιολόγηση σωματείων ………………………………………………………………… 45

Κώστας Πατερόπουλος, Αντιπρόεδρος ΜΓΣ Εθνικός

Καινοτομία στον αθλητισμό - Νέα εικόνα, νέο μοντέλο στους αγώνες ………………. 50

Γιάννης Μαμουζέλος, Μέλος ΔΣ ΣΕΓΑΣ

Τοποθετήσεις εκπροσώπων φορέων

Εθνικός: φάρος και κιβωτός για την πνευματική και σωματική αναγέννηση

του ανθρώπου ………………………………………………………………………….. 54

Άνθιμος, Μητροπολίτης Αλεξανδρούπολης

Εθνικός: γέφυρα φιλίας των λαών ……………………………………………………… 56

Δημήτρης Πέτροβιτς, Αντιπεριφερειάρχης Π. Ε. Έβρου

Εθνικός: μοχλός ανάπτυξης της πόλης ……………………………………………         …….    58

Κωνσταντίνος Δ. Χατζημιχαήλ, Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης

Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου

Σταύρος Τζωίδης                      Πρόεδρος

Αντώνης Τελόπουλος               Μέλος

Κάρολος Κωνσταντινίδης        Μέλος

Σεβαστιανή Καλπακίδου          Γραμματεία

Επιστημονικός υπεύθυνος συνεδρίου / Επιμέλεια πρακτικών:

Δημήτρης Γαργαλιάνος

Αναπληρωτής Καθηγητής

ΤΕΦΑΑ, ΔΠΘ

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.


Στόχοι του συνεδρίου – Το όραμα του Εθνικού

Σταύρος Τζωίδης

Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής – Μέλος ΜΓΣ Εθνικός

Πλησιάζοντας τα  90 χρόνια προσφοράς στον αθλητισμό, ο Εθνικός γυρίζει σελίδα, δένει το παλιό με το καινούργιο και προσφέρει προοπτική στη νέα γενιά. Στο πλαίσιο των προσπαθειών μας να διατηρήσουμε την ιστορικότητα του σωματείου, αλλά να τολμήσουμε και την καινοτομία με γνώμονα τη συνεχόμενη εκπαίδευση των στελεχών μας, αποφασίσαμε να διοργανώσουμε το 1ο αυτό συνέδριο, το οποίο είναι ανοιχτό στην πόλη, αλλά ταυτόχρονα απευθύνεται σε όλη την αθλητική κοινωνία της χώρας.

Οι στόχοι του συνεδρίου είναι:

  1. Η ανάδειξη της ιστορικότητας του Εθνικού, ο οποίος εκπληρώνεται με: α) έκθεση φωτογραφιών από το αρχείο του, β) μία ιστορική αναδρομή του σωματείου σε σχέση με την ανάπτυξη της πόλης, γ) ανέκδοτες αφηγήσεις γηραιών παραγόντων και αθλητών σχετικές με τη δράση του Εθνικού τα χρόνια που πέρασαν και δ) βράβευση των ανθρώπων αυτών για την προσφορά τους στο σωματείο.

  1. Η δημιουργία προτύπων συμπεριφοράς του ανθρώπινου δυναμικού του σωματείου (αθλητές, γονείς, προπονητές και διοικητικά στελέχη) και η ενημέρωση / δέσμευσή τους πάνω σε αυτά.

  1. Η βελτίωση των γνώσεων των στελεχών του σωματείου σε ειδικά θέματα του αθλητισμού (σχέση μεταξύ πρωταθλητισμού και αθλητισμού για όλους), ο οποίος εκπληρώνεται με την οργάνωση ανοιχτού διαλόγου μεταξύ ειδικών.

  1. Η δημιουργία του οράματος του σωματείου για την παρούσα και την επόμενη γενιά. Η διαδικασία αυτή ολοκληρώθηκε μετά από πολύμηνο διάλογο μεταξύ των στελεχών του σωματείου, αλλά και με τις προτάσεις των εκπροσώπων σημαντικών φορέων της πόλης (Μητροπολίτης, Αντιπεριφερειάρχης, Δήμαρχος, Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου) και κατέληξε στην παρακάτω διατύπωση:

Η συνεχής εξέλιξη της αθλητικής μας οικογένειας,

που θα συμβάλλει στη συνοχή και στην ανάπτυξη της πόλης μας,

με βάση την καλλιέργεια και τη διάδοση της αθλητικής ιδέας σε όλους,

αλλά και την επιδίωξη της «καλύτερης δυνατής επίδοσης».

Το 1ο συνέδριο αποτελεί και το 1ο βήμα μας στο δρόμο προς το μέλλον, τον οποίο θα βαδίσουμε επιδιώκοντας την καινοτομία και την αριστεία, συνεχώς εκπαιδευόμενοι.


Χαιρετισμός

Γρηγόρης Καραπιπέρης

Πρόεδρος ΜΓΣ Εθνικός

Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι του Εθνικού,

Η Αλεξανδρούπολη δημιουργήθηκε από υπέροχους ανθρώπους. Ανδριανουπολίτες, Αινίτες, Μαρωνήτες, Μακρινοί, Πόντιοι, Σαρακατσάνοι, Καππαδόκες, πρόσφυγες από την Αν. Θράκη έφτιαξαν μία λαμπρή πόλη με μικρή σε διάρκεια, αλλά ένδοξη ιστορία. Ο Εθνικός είναι υπερήφανος που δημιουργήθηκε σχεδόν ταυτόχρονα μαζί της και συνέβαλλε στο να γίνει αυτό που είναι σήμερα.

Δύσκολα χρόνια, αλλά αυτή η ομάδα είχε τόσο πάθος για διάκριση, που παρά τις αποστάσεις που ξεκινούσαν εδώ, στην εσχατιά της χώρας, ξεπερνώντας την προσφυγική καταγωγή της, έφτιαξε ένα σύμβολο, τη σημαία του Εθνικού. Σύμβολο πρωταρχικό, που λειτούργησε ως φαροδείκτης προς το μέλλον. Σύμβολο έκφρασης της κοινωνίας των πολιτών που μετουσίωσε σε πράξη τις ιδέες που εμπεριέχουν αυτήν την προσπάθεια, που λειτουργεί ως συνεκτικός ιστός της κοινωνίας και ως θεμέλιο που πάνω του οικοδομείται η κοινωνική συνοχή, η ευημερία και η ελπίδα.

Τα χρόνια που πέρασαν δεκάδες αθλητές μας διακρίθηκαν στους αγώνες που έδωσαν. Ακόμη δεν είχε κοπάσει ο εμφύλιος και ο Εθνικός έστειλε αθλητή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ελσίνκι, το 1952. Αλλά και το ποδόσφαιρο δεν πήγε πίσω. Μεγάλοι ποδοσφαιριστές, σκληροί αγώνες, όμορφες στιγμές, πρωτόγνωρες για όλους. Αργότερα ο Εθνικός αγκάλιασε και ένα άθλημα που δεν το ήξερε κανείς, το βόλεϊ, πολύ πριν η Ελλάδα καταλάβει το μεγαλείο που προσφέρει και σήμερα είναι το διαχρονικότερο επαρχιακό σωματείο (40 χρόνια στην Α’ Εθνική) και το πρώτο που έπαιξε στην Ευρώπη. Στις μέρες μας στο σωματείο λειτουργούν 13 αθλήματα και πολλοί αθλητές του καλούνται συνεχώς σε όλα τα επίπεδα των Εθνικών ομάδων. Η συμμετοχή τους σε αυτές συμβάλλει αποφασιστικά στην προβολή της πόλη μας τόσο στη χώρα, όσο και σε διεθνές επίπεδο. Ίσως είναι υπερβολικό, αλλά εγώ το αισθάνομαι και θα το πω: η ευχή κάθε μάνας της πόλης στο παιδί της είναι να φορέσει τη φανέλα του Εθνικού και το Εθνόσημο στο στήθος. 

Φίλες και φίλοι, οι αθλητές μας έχουν αστείρευτο ταλέντο, μοναδικό ήθος και η σεμνότητά τους είναι διδαχή για όλους τους καινούργιους. Αισθανόμαστε συγκίνηση, είμαστε υπερήφανοι και υποκλινόμαστε στον αγώνα τους και τις επιτυχίες τους, οι οποίες ίσως να είναι και ο λόγος που όταν κάποιοι στο παρελθόν προσπάθησαν να μας διαλύσουν δεν τα κατάφεραν.

Ο Εθνικός αισθάνθηκε την ανάγκη να τιμήσει τους εν ζωή ανθρώπους που τον βοήθησαν να φτάσει στο σήμερα, να διευρύνει τις γνώσεις των στελεχών του, να συνδεθεί θεσμικά με την κοινωνία και να ακούσει τις απόψεις των φορέων της πόλης για το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει, ώστε να μπορέσει να βαδίσει με επιτυχία στον 21ο αιώνα. Αυτοί είναι και οι λόγοι που οργανώνουμε αυτό το συνέδριο.

Σας ευχαριστούμε όλους που είστε εδώ, μαζί μας, και συμμετέχετε στην προσπάθειά μας.


Χαιρετισμός

Γιάννης Μαμουζέλος

Μέλος ΔΣ ΣΕΓΑΣ

Αγαπητοί σύνεδροι,

Με την ευκαιρία της διοργάνωσης του RUN GREECE ο ΜΓΣ Εθνικός Αλεξανδρούπολης οργανώνει το 1ο Συνέδριό του με τίτλο «Ο Εθνικός στον 21ο αιώνα», γεγονός που καλύπτει με τον καλύτερο τρόπο την αντίληψη του ΣΕΓΑΣ για σύνδεση του αγώνα και με παράλληλες εκδηλώσεις. Η πρωτοβουλία του ιστορικού σωματείου είναι εξαιρετικό δείγμα δημιουργικής δράσης πέραν της συνήθους αγωνιστικής και η θεματολογία του συνεδρίου και ο τρόπος διεξαγωγής του είναι άξιες συγχαρητηρίων.

Η προσπάθεια αυτή όχι μόνο συντελεί στη διάσωση ή ανακάλυψη πολύτιμων στοιχείων της μακρόχρονης δράσης του σωματείου, αλλά αυξάνει την απήχηση και τη δυναμική του στην τοπική κοινωνία, στους αθλητές του, στους προπονητές, στα μέλη του και σε όλο το ανθρώπινο δυναμικό του. Εκφράζει έμπρακτα ότι η διοίκηση του σωματείου δεν εφησυχάζει, αλλά δρα για την καλύτερη οργάνωση και λειτουργία του με σύγχρονο, ωφέλιμο και παραγωγικό τρόπο.  

Τέτοιες προσπάθειες αξίζει να βρουν μιμητές, ειδικά από μεγάλα και ιστορικά σωματεία των κυριότερων πόλεων της χώρας. Περιμένω ότι ο ΣΕΓΑΣ θα αξιοποιήσει την προσπάθεια του Εθνικού γνωστοποιώντας με κάθε πρόσφορο τρόπο στα σωματεία του τα πρακτικά και συμπεράσματα, ώστε να εξετάσουν, αν θέλουν, και σε ποιο βαθμό, να αναλάβουν μελλοντικά αντίστοιχη πρωτοβουλία.

Με αθλητικούς χαιρετισμούς,


Αθλητισμός και πολιτισμός: η ταυτότητα του Εθνικού

Αγγελική Γιαννακίδου

Ιδρύτρια Εθνολογικού Μουσείου Θράκης

Ως δραστηριότητα της σχόλης ο αθλητισμός σήμερα αναπτύσσεται σε όλο τον κόσμο και διοργανώσεις όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες και το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου έχουν τεράστια σημασία. Στη γενικότερη οργάνωση της κοινωνίας αποτελεί ένα φαινόμενο σε αμφίδρομη σχέση και αλληλεξάρτηση με άλλες κοινωνικές εκφάνσεις (πολιτική, εκπαίδευση, οικογένεια, ανταγωνισμός, συνεργασία, κλπ.), που μελετάται προσεκτικά από πολλούς κοινωνιολόγους, οι οποίοι στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε αυτόν τη δεκαετία του 1970, όταν τα

ΜΜΕ αρχίζουν να ασχολούνται με τον επαγγελματικό αθλητισμό. Μέχρι τότε τα σπορ ερμηνεύονται ως μία ασήμαντη δραστηριότητα για τον ελεύθερο χρόνο, προσανατολισμένη στην ευχαρίστηση, αντίθετη προς την πνευματική δημιουργία και χωρίς οικονομική αξία. Βασισμένη στην παράδοση του δυτικού ορθολογισμού, η ερμηνεία αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αρχαιοελληνική αντίληψη και υπαγορεύει την ριζική τομή μεταξύ σώματος και πνεύματος, αποδίδοντας το μεν σώμα στο βασίλειο της φύσης, το δε πνεύμα σε εκείνο του πολιτισμού.

Στις συγκριτικά ανεπτυγμένες κοινωνίες της εποχής μας η κοινωνική επιβίωση και η επιτυχία εξαρτώνται από μία συγκεκριμένη μορφή ατομικού αυτοελέγχου, κυριαρχικού μεν, αλλά και με όρια. Οι εκδηλώσεις έντονης έξαψης θεωρούνται παθολογικές, αλλά και ο διαρκής έλεγχος και η καταστολή της συμπεριφοράς θεωρείται ότι δημιουργούν προβλήματα. Αυτές οι αντιφατικές ανάγκες συγκρούονται προκαλώντας εντάσεις και άγχος, αντίδοτα των οποίων είναι οι ποικίλες δραστηριότητες της σχόλης (π.χ., χορός, ζωγραφική, αθλητισμός, κλπ.). Σε μεγάλο βαθμό, οι δραστηριότητες αυτές επιτρέπουν την ελεύθερη έκφραση των ατόμων σε ένα φαντασιακό χώρο, αποσκοπώντας στην πρόκληση και τη διέγερση συναισθημάτων που επιφέρουν συγκινήσεις ανάλογες με αυτές της πραγματικής ζωής, χωρίς, όμως, το συνακόλουθο ρίσκο και τους κινδύνους. Η ευχαρίστηση, η λύπη και η χαρά, ο κατά φαντασία κίνδυνος και ο μιμητικός φόβος δημιουργούνται και διαλύονται μέσα από ψυχαγωγικά παιχνίδια. Όπως κατέδειξε ο Αριστοτέλης, η τραγωδία, που παρουσιάζεται στο θέατρο ως μίμηση της ζωής, μπορεί να προκαλέσει στο κοινό αισθήματα φόβου και οίκτου παρόμοια με αυτά που βιώνουν οι άνθρωποι, μάρτυρες μίας πραγματικής κατάστασης συνανθρώπων τους παγιδευμένων στα δίχτυα της ζωής. Το βάρος των συναισθημάτων ελαφρύνει το θυμικό από το φορτίο του πόνου της πραγματικότητας, εξαγνίζεται μέσα από τα μιμητικά σύμβολα της μουσικής, της ποίησης, τις κινήσεις του σώματος και τη μιμητική ένταση που βιώνουν εκείνοι που παρακολουθούν τα βάσανα της ζωής. Βάσανα όμοια με τα δικά τους, στο φαντασιακό χώρο μίας τραγωδίας, που, όμως, οδηγούν στην κάθαρση.

Παρόμοια, οι θεατές ενός αγώνα απολαμβάνουν τη μιμητική συγκίνηση της μάχης, χωρίς, όμως, τους κινδύνους της. Βιώνουν έντονα συναισθήματα σε ένα φαντασιακό χώρο, ο οποίος μπορεί να λειτουργήσει απολαυστικά και απελευθερωτικά για το πλήθος, καθώς σήμερα υπάρχουν λίγες ευκαιρίες για συλλογική εκδήλωση έντονων συναισθημάτων. Ο Εμίλ Ντυρκέιμ προσομοιάζει τη συγκίνηση και την έξαψη που δημιουργεί ένα αθλητικό γεγονός, τηρουμένων των αναλογιών, με τη συλλογική έξαψη που αναδύεται σε θρησκευτικές τελετές.

Σε όλες του τις εκδοχές ο αθλητισμός συνιστά πάντα μία μάχη σε ένα φαντασιακό σκηνικό, με αντίπαλο το βουνό, τη θάλασσα, ή άλλους ανθρώπους. Η φαντασία μετατρέπει τη μετατόπιση μίας δερμάτινης μπάλας με τα πόδια σε αντικείμενο μίας παθιασμένης, αλλά ελεγχόμενης πάλης ανάμεσα σε 2 ομάδες. Η εξέλιξη ενός καλού ποδοσφαιρικού αγώνα προκαλεί για κάποιο χρονικό διάστημα μία ευχάριστη μιμητική ένταση, ίσως και συγκίνηση, η οποία κλιμακώνεται και τελικά αίρεται, όπως σε ένα καλό θεατρικό έργο.

Ως κοινωνικό ορμέμφυτο, το πνεύμα της παιγνιώδους άμιλλας είναι παλαιότερο από τον ίδιο τον πολιτισμό και εμποτίζει ολόκληρη τη ζωή μας. Η οργανωμένη ομαδική δραστηριότητα, εστιασμένη στην αναμέτρηση μεταξύ τουλάχιστον 2 μερών, επιτρέπει τη χρήση της φυσικής δύναμης, αλλά περιορίζει τη βία, ανάγοντας τη διάδραση των μερών της στην αρχαιοελληνική ευγενή άμιλλα, με την ευεργετική προσθήκη, όμως, της ομαδικότητας που οι αρχαίοι Ολυμπιακοί Αγώνες στερούνταν. Όπως τα καλά κρασιά, τα περισσότερα αθλήματα χρειάστηκαν χρόνια για να μορφοποιηθούν, να ωριμάσουν και να φτάσουν στην ολοκλήρωση.

Στο έργο του ο Νόρμπερτ Ελίας υποστηρίζει ότι τα σπορ δεν είναι απλά μία σωματική δραστηριότητα, αλλά «…μία κοινωνική διαδικασία, μέσω της οποίας παράγονται πολιτισμικά σημαινόμενα». Η αθλητικοποίηση και τα σπορ τοποθετούνται στη μακρά διάρκεια της «διαδικασίας του πολιτισμού», καθώς έχουν άμεση σχέση με τις δομές εξουσίας και τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς. Σε γενικές γραμμές, μετά τον 15ο αιώνα οι συμπεριφορές των ανθρώπων αρχίζουν να διαφοροποιούνται και οι ευρωπαϊκές κοινωνίες μετασχηματίζονται και οδηγούνται σε μία αυξανόμενη κανονικότητα. Στην Αγγλία του 18 ου αιώνα, οι μετασχηματισμοί αυτοί καταγράφονται με την αλλαγή στη δομή εξουσίας που επέρχεται μετά από κύκλους βίας και συγκρούσεις συμφερόντων και αντιλήψεων (που είχαν ξεκινήσει από το 1641 και διήρκεσαν αιώνες). Οι διεκδικητές της πολιτικής εξουσίας νοιώθουν ότι πρέπει να εξανθρωπιστούν και να διευθετήσουν τις διαφορές τους με αμοιβαία συμφωνημένους κανόνες που δεν περιλαμβάνουν βίαια μέσα. Η επιβίωση και η επιτυχία στην κοινοβουλευτική κοινωνία εξαρτάται πλέον από την ικανότητα να μάχεται κανείς όχι με στιλέτο και ξίφος, αλλά με τη δύναμη του επιχειρήματος, τη δεξιότητα της πειθούς και την τέχνη του συμβιβασμού. Η ίδια κοινωνική τάξη μεριμνά για την κωδικοποίηση των ψυχαγωγικών της παιχνιδιών και οι κανόνες που θέτει στοχεύουν στο να αποτρέψουν τη βία και να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο τραυματισμού.

Κατά τους Ελίας και Ντάνκιν, η ύπαρξη ενιαίων κανόνων και κωδικοποιημένων πρακτικών οδηγούν στην αυτονόμηση όχι μόνο του παιχνιδιού, αλλά και του θεάματός του. Από τότε ο όρος «σπορ» σημαίνει όχι μόνο τις μη βίαιες διαμάχες αναμετρήσεις σωματικής δεξιότητας και δύναμης των αθλητών, αλλά και την ψυχαγωγία των θεατών, δίνοντας σημασία στην απόλαυση της διέγερσης και της ευχαρίστησης στο πεδίο της εικονικής μάχης. Η συνθήκη αυτή είναι δηλωτική μίας βαθιάς αλλαγής στη δομή της σκέψης της ανθρώπινης κοινωνίας.

Η Αγγλία εκβιομηχανίζεται πριν από τις άλλες χώρες και, συνεπώς, εκεί συντελείται η «επανάσταση του ελεύθερου χρόνου». Ο χρόνος της εργασίας επιβάλλεται ως κυρίαρχος κοινωνικός χρόνος, όπως ακριβώς κυριαρχεί ο ιερός χρόνος στις παραδοσιακές και πρωτόγονες κοινωνίες, αφήνοντας στις παρυφές της καθημερινότητας έναν ελεύθερο χρόνο που πρέπει κάπως να διατεθεί. Χωρίς να σημαίνει ότι όλα όσα συμβαίνουν το 19 ο αιώνα είναι παράγωγα της βιομηχανικής επανάστασης, αναμφίβολα η εκβιομηχάνιση και ο αστικοποίηση παίζουν έναν εξαιρετικό ρόλο στην ανάπτυξη και τη διάδοση ενασχολήσεων του ελεύθερου χρόνου αθλητικού χαρακτήρα. Μέχρι τότε οι άνθρωποι επιζητούσαν διασκεδάσεις που συχνά ήταν βίαιες (πάλη, τοξοβολία, κονταρομαχίες, ξιφομαχίες ιππέων), προϊόντα μίας κοινωνίας οργανωμένης για τον πόλεμο. Στα τέλη του αιώνα αυτού η Αγγλία προσφέρει το πρότυπο και το λεξιλόγιο για την ανάπτυξη των σπορ, τα οποία εξαπλώνονται με εξαιρετική ταχύτητα σε όλο το κόσμο διότι ανταποκρίνονται στην αυξανόμενη ανάγκη ολόκληρης της κοινωνίας για πιο οργανωμένες, πιο κωδικοποιημένες και λιγότερο βίαιες ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

Αναμφίβολα, η αθλητικοποίηση συνιστά μία πολιτιστική ώθηση. Ο αθλητισμός γίνεται ένα πεδίο στο οποίο χαρτογραφούνται οι μεταβολές στις συμπεριφορές των ανθρώπων και στους μετασχηματισμούς των κοινωνιών που συγκροτούν. Ο εκπολιτισμός των αθλημάτων συντελείται στο πλαίσιο μίας αργής, αλλά συνεχούς κοινωνικής πορείας προς την εξανθρώπιση. Σήμερα η πεποίθηση που υπάρχει στις δυτικές κοινωνίες ότι διανύουμε μία διαδικασία αποπολιτισμού, καθώς ζούμε σε μία εξαιρετικά βίαιη εποχή, βασίζεται εν πολλοίς και στο γεγονός ότι η βία αυξάνεται στον αθλητισμό και γύρω από αυτόν.

Κατά τον Πήτερ Μαρς, οι άνθρωποι είναι λίγο-πολύ το ίδιο επιθετικοί, αλλά η έκφραση της επιθετικότητας γίνεται πιο άναρχη, πιο αιματηρή και η βία τόσο της μάζας, όσο και των αθλητών αυξάνεται σε ανησυχητικό βαθμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, μέσα από κοινωνικές συνθήκες συντελέστηκε μία μετατόπιση από την «καλή» βία στην «κακή». Παράδειγμα αποτελεί ο χουλιγκανισμός, ο οποίος εμφανίζεται στην Αγγλία 30 χρόνια πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μέχρι σήμερα άλλοτε εκδηλώνει λιγότερη και άλλοτε περισσότερη βία. Στη δεκαετία του 1960 αυτή η βία καθίσταται κοινωνικό πρόβλημα και συνδέεται άμεσα με τη διαδικασία ενσωμάτωσης εκπολιτισμού της κατώτερης εργατικής τάξης, όπου και πρωτοεμφανίζονται οι επαγγελματικές ομάδες που θέλγουν τα πλήθη. Σε αυτόν τον κοινωνικό χώρο κυριαρχεί το πρότυπο του επιθετικού ανδρισμού, όπου οι νέοι δεν μετέχουν στις βασικές πηγές ταυτότητας νοηματοδότησης και κοινωνικής θέσης (εκπαίδευση και εργασία). Για αυτούς το ποδόσφαιρο αποτελεί χώρο αναμέτρησης, μία δημόσια σκηνή για να εκφράσουν την εχθρικότητά τους, που προκαλείται εκτός ποδοσφαίρου, καθώς και την περιφρόνησή τους στις «καθώς πρέπει» αξίες.

Στην Ελλάδα η ανάπτυξη του αθλητισμού, η εξάπλωση των σπορ, η δημιουργία γυμναστικών και αθλητικών σωματείων και η εισαγωγή της γυμναστικής στην εκπαίδευση συμβαίνουν μετά τη δημιουργία του κράτους. Λόγω της σημασίας που έχει η κλασική Ελλάδα στην πνευματική ζωή του τόπου, ο χαρακτήρας των πρώτων αθλητικών σωματείων και τα αθλήματα που καλλιεργούν εμπνέονται σε μεγάλο βαθμό από την αρχαιοελληνική παράδοση. Μετά το 1880, προωθείται η διάδοση της γυμναστικής, με επιχειρήματα για την ωφελιμότητα της σωματικής άσκησης ως συμπλήρωμα της πνευματικής ανάπτυξης για τη δημιουργία ελεύθερων και χρήσιμων στην πατρίδα πολιτών. Η γυμναστική συνδέεται με την εκπαίδευση, αναδεικνύει τις αξίες της πειθαρχίας και της συλλογικότητας και αποκτάει γρήγορα απήχηση στα κατώτερα στρώματα.

Στα τέλη του 19ου αιώνα εισάγονται στην Ελλάδα τα σπορ κατά τα Βρετανικά πρότυπα, υιοθετούνται από την ανώτερη αστική τάξη και γίνονται συστατικό στοιχείο της διασκέδασης των ανθρώπων που την αποτελούν. Τα σύγχρονα σπορ και οι παραδοσιακοί τρόποι άθλησης στο χώρο της υπαίθρου ακολουθούν παράλληλες, αλλά ανεξάρτητες πορείες, με διαφορετική ιδεολογική και κοινωνική διάσταση, όμως συχνά συνυπάρχουν στο πλαίσιο της ίδιας εορταστικής ευκαιρίας. Οι νέες μορφές άθλησης έχουν αυτονομία, ενώ οι αθλητικοί αγώνες της υπαίθρου αποτελούν στοιχείο ψυχαγωγίας συμπληρωματικό προς το χορό, τη μουσική και το τραγούδι. Η έλλειψη ερευνητικού έργου δεν διευκολύνει τον προσδιορισμό του χρόνου μετάβασης από τους παραδοσιακούς στους σύγχρονους τρόπους ψυχαγωγίας.

Αμέσως μετά τη διοργάνωση των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων, στην Αθήνα, το 1896, η γυμναστική και η σωματική άσκηση θεωρούνται ως ηθικά αντίδοτα στη μαλθακότητα. Ο Σπύρος Λούης γίνεται ο πρώτος αθλητής ήρωας εθνικό σύμβολο, από εκείνα που η «μικρά Ελλάς» χρειάζεται για να κατοχυρώσει το ένδοξο παρελθόν της τόσο στη συλλογική της συνείδηση, όσο και στα μάτια των ξένων. Οι Αγώνες αποτελούν αδιαμφισβήτητη τομή για την ανάπτυξη του ελληνικού αθλητισμού προς την κατεύθυνση τόσο της γυμναστικής, όσο και των σπορ, λειτουργούν επιταχυντικά για την εξάπλωση της οργανωμένης άσκησης και επιβάλλουν τον κλασικό αθλητισμό ως το «εθνικό» σπορ.

Έκτοτε, η επιδίωξη της καλύτερης δυνατής επίδοσης αποτελεί το υπόβαθρο για την προοδευτική διαμόρφωση μίας ιδιαίτερης αθλητικής μυθολογίας, η οποία δημιουργεί νέους εθνικούς ήρωες, τους παγκόσμιους πρωταθλητές και τους Ολυμπιονίκες. Η μυθολογία αυτή επιβάλλει ένα νέο ιδεώδες που συμπυκνώνει αξίες όπως δύναμη, σκληρότητα, θάρρος, αντοχή και σωματική δεξιότητα. Το ανδρικό σώμα παραπέμπει στο εθνικό σώμα και η σωματική ρώμη στην εθνική υπεροχή, υπονοώντας τη σωματική αρτιότητα ως τη μοναδική οδό για την ανθρώπινη ολοκλήρωση. Πολύ αργότερα, το 1962, δημιουργείται από την αδελφή του Τζων Κένεντι το όραμα των Special Olympics που διδάσκει σε ολόκληρο τον κόσμο ότι καμία σωματική ή διανοητική δυσκολία δεν μπορεί να κάμψει τη δύναμη του ανθρώπινου πνεύματος. Η ανανέωση αυτή του σώματος αποτελεί πλέον στοιχείο της εθνικής ιδεολογίας ολόκληρης της Ευρώπης.

Η εθελοντική συσσωμάτωση, φαινόμενο των ανερχόμενων μεσαίων στρωμάτων, υιοθετείται στην Ελλάδα κυρίως μετά το 1880, με την ίδρυση σωματείων που συνδέουν τον αθλητισμό με τη στρατιωτική προετοιμασία και το καθήκον προς την πατρίδα. Τα σωματεία που δημιουργούνται στα γεωγραφικά όρια του ελληνικού κράτους διαφέρουν από αυτά που ιδρύονται και δρουν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, παρόλο που αποτελούν κοινά τεκμήρια του πολιτικού φιλελευθερισμού και της νέας κοινωνικότητας που χαρακτηρίζουν την ανερχόμενη ελληνική αστική κοινωνία.

Στις επαρχίες κυριαρχούν τα γυμναστικά σωματεία και αυτά που συνδέονται με την κυνηγετική παράδοση του αγροτικού χώρου. Με την ίδρυση του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου Κωνσταντινουπόλεως, το 1861, διαπιστώνεται η εμφάνιση ενός σημαντικού αριθμού οργανώσεων με διαφορετικές ονομασίες, όπως σύλλογοι, αδελφότητες, εταιρείες, κλπ., με στόχο τη διάδοση της παιδείας στα ελληνικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τα οποία επιτελούν ένα «εθνικό» έργο που συμβαδίζει με τις διάφορες εκφάνσεις της Μεγάλης Ιδέας. Με στόχο, δε, την ψυχαγωγία ιδρύονται διάφοροι σύλλογοι (μουσικοί, δραματικοί και αθλητικοί). Είναι χαρακτηριστικό ότι, στην περίπτωση της Σμύρνης τουλάχιστον, τα αθλητικά σωματεία λειτουργούν αρχικά ως μουσικά, ή μουσικογυμναστικά. Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις του «Πανιωνίου» που προήλθε από τον «Μουσικό Όμιλο Ορφέα» (που ιδρύεται το 1890), αλλά και του «Απόλλωνα» (που εμφανίζεται για πρώτη φορά το 1891 ως μουσικό σωματείο).

Το 1910, πριν από τους Βαλκανικούς πολέμους, εισάγονται στα σχολεία οι Εθνικοί χοροί, πλάι «στας επιχωρίους και ξένας παιδιάς». Γυμναστικές επιδείξεις, σχολικοί αγώνες, αθλητικές εκδηλώσεις και επετειακοί εορτασμοί στοχεύουν στην ισχυρή συλλογική αναπαράσταση της κοινωνικής πολιτικής τάξης. Στην εκγύμναση της νεολαίας αποδίδεται ένα ιδιαίτερο εθνικό περιεχόμενο και οι αγώνες τους προσελκύουν το ενδιαφέρον του ευρύτερου κοινού. Στο Δεδέαγατς ο Ίωνας Δραγούμης τυπώνει φυλλάδια για τους εκπαιδευτικούς με παραινέσεις για την ενίσχυση της Ελληνικής συνείδησης των μαθητών.

Η «ποδοσφαίρισις», όπως μεταφράζεται αρχικά το αγγλικό football , γνωστή στην Ελλάδα πριν από τα τέλη του 19 ου αιώνα, είναι ένα ερασιτεχνικό άθλημα που ελέγχεται από τις ελίτ της μεσαίας τάξης και παίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η ακμή του τοποθετείται στη 2 η δεκαετία του 20ού αιώνα. Το 1920, χρόνος της ενσωμάτωσης της Θράκης στον εθνικό κορμό, για πρώτη φορά η Ελληνική ποδοσφαιρική ομάδα συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμβέρσας.

Το 1921-1922, στο μέτωπο της Μ. Ασίας διοργανώνονται αγώνες μεταξύ των στρατευμένων αθλητών από το ελληνικό κράτος και τη Σμύρνη. Η Μικρασιατική καταστροφή σηματοδοτεί τεράστιες αλλαγές στο κοινωνικό σώμα της Ελλάδας και κατ’ επέκταση στη φυσιογνωμία του ελληνικού αθλητισμού, ο οποίος μαζικοποιείται ως θέαμα και διευρύνεται η κοινωνική του βάση. Τότε συντάσσεται η πρώτη σχετική νομοθεσία, κωδικοποιούνται οι κανόνες της αθλητικής αναμέτρησης, καθιερώνονται οι πρώτοι αθλητικοί θεσμοί, οργανώνονται τα πρώτα σωματεία και κατασκευάζονται αθλητικοί χώροι στις πόλεις. Στο εξής, το ποδόσφαιρο θα ήταν ο αδιαφιλονίκητος πρωταγωνιστής.

Από το 1912 έως το 1920 η Αλεξανδρούπολη αποτελεί θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων. Μετά την ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα για λίγο μόνον χρονικό διάστημα ζει μέσα σε ένα κλίμα μίας νέας ανασυγκρότησης. Ακολούθως γίνεται κόμβος διέλευσης προσφύγων και αλλάζει ριζικά ο πολεοδομικός και κοινωνικός της χάρτης. Το 1920 ιδρύεται στην πόλη ο πρώτος Φιλανθρωπικός Σύλλογος Κυριών και Δεσποινίδων, οι οποίες προσπαθούν μέσα από το εξαιρετικό φιλανθρωπικό τους έργο (που συνεχίζουν μέχρι σήμερα) να στηρίξουν τους κοινωνικά αποκλεισμένους και ταλαιπωρημένους συντοπίτες τους. Η «ένδεια του άλλου» είναι ο άξονας του έργου αλληλεγγύης για το οποίο ο Σύλλογος και έχει βραβευθεί, το οποίο, όμως, αναπαραγάγει τις κοινωνικές διαφορές, καθώς το πνεύμα της φιλανθρωπίας δεν μετατρέπεται σε κοινωνικό ακτιβισμό που ανήκει σε μία πιο ρεαλιστική σκέψη για την κοινωνική ανισότητα.

Το 1927, ιδρύεται ο Μουσικογυμναστικός Σύλλογος Εθνικός Αλεξανδρούπολης, από ανθρώπους της αστικής τάξης, εκφραστές της πολιτικής αξίας του φιλελευθερισμού και ενός νέου κώδικα συμπεριφοράς. Αξίες όπως ισότητα, ελεύθερος χρόνος, ψυχαγωγία και δίκτυα επικοινωνίας ενισχύουν τη συνοχή της ανώτερης αστικής τάξης, έξω από οικονομικά οφέλη. Το κυρίαρχο πνεύμα της εποχής είναι η σωματική άσκηση και η παιδεία και ειδικότερα για τον Εθνικό η μουσική παιδεία που χαρακτηρίζει έως σήμερα την Αλεξανδρούπολη. Βασικοί στόχοι του νεοϊδρυθέντος σωματείου είναι η συντροφικότητα, η φιλία, η αλληλεγγύη, η ατομική επίδοση, η διασκέδαση.

Με την ίδρυσή του ο Εθνικός:

1) Δημιουργεί στην πόλη μία νέα μορφή κοινωνικότητας, οργανωμένης και θεσμοθετημένης, σε αντιδιαστολή με την παραδοσιακή, άτυπη κοινωνικότητα των καφενείων και των κουρείων που υπάρχουν. Οι πολίτες που συμμετέχουν στην ίδρυσή του ενεργοποιούν τη σωματειακή ζωή, μέσω της οποίας θα ξεπεράσουν τα όρια της αστικής κοινωνικότητας οικογενειακές και φιλικές συναντήσεις και θα προσφέρουν κάτι περισσότερο από τη δυνατότητα να περνάει κάποιος τον ελεύθερο χρόνο του μεταξύ φίλων. Διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην παγίωση των κοινωνικών σχέσεων, ενισχύουν τη συνείδηση του ανήκειν, δημιουργούν την αλληλεγγύη της ομάδας, ενθαρρύνουν τη συλλογικότητα και συμβάλλουν στην αφομοίωση των «νέων ανθρώπων» από τις κατώτερες τάξεις. Όλα αυτά συντελούν στο να αναδειχτούν κορυφαίες μορφές του αθλητισμού που ξεπερνούν τα τοπικά και τα εθνικά σύνορα, αρχής γενομένης από τον Φώτη Κοσμά, οι επιτυχίες του οποίου δίνουν πολλές χαρές στους συντοπίτες του.

2) Λειτουργεί ως μία πρώιμη «κοινωνία πολιτών», ένα δίκτυο εθελοντικών οργανώσεων ανάμεσα στο άτομο και το κράτος, το οποίο δραστηριοποιείται και πολιτικοποιείται σταδιακά όλο και περισσότερο. Επιδιώκοντας την απόλαυση μέσω της συμμετοχής και της επίδοσης στον αθλητισμό και στη μουσική, έχοντας ως πρώτιστη αξία την κοινωνικότητα (δηλαδή το σύνολο των κοινωνικών σχέσεων, πραγματικών και βιωμένων, που συνδέουν το άτομο με άλλα άτομα με διαπροσωπικούς, ή/και ομαδικούς δεσμούς), φτάνει να έχει στο δυναμικό του 13 τμήματα και πάνω από 1.000 ενεργούς αθλητές/τριες . Τα γραφεία του, το εντευκτήριό του, το γήπεδο και το γυμναστήριο αποτελούν βασικούς χώρους υγιούς και ευχάριστης συναναστροφής και κοινωνικής διάδρασης των πολιτών.

3) Αναπτύσσει (ακόμα και μέχρι σήμερα) όλες τις μορφές κοινωνικότητας: καταρχήν αυτή που διαδραματίζεται στο εσωτερικό του ( ενδοσωματειακή ), η οποία εκφράζεται με τη λειτουργία του, τις δραστηριότητές του και τις σχέσεις των μελών μεταξύ τους, οι οποίες, παρ’ όλες τις συγκρούσεις και τις διαφωνίες που αναπόφευκτα δημιουργούνται μεταξύ των ανθρώπων, παίρνουν τη μορφή μίας πραγματικής άσκησης στη δημοκρατία. Είναι μία μικροκοινωνία, η οποία εκλέγει τους αντιπροσώπους της και διοικείται σύμφωνα με το θεσμικό μοντέλο της κοινωνίας (εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική εξουσία). Το κάθε μέλος μετέχει ενεργά στις συλλογικές δραστηριότητες, έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις στο πλαίσιο της ομάδας, με τα μέλη της οποίας αισθάνεται αλληλέγγυος. Η αδελφότητα και η φιλία, η άθληση, οι αγώνες, οι διοικητικές λειτουργίες και οι ευκαιρίες κοινωνικής επαφής διαγράφουν το πλαίσιο μίας κοινότητας που τα μέλη της είναι συνοδοιπόροι. Η κοινότητα του Εθνικού προσπαθεί και ως ένα βαθμό επιτυγχάνει να είναι κοινότητα ισονομίας, όπου, παρά τις διαφορετικές επαγγελματικές ιδιότητες, τη διαφορετική κοινωνική / οικονομική θέση του κάθε μέλους και τις προσωπικές του διεκδικήσεις δεν υπάρχει προνομιακή μεταχείριση, ούτε υπερισχύει η άποψη κάποιου για λόγους πέρα από αυτούς που αφορούν στο σωματείο. Αυτή η συλλογική κοινωνικότητα που οργανώνεται με βάση συγκεκριμένους κανόνες παραπέμπει σε ένα μοντέλο πειθαρχίας που εκφράζεται με την ομοιομορφία ακόμη και της αθλητικής εμφάνισης.

Μείζονος σημασίας για την πόλη μας είναι και η διασωματειακή κοινωνικότητα, η οποία αναπτύσσεται μέσα από την επαφή και τις συνεργασίες των τακτικών και των έκτακτων μελών του Εθνικού με άλλα αθλητικά και μη σωματεία, καθώς και τη συμμετοχή τους σε δημόσιες εκδηλώσεις (ψυχαγωγικές δραστηριότητες, εκδρομές, χοροεσπερίδες, αιμοδοσίες, κλπ.), η οποία δημιουργεί μία κοινωνικότητα εξωστρέφειας. Το Μουσικό τμήμα, το οποίο δημιούργησε και τη Φιλαρμονική του Δήμου, λειτουργεί κατά καιρούς με διάφορες επωνυμίες, όπως: «Χορωδία και Μαντολινάτα», «Εκκλησιαστική Χορωδία», «Ερασιτεχνικός Μουσικός Όμιλος», «Ορχήστρα ΚΕΝΑ», «Μικτή Χορωδία της Εργατικής Εστίας Αλεξανδρούπολης». Στις 17 Μαρτίου 1974 μετονομάζεται σε «Καλλιτεχνικός Όμιλος Αλεξανδρούπολης» και μέχρι σήμερα οι τροβαδούροι συνεχίζουν με επιτυχία τη μουσική παράδοση του Εθνικού.

Όμως, αυτό που πιστεύω ότι πραγματικά διακρίνει τον ιστορικό Εθνικό είναι η ενδοαστική κοινωνικότητα που αναπτύσσει από τη γένεσή του στο πλαίσιο της πόλης, διότι από την πρώτη μέρα δημιουργεί ένα φιλόξενο χώρο, τον οποίο οι αθλητές αισθάνονται ότι αντιστοιχεί με ενδεχόμενα και υποκαθιστά την οικογένεια και το σπίτι τους. Όταν το φυσικό περίγραμμα των προσφυγικών συνοικισμών οριοθετεί τα κοινωνικά και ταξικά σύνορα της πόλης Καπαδόκες, Σαρακατσαναίοι, Αινίτες, Χηλιώτες, Πόντιοι, Απολλωνιαδήτες από τα Ντάμια, το Αλήμπεη, τα Καραγατσιανά, τα τσιμεντένια, το Μαΐστρο, τον Πόταμο, την Αρμενική κοινότητα, τον  συνοικισμό Άβαντος και αλλού στον Εθνικό βρίσκουν ένα χώρο αποδοχής χωρίς προαπαιτούμενα. Αυτό το «φερτό» ανθρώπινο δυναμικό ο Εθνικός το θεωρεί από την αρχή ως ένα πολυδύναμο παράγοντα στην πολιτική, την κοινωνική και την οικονομική ζωή της πόλης. Έξω από όποιες οικονομικές και κοινωνικές διακρίσεις, αυτή η αποδοχή συμβάλλει στη δημιουργία νέων, παράλληλων ταυτοτήτων και αναπτύσσει μία τοπική συνείδηση πέρα από τη στείρα αντίληψη μίας εντοπιότητας και εσωστρέφειας που ταλανίζει την πόλη.

Κατά καιρούς δημιουργούνται και άλλα αθλητικά σωματεία, στα οποία καταγράφονται οι πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις της πόλης. Ο Ερμής δραστηριοποιείται την ίδια περίπου εποχή και ενσωματώνεται στον Εθνικό, ενώ αργότερα ιδρύεται η Δόξα και ο Άρης. Γύρω στο 1975, ιδρύεται ο Άλεξ, μία αθλητική κίνηση στην οποία αποτυπώνονται οι κοινωνικές διαφοροποιήσεις που βασίζονται στον εξαστισμό του αγροτικού κόσμου και την εγκατάσταση στην Αλεξ/πολη των μεταναστών με καταγωγή από το εσωτερικό του νομού.

Μέσα από τις συγκρούσεις και τις αντιπαλότητες ο Εθνικός τελικά καταφέρνει να επικρατήσει διότι μέσα από το πνεύμα της συνεργασίας, της ομαδικότητας, της ομοψυχίας, της ευγενικής άμιλλας και της διαρκούς προσπάθειας δίνει έναν καλό αγώνα με στόχο την κατάκτηση της κορυφής, συνιστά ένα χώρο κοινωνικής διάδρασης και δυναμικό παράγοντα κοινωνικής συνοχής, η οποία σήμερα κινδυνεύει να χαθεί. Όλοι είναι εναντίον όλων. Ο καθένας προσπαθεί να επιβιώσει στηριζόμενος μόνο στον εαυτό του, ενώ ο αθλητισμός και ο πολιτισμός πέρασαν σε δεύτερη μοίρα και μοιάζουν να αποτελούν είδη πολυτελείας. Χάρη στον κοινωνικό του χαρακτήρα και στην τεράστια προσπάθεια που καταβάλλει τα τελευταία χρόνια ο Εθνικός, μαζί με άλλους φορείς του πολιτισμού, συμβάλλει στο να αντέξουν οι δομές που δίνουν ανάσα σε μικρούς και μεγάλους ώστε η κοινωνία να κρατηθεί, ανάγκη που είναι εξίσου σημαντική με την ανάγκη για τροφή. Το μήνυμά του είναι θέληση και προσπάθεια για τη στήριξη των ανθρώπων και των υγιών θεσμών μίας κοινωνίας που θέλει την πολιτιστική της ταυτότητα να μην στηρίζεται μόνο στις υποδομές.

Κλείνοντας, θέλω να ευχαριστήσω τον τέως πρόεδρο του ΜΓΣ Εθνικού κ. Μανώλη Βουκουρεσλή και τον νυν κ. Γρηγόρη Καραπιπέρη για την πρόταση πρόκληση να συμμετέχω στο 1ο συνέδριο του Εθνικού. Με την ευκαιρία αυτη θα ήθελα να απευθύνω στη νέα διοίκηση ένα κάλεσμα συνεργασίας για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση του αρχειακού υλικού του ιστορικού αυτού σωματείου της Θράκης.
Ο Εθνικός της Αλεξανδρούπολης και η Αλεξανδρούπολη του Εθνικού

Θεοφάνης Μαλκίδης

Διδάκτορας Κοινωνικών Επιστημών

Εισαγωγή

Η περιοχή της σημερινής Αλεξανδρούπολης (οικισμός Σάλη της Σαμοθρακικής Περαίας), κατοικείται από τους ανθρώπους από τα νεολιθικά χρόνια (4.500-3.000 π. Χ.). Αρκετές θέσεις γύρω από την πόλη (όπως η Μάκρη, ο Πόταμος, ο Δορίσκος, το Μικρό Βουνί στη Σαμοθράκη) δίνουν πολλά και σημαντικά στοιχεία για τον καθημερινό τρόπο ζωής εκείνης της περιόδου. Επίσης, σε πολλές τοποθεσίες (Κίρκη, Άβαντας, Πόταμος, Μάκρη, Νίψα, Κοίλα, Καβησός) υπάρχουν εκτεταμένα ευρήματα από το τέλος της Εποχής του Χαλκού.

Από τον 7ο π. Χ. αιώνα, η (για διάφορους λόγους) σημαντική πόλη-κράτος της Σαμοθράκης είναι ο κυριότερος πολιτικός, πολιτισμικός, κοινωνικός και οικονομικός παράγοντας του χώρου. Άποικοι από το νησί, κυρίως από την Παλαιάπολη, ιδρύουν οικισμούς-πόλεις στην απέναντι ακτή (από της εκβολές του ποταμού Έβρου έως τον Ίσμαρο) για να ενισχύσουν τις εμπορικές και τις οικονομικές επαφές με τη Θρακική ενδοχώρα. Είναι η αποκαλούμενη Σαμοθρακική Περαία, που, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, είναι η Μεσημβρία, η Ζώνη και η Σάλη.

Στη Ρωμαϊκή περίοδο η περιοχή εκτείνεται προς τα ανατολικά από τη Σάλη (τα ρωμαϊκά οδοιπορικά του 4ου μ. Χ. αιώνα την ταυτίζουν με τη σημερινή Αλεξανδρούπολη και τη σημειώνουν περίπου 11 χλμ. δυτικά της Τραϊανούπολης, στη θέση των σημερινών Λουτρών) μέχρι την Τραϊανούπολη. Την περίοδο αυτή η Σάλη αναβαθμίζεται και κατασκευάζονται πολλά δημόσια έργα, με κυριότερο την Εγνατία οδό.

Στη Βυζαντινή περίοδο η περιοχή διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο και στα όριά της αναπτύσσονται σημαντικοί οικισμοί (Βήρα, Μάκρη), καθώς και μονές (η Παναγία Κοσμοσώτειρα στις Φέρες, ο σπηλαιώδης ναός στους Αγίους Θεοδώρους), που προστατεύονται από στρατιωτικές φρουρές στα κάστρα Πόταμου και Άβαντα. Αφού γίνεται χώρος σύγκρουσης του Βυζαντινού κράτους με πολλούς επίδοξους κατακτητές, αυτό το κομμάτι της θρακικής γης καταλαμβάνεται από τους Οθωμανούς και στη συνέχεια ερημώνεται και καλύπτεται με δάση, κυρίως από βελανιδιές, τα χαρακτηριστικά μέχρι πρόσφατα δέντρα της περιοχής.

Δεδέ-Αγάτς – Νεάπολη - Αλεξανδρούπολη

Στα μέσα του 19ου αιώνα, αλιείς από την Αίνο, τη Μάκρη και τη Μαρώνεια, δημιουργούν ένα μικρό οικισμό, το Δεδέ-Αγάτς (Ντεντέ Αγάτς, ή Dedeagac, ή Dedeaghadje, ή Dedeagh, ή Dédéagatch), που σημαίνει παλιό δέντρο, ή δέντρο του ερημίτη (Ντεντέ). Μία εκδοχή για την ονομασία είναι ότι αυτή προέρχεται από την αιωνόβια βελανιδιά, όπου βρισκόταν ο τάφος ενός Οθωμανού μοναχού Ντεντέ (Δεδέ), μία άλλη υποστηρίζει ότι προέρχεται από τις βελανιδιές (Ντεντέ-αγατσλάρ) που βρισκόταν στην περιοχή, από την παραλία, μέχρι τα βόρεια της πόλης, ενώ μία τρίτη υποστηρίζει ότι σημαίνει το «Δάσος της Δρυός», από το γεγονός ότι όλη η ευρύτερη περιοχή όπου κτίσθηκε η νέα πόλη καλύπτεται από μεγάλα και πυκνοφυτευμένα δέντρα δρυός. Την εποχή αυτή ο πληθυσμός ενισχύεται και με ανθρώπους από άλλους ελληνικούς τόπους, όπως ναυτικούς από τα νησιά, κτίστες από την Ήπειρο και αρτοποιούς από τη Φιλιππούπολη και την Αδριανούπολη.

Το 1871, φθάνει στην περιοχή ο σιδηρόδρομος και κατασκευάζονται 2 γραμμές που ενώνουν την αναπτυσσόμενη Αδριανούπολη με το Δεδέ-Αγάτς και την Ευρώπη με το Οθωμανικό κράτος. Στην πιο νέα πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας συνυπάρχουν Έλληνες, Αρμένιοι, Τούρκοι, Φραγκολεβαντίνοι, Εβραίοι, Βούλγαροι, Γάλλοι, και μέχρι τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο (1912) στην πόλη λειτουργούν 8 προξενεία (Αγγλίας, Αυστροουγγαρίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ελλάδας, Ιταλίας, Περσίας και Ρωσίας).

Το 1878, στο Ρωσοτουρκικό πόλεμο, με τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, το Δεδέ-Αγάτς κατοχυρώνεται στη Ρωσία, στρατιώτες της οποίας σχεδιάζουν τον οικισμό και χαράζουν πλατιούς και κάθετους προς την παραλία δρόμους, ενώ ο φάρος αποτελεί το επιστέγασμα της δημιουργίας αυτής. Επιπλέον, κατασκευάζονται δημόσια έργα, ναοί, σχολεία, νοσοκομεία, που, σε συνδυασμό με το σιδηροδρομικό δίκτυο -το φημισμένο Όριεντ Εξπρές περνάει μέσα από τη πόλη- αναδεικνύουν περισσότερο τον τόπο. Παράλληλα, στην περιοχή του φάρου ανακαλύπτεται πλάκα με την επιγραφή: «ΟΡΟΣ ΧΩΡΑΣ ΙΕΡΑΣ ΘΕΩΝ ΤΩΝ ΕΝ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ» (Όριο της ιερής χώρας των θεών της Σαμοθράκης), που συμπληρώνει μία προηγούμενη που βρέθηκε πριν από 21 χρόνια, την οποία είχε διαβάσει στο λόφο του Αγίου Γεωργίου Τραϊανούπολης ο Albert Dumont και η οποία έλεγε: «ΟΡΟΣ ΙΕΡΑΣ ΧΩΡΑΣ».

Ο Α’ και ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος δημιουργούν ασφυκτικό κλίμα στην περιοχή και παρότι η πόλη απελευθερώνεται τον Ιούλιο του 1913 από τον Παύλο Κουντουριώτη, τον Αύγουστο του 1913, με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου, η Αλεξανδρούπολη παραχωρείται στους Βούλγαρους. Ακολουθούν χρόνια διωγμών και προσφυγιάς μέχρι το τέλος του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, οπότε η συνθήκη του Νεϊγύ (1919) δημιουργεί νέα δεδομένα. Το Δεδέ-Αγάτς κυβερνάται προσωρινά από τη λεγόμενη Διασυμμαχική Διοίκηση. Αντιπρόσωπος της Ελλάδας σε αυτή είναι ο σημαντικός διπλωμάτης Χαρίσιος Βαμβακάς, ο οποίος σε ελάχιστο χρονικό διάστημα ανυψώνει το ελληνικό γόητρο και ενσωματώνει την περιοχή στον ελληνικό διοικητικό οργανισμό πριν ακόμα απελευθερωθεί λίγους μήνες αργότερα.

Οι πολιτικές και διπλωματικές κινήσεις για την απελευθέρωση της περιοχής αποτυπώνονται σύντομα και στο στρατιωτικό τομέα. Η 9η Μεραρχία Σερρών, η οποία βρίσκεται στην κοιλάδα του Νέστου, με διοικητή τον Επαμεινώνδα Ζυμβρακάκη, καταλαμβάνει τις διαβάσεις προς τη Βουλγαρία και συγκεντρώνεται στην Γκιουμουλτζίνα (σήμερα Κομοτηνή). Παράλληλα, μία νηοπομπή από 22 φορτηγά πλοία αποβιβάζει στο Δεδέ-Αγάτς τη Μεραρχία Ξάνθης, με διοικητή το στρατηγό Κωνσταντίνο Μαζαράκη-Αινιάν. Μπροστά στο χώρο του σημερινού ταχυδρομείου γίνεται η υποστολή της γαλλικής σημαίας και η έπαρση της ελληνικής. Όλοι σχεδόν οι μελετητές αναφέρουν ότι αμέσως μετά την απελευθέρωση της πόλης, ο Μητροπολίτης, αφού συμβουλεύεται τον λόγιο γιατρό της πόλης Αχιλλέα Σαμοθράκη, ζητάει να αλλαχθεί το Τουρκικό όνομα και η πόλη να ονομαστεί «Νεάπολις», αφού είναι η νεότερη μέχρι τότε Ελληνική πόλη. Όμως, κατά την άφιξη του Βασιλιά Αλέξανδρου στη πόλη (8 Ιουλίου 1920) ο Δήμαρχος Εμ. Αλτιναλμάζης που τον υποδέχεται στο λιμάνι και στη συνέχεια από τον άμβωνα ο Μητροπολίτης Ιωακείμ στη δοξολογία που ακολουθεί, ανακοινώνουν ότι προς τιμήν του η πόλη θα πάρει το όνομα «Αλεξανδρούπολη».

Η περίοδος αναδιοργάνωσης της πόλης διακόπτεται από την Καταστροφή του 1922 και την έλευση χιλιάδων προσφύγων στην περιοχή, ενώ ο στρατηγός Πλαστήρας δημιουργεί εδώ την έδρα της στρατιάς του Έβρου και οργανώνει την τελευταία έκφραση άμυνας και αντίστασης της Ελλάδας. Ωστόσο, η Συνθήκη της Λωζάννης επιβεβαιώνει τη νέα κατάσταση και την οριστική αποκοπή του Ελληνισμού της Ανατολής από τις εστίες του. Ιδιαίτερο βάρος έχει η απώλεια της ανατολικής Θράκης, η οποία δίνεται στην Τουρκία, με συμβολικό τέλος την παραχώρηση της περιοχής του Κάραγατς.

Ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης

Ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης δημιουργείται το 1927, λίγα χρόνια μετά την μεγάλη αλλαγή που σημειώνεται στην πόλη με την έλευση του ακρωτηριασμένου σώματος των προσφύγων, σε μία περίοδο με έντονα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Ιδρύεται μετά τη διάλυση του «Εργατικού Αστέρα», έχοντας ως αντίπαλο δέος τον «Ερμή», την πρώτη ομάδα που ιδρύεται στην πόλη αμέσως μετά την απελευθέρωσή της (προέρχεται από την ομάδα «Αυγερινός», που ίδρυσαν μαθητές του Γυμνασίου που είχαν επιστρέψει από την προσφυγιά το 1919 από τη Λήμνο και τη Θεσσαλονίκη). Σύμφωνα με το καταστατικό του, σκοπός του είναι: «…η σύμμετρη και αρμονική ανάπτυξη των σωματικών και ψυχικών δυνάμεων και δεξιοτήτων των μελών, η δημιουργία ισχυρών και ηθικών χαρακτήρων, η εν γένει καλλιέργεια και διάδοση της αθλητικής ιδέας μεταξύ της νεότητας, καθώς και η μορφωτική και πολιτιστική καλλιέργεια των μελών».

Το σωματείο δημιουργεί στρογγυλό έμβλημα, το οποίο περιμετρικά φέρει τις λέξεις «ΜΟΥΣΙΚΟΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ» και στο μέσο το έτος ίδρυσης. Προπολεμικά έχει σήμα με το γράμμα «Ε» στο κέντρο τριγώνου, σε χρώμα μπλε με φόντο άσπρο, ή άσπρο σε φόντο μπλε. Μεταπολεμικά το σήμα ήταν τριγωνικό με τα αρχικά «Μ» (Μουσικός), «Γ» (Γυμναστικός) στην κορυφή του τριγώνου, «Ε» (Εθνικός) στο κέντρο του τριγώνου και «Α» (Αλεξανδρούπολης) στο κάτω μέρος

Προπολεμικά ο Εθνικός αναπτύσσει σημαντική δραστηριότητα στο ποδόσφαιρο (το πρώτο δελτίο εκδίδεται για τον Θ. Τσελιγκόπουλο) και στον κλασικό αθλητισμό (το πρώτο δελτίο εκδίδεται για τον Γ. Μπαρμπαγιάννη), ενώ από την αρχή της ίδρυσής του διατηρεί μουσικό τμήμα, αφού, παράλληλα με την ανάπτυξη του αθλητισμού, επιδιώκει την πνευματική καλλιέργεια των μελών του μέσω της μουσικής. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που στην ονομασία του χρησιμοποιείται το πρόθεμα: «Μουσικογυμναστικός». Οι διοικήσεις του σωματείου επηρεάζονται από τους ανθρώπους της καθολικής παροικίας, οι οποίοι είναι οι πρώτοι που φέρνουν στην πόλη τη μουσική και ιδιαίτερα το πιάνο. Είναι τόσο έντονη η ενασχόληση των πολιτών με το όργανο αυτό, που η πόλη προπολεμικά ονομάζεται «η πόλη με τα 1.000 πιάνα», χαρακτηρισμός που φανερώνει ότι σχεδόν σε κάθε σπίτι υπάρχει και ένα πιάνο.

Το 1930, στην πόλη πραγματοποιούνται για πρώτη φορά με μεγάλη επιτυχία οι Η’ Πανθρακικοί αγώνες στίβου με συμμετοχή αθλητών από όλη την Αν. Μακεδονία και τη Θράκη, οι οποίοι προβάλλουν έντονα την πόλη. Οι αγώνες αυτοί επαναλαμβάνονται στην πόλη και το 1934.

Ακόμη μία δημοφιλής δραστηριότητα του Εθνικού προπολεμικά είναι και η ποδηλασία, ο σκοπός της οποίας είναι περισσότερο ψυχαγωγικός / παιδαγωγικός και λιγότερο αγωνιστικός.

Η πρώτη περίοδος της ζωής του Εθνικού ολοκληρώνεται με την αναγκαστική διάλυσή του από το καθεστώς Μεταξά (1937), την ένωσή του με τον Ερμή και τη δημιουργία της Αθλητικής Ένωσης Αλεξανδρούπολης. Ο Κ. Κυριακίδης αναφέρει ότι: «…ο Εθνικός μπαίνει στο στόχαστρο της δικτατορίας... με υπόδειξη παραγόντων της επιβάλλεται συγχώνευση του σωματείου Ερμής με τον Εθνικό....».

Πόλεμος, κατοχή, εμφύλιος, απελευθέρωση, μεταπολεμική περίοδος

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος βρίσκει την Αλεξανδρούπολη και τον Εθνικό υπό νέα βουλγαρική κατοχή, η οποία έχει ως αποτέλεσμα νέες διώξεις και νέα προσφυγιά. Ο Κ. Κυριακίδης γράφει: «…ύστερα ήρθε ο πόλεμος και η Γερμανοβουλγαρική κατοχή για να γκρεμίσει ότι ο Αλεξανδρουπολίτικος αθλητισμός έχτισε. Οι Βούλγαροι καταλήστεψαν και λεηλάτησαν τα γραφεία της Αθλητικής Ένωσης Αλεξανδρούπολης. Τέλος, έφυγαν παίρνοντας μαζί τους τα τρόπαια του συλλόγου και άλλα πολύτιμα αντικείμενα. Η καταστροφή ολοκληρώθηκε με την πυρπόληση το δικαστικού μεγάρου Αλεξανδρούπολης που εξαφάνισε, εκτός των άλλων, και το καταστατικό ίδρυσης της Αθλητικής Ένωσης Αλεξανδρούπολης, του Γ.Σ. Ερμής και του ΜΓΣ Εθνικός».

Η απελευθέρωση και το τέλος του εμφύλιου πολέμου βρίσκει την πόλη με μεγάλα και σημαντικά προβλήματα να επιλύσει. Ωστόσο, σημαντικές μορφές (όπως η Ε. Φιλιππίδη, ο Α. Ποιμενίδης, ο Γ. Μαμέλης και άλλοι) και συλλογικές κινήσεις (όπως η Ζαρίφειος Παιδαγωγική Ακαδημία και ο Εθνικός) δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να αναπτυχθεί η πόλη πνευματικά, εκπαιδευτικά, πολιτιστικά και αθλητικά.

Μεταπολεμικά, ο Εθνικός επανέρχεται ενεργητικά στην αθλητική ζωή και στις 20 Μαΐου 1945 αναγνωρίζεται η επανίδρυση του (ιδρυθέντος το 1927 και διαλυθέντος το 1937) σωματείου. Μέσα στο δύσκολο αυτό περιβάλλον, σε μία μουσικοφιλολογική βραδιά, που διοργανώνεται από το μουσικό τμήμα του Εθνικού, στα τέλη Ιουνίου του 1947, τιμώνται οι προπολεμικά διατελέσαντες Πρόεδροι του σωματείου. Ο Αλ. Καραγιάννης ανακηρύσσεται επίτιμος Πρόεδρος και οι Μ. Κόπανος και Κ. Πολυμένης επίτιμα μέλη.

Το πρώτο μεταπολεμικό συμβούλιο αποτελούν οι Αλ. Καραγιάννης, πρόεδρος, Ι. Τσάπης, αντιπρόεδρος και Θ. Τσελιγκόπουλος, Γ. Τρικούπης και Χ. Παπαδόπουλος, μέλη, ενώ λίγο αργότερα τη διοίκηση του σωματείου πλαισιώνουν οι Χ. Καλπάκας, Ζ. Ζησίδης, Θ. Μπομποτάς, Γ. Μολλάς και άλλοι σημαντικοί άνθρωποι.

Η δραστηριότητα του Εθνικού αρχίζει με το να πρωταγωνιστεί στο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου της Θράκης -εν τω μεταξύ ιδρύεται η Δόξα, το 1950- αφού, σύμφωνα με τις τότε ισχύουσες διατάξεις της ΕΠΟ, δεν υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής του σε μεγαλύτερες κατηγορίες.

Στον κλασικό αθλητισμό οι διακρίσεις είναι πάρα πολλές και διαχρονικές. Είναι το ακαταμάχητο επαρχιακό σωματείο (περιλαμβανομένης και της Θεσσαλονίκης) και πρωταγωνιστεί πάντοτε στους Πανέβριους, Πανθρακικούς, Παμβορειοελλαδικούς και Πανελλήνιους αγώνες. Παίρνει το Πανεπαρχιακό πρωτάθλημα τις χρονιές 1947, 48, 49, 50, 51, 52.

Το 1949, συμμετέχει στους Παμβορειοελλαδικούς αγώνες στη Θεσσαλονίκη, όπου ο ΣΕΓΑΣ του απονέμει κύπελλο για την καλύτερη εμφάνιση μεταξύ όλων των συμμετεχόντων σωματείων.

Το 1950, διοργανώνει τους 16ους Πανθρακικούς αγώνες στίβου, στους οποίους συμμετέχουν άλλες 10 ομάδες από την περιοχή της Αν. Μακεδονίας και της Θράκης («Ασπίδα» Ξάνθης, «Α.Ε. Διδυμοτείχου», «Δόξα» Δράμας, «Έβρος» Σουφλίου, «Ελπίδα» Δράμας, «Ηρακλής» Καβάλας, «Α.Ε. Κομοτηνής», «Ορέστης» Ορεστιάδας, «Ορφέας» Ξάνθης, και «Φίλιπποι» Καβάλας) και αναδεικνύεται πολυνίκης με 171 βαθμούς.

Το 1951 συμμετέχει σε διασυλλογικούς αγώνες με το σωματείο των Ομογενών «Α.Σ. Πέρα», πρώτα στην Κωνσταντινούπολη και κατόπιν στην Αλεξανδρούπολη ως ανταπόδοση.

Το 1953 του ανατίθενται οι Πανελλήνιοι αγώνες, οι οποίοι είναι το μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός της χώρας. Στην Αλεξανδρούπολη προσέρχονται πάνω από 1.000 αθλητές από όλη την Ελλάδα και συμμετέχουν σε μία αξέχαστη αθλητική γιορτή. Ο Εθνικός καταλαμβάνει την 4η θέση με 37 βαθμούς (1ος ο Εθνικός Αθηνών, 2ος ο Παναθηναϊκός και 3ος ο Πανελλήνιος) και αναδεικνύεται 1ο επαρχιακό σωματείο. Μετά τη λήξη των αγώνων εκτοξεύονται αμέτρητα βεγγαλικά και μέχρι τα μεσάνυχτα παρουσιάζονται χοροί από όλη την Ελλάδα.

Το 1957 διοργανώνει τους 21ους Πανθρακικούς αγώνες στίβου, στους οποίους παίρνει την 1η θέση με 168,5 βαθμούς.

Εκείνη την περίοδο διοργανώνει και διεθνείς διασυλλογικούς αγώνες στην Αλεξανδρούπολη με τη μικτή ομάδα των Σκοπίων, την Α.Σ. Νάσιοναλ Καϊρου, τη Μικτή Νέων του Χέλσιμποργκ Σουηδίας (2 φορές) και σε ετήσια βάση 2 αγώνες (1 στην Κωνσταντινούπολη και 1 την Αλεξανδρούπολη) με τη μικτή Νέων Κωνσταντινούπολης.

Ορισμένοι από τους κορυφαίους αθλητές του διαχρονικά είναι ο Φ. Κοσμάς (Πανελληνιονίκης, Βαλκανιονίκης και Μεσογειονίκης στα 400 εμπόδια, με συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ελσίνκι, το 1952), ο Δ. Μπουλμπουτζής (σφυροβολία), ο Ν. Αυτοσμίδης (100μ.), οι αδελφοί Κεχαγιόγλου (μεγάλες αποστάσεις), ο Β. Φουντουκίδης (ύψος), ο Γ. Φουτζιτζίδης (μήκος), ο Θ. Θωμά (τριπλούν), ο Β. Αναγνωστόπουλος, ο Β. Δήμου (3000 στιπλ).

Στο ποδόσφαιρο ο Εθνικός κατακτά το πρωτάθλημα Θράκης το 1957, με διακριθέντα ποδοσφαιριστή τον Μ. Περιστασινό («Μανώλας») και με προπονητή τον Πάγκαλο. Σε αγώνες μπαράζ για την άνοδο στην Α’ Εθνική Κατηγορία αντιμετωπίζει τη Δόξα Δράμας και τη Νίκη Βόλου, αλλά η προσπάθειά του δεν ευδοκιμεί.

Το 1958, αναλαμβάνει προπονητής ο Μ. Χούμης, ο οποίος θεωρείται ένας από τους πολύ καλούς προπονητές που πέρασαν από τον Εθνικό. Σημαντική για την εποχή είναι η διεξαγωγή φιλικών αγώνων στο εξωτερικό με τις ομάδες «Μπότεφ» και «Χιμίκ» της Βουλγαρίας (ήταν η πρώτη ομάδα από την Ελλάδα που πήγε σε αυτή τη χώρα) και την «Βέστ Μπαν» της Αυστρίας (1964).

Το 1961-1962, ο Εθνικός είναι στη Β’ Εθνική, αλλά δεν μπορεί να ανεβεί Κατηγορία, γεγονός που επηρεάζει την ομάδα.

Την περίοδο 1967-1968, είναι η μόνη ομάδα από την Α’ και τη Β’ Εθνική Κατηγορία που σε σύνολο 30 αγώνων κανένας ποδοσφαιριστής της δεν δέχεται ούτε παρατήρηση και η Ε.Σ.Α.Π. της απονέμει «κύπελλο ήθους». 

Με το πρόσχημα της δημιουργίας ισχυρής ομάδας το δικτατορικό καθεστώς τον υποχρεώνει σε διάλυση και ένωση με τη «Δόξα». Παρά την αντίδραση των μελών του (που εκφράστηκε στη Γενική Συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στα «Τιτάνια») ο στρατιωτικός επίτροπος επιμένει. Στις 3 Μαΐου 1969 υπογράφεται το πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής, που, ωστόσο, δεν απαγορεύει στον Εθνικό να αγωνιστεί στο τοπικό πρωτάθλημα το 1970-1971.

Στις αρχές του 1970 άρχισε η αλματώδης άνοδος του τμήματος βόλεϊ. Σε Πανεπαρχιακό ειδικό τουρνουά των πρωταθλητών από 12 διαμερίσματα της χώρας, που διοργανώνεται στην Αθήνα (Σπόρτινγκ), ο Εθνικός κατακτά την 1η θέση, ανεβαίνει στην Α’ Εθνική Κατηγορία και μέχρι σήμερα (με 1-2 εξαιρέσεις) αγωνίζεται στην Κατηγορία αυτή.

Από τη δεκαετία του 1990 και μετά η δημιουργία νέων κρατικών δομών, η αύξηση του πληθυσμού και άλλοι παράγοντες γιγαντώνουν, για τα δεδομένα της ελληνικής περιφέρειας, την Αλεξανδρούπολη. Το 1995 γίνεται μία ακόμη συγχώνευση του ποδοσφαιρικού τμήματος του Εθνικού με τον Αθλητικό Όμιλο Αλεξανδρούπολης («Άλεξ») και προκύπτει η ομάδα «Ορφέας», η οποία, ωστόσο, δεν ευδοκιμεί και από το 2001 ο Εθνικός αγωνίζεται πάλι με το όνομά του, αναδεικνύοντας ποδοσφαιριστές όπως οι Σ. και Ν. Μαυρομμάτης, Νικολαϊδης, Ουζουνίδης, Βολτέζος, Παπαράδης.

Αντί επιλόγου

Σήμερα ο πληθυσμός της Αλεξανδρούπολης ξεπερνά τους 75.000 κατοίκους, οι οποίοι δημιουργούν πολλαπλές και ενδιαφέρουσες συνιστώσες έκφρασης. Μία από αυτές είναι ο Εθνικός, ο οποίος από την ίδρυσή του ταυτίστηκε με την πόλη και μεγάλωσε μαζί με αυτή, δημιουργώντας εξαιρετικούς παράλληλους βίους. Ο Εθνικός αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της κοινωνικής και της πολιτιστικής ταυτότητας της Αλέξανδρούπολης και τη συνοδεύει στην πορεία της μέσα στο χρόνο, δραστηριοποιούμενος σε πολλά αθλήματα, με μεγάλες επιτυχίες και ακόμη μεγαλύτερες προοπτικές.


Η συμμετοχή του Εθνικού σε αθλητικές διοργανώσεις και η ανάδειξη της πόλης

Ανέστης Γιαννακόπουλος

Καθηγητής Φυσικής Αγωγής   

Πρόλογος

Το ευρύτερα γνωστό αθλητικό σωματείο της Αλεξανδρούπολης είναι ο Εθνικός. Ιδρύθηκε το 1927 ύστερα από τη διάλυση τμημάτων δύο άλλων σωματείων της Αλεξανδρούπολης, του Εργατικού Αστέρα και του Ερμή. Η πρώτη περίοδος της ζωής του σωματείου ολοκληρώνεται προπολεμικά, ύστερα από δεκαετή αθλητική παρουσία, με τη διάλυσή του, το 1937. Μεταπολεμικά ο Εθνικός επανήλθε ενεργητικά στην αθλητική ζωή και στις 20 Μαΐου 1945, αναγνωρίζεται η επανίδρυση του ιδρυθέντος το 1927 και διαλυθέντος το 1937 συλλόγου.

Ο Εθνικός ανέπτυξε σημαντική δραστηριότητα στο: ποδόσφαιρο, βόλεϊ, μπάσκετ, κλασικό αθλητισμό και πινγκ-πονγκ. Προπολεμικά ανέπτυξε πλούσια δραστηριότητα στο ποδόσφαιρο και το στίβο, ενώ μεταπολεμικά στο ποδόσφαιρο και στο στίβο τις δεκαετίες του ‘50 και ’60. Το βόλεϊ ήταν η σημαντικότερη αθλητική δραστηριότητα κατά τη δεκαετία του ’70, ο στίβος και πάλι τις δεκαετίες του ’80 και 90, το μπάσκετ τη δεκαετία του ’90 και το πινγκ-πονγκ από τα μέσα της δεκαετίας του ’90.

Πέρα από τα παραπάνω αγωνιστικά τμήματα, ο Εθνικός από την αρχή της ίδρυσής του, διατηρούσε μουσικό τμήμα. Αυτός είναι από τους βασικούς λόγους που στην ονομασία του χρησιμοποιείται το πρόθεμα: «Μουσικογυμναστικός», αφού παράλληλα με τη βελτίωση και ανάπτυξη του αθλητισμού επεδίωκε την πνευματική καλλιέργεια των μελών του μέσω της μουσικής. Οι διοικήσεις του Εθνικού είχαν επηρεαστεί ιδιαίτερα από τους πρώτους που έφεραν στην πόλη τη μουσική, που δεν ήταν άλλοι από τους ανθρώπους της καθολικής παροικίας. Πέρα από τα γαλλικά που μάθαιναν και ασχολούνταν συστηματικά, μια άλλη ενασχόλησή τους ήταν η μουσική και ιδιαίτερα το πιάνο. Ήταν τόσο έντονη η ενασχόλησή τους με το όργανο αυτό, που η πόλη προπολεμικά ονομάστηκε «η πόλη με τα 100 πιάνα», χαρακτηρισμός που φανερώνει ότι σχεδόν σε κάθε σπίτι υπήρχε και πιάνο.

Τμήματα του Εθνικού - Συμμετοχές και διακρίσεις

Ποδόσφαιρο

Η εμφάνιση της ποδοσφαιρικής ομάδας του Εθνικού στο τοπικό πρωτάθλημα του 1930, σηματοδοτεί και αποτελεί την πρώτη δράση του στην Αλεξανδρούπολη. Η ομάδα συμμετείχε προπολεμικά αλλά και μεταπολεμικά στο τοπικό πρωτάθλημα Θράκης και την περίοδο 1966-67, για πρώτη φορά, αγωνίστηκε στη Β΄ Εθνική κατηγορία. Για το πρωτάθλημα που προκήρυξε και διοργάνωσε η Ε.Π.Σ. Θράκης το 1947, στην πρώτη αγωνιστική η ομάδα κέρδισε με σκορ 7-0 την ομάδα της «Τουρκικής Νεολαίας» Κομοτηνής.

Για το πρωτάθλημα Θράκης το 1950, ο Εθνικός κέρδισε με σκορ 1-0 στην Αλεξανδρούπολη την ομάδα του Ορφέα Κομοτηνής. Το γκολ της ομάδας πέτυχε ο Περιστασινός στα μέσα του πρώτου ημιχρόνου μετά από φάουλ. Το 1952, στο πλαίσιο του πρωταθλήματος Θράκης Α’ Κατηγορίας, ο «Εθνικός» πήγε στην Ξάνθη και αντιμετώπισε την ομάδα της «Δόξας» Ξάνθης. Το αποτέλεσμα του αγώνα ήταν ισόπαλο με 0-0. Για το πρωτάθλημα Θράκης του 1953, υποδέχθηκε στην Αλεξανδρούπολη στο Δημοτικό Στάδιο την «Α.Ε. Κομοτηνής», την οποία νίκησε με σκορ 2-1. Προηγήθηκε η συνάντηση των δεύτερων ομάδων (όπως είχε θεσπιστεί να παίζουν οι δεύτερες ομάδες με παίκτες μικρότερης ηλικίας ή παίκτες που δεν μπορούσαν να είναι στο επίπεδο της α’ ομάδας), με νικήτρια την ομάδα του Εθνικού με σκορ 2-0.

Στο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα Έβρου - Ροδόπης του 1955 ο Εθνικός κέρδισε εκτός έδρας την «Α.Ε. Κομοτηνής» με σκορ 0-2, ενώ σε αγώνα του ίδιου πρωταθλήματος νίκησε την ομάδα της «Ελπίδας» Σαππών με σκορ 1-0. Για το πρωτάθλημα Θράκης του 1956, ο Εθνικός αντιμετώπισε στην Ξάνθη τον τοπικό «Ορφέα». Το αποτέλεσμα του αγώνα ήταν ισόπαλο με σκορ 3-3. Στον τελευταίο αγώνα του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος του 1956, ο «Εθνικός» έχασε εντός έδρας από την «Ασπίδα» Ξάνθης με σκορ 1-2.

Το έτος 1962, για το πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Θράκης, παρ’ ότι ο Εθνικός κατετάγη 4ος, μετά την «Ασπίδα» Ξάνθης, τον «Ορφέα» Ξάνθης, την «Α.Ε Κομοτηνής», εντάχθηκε σε όμιλο της νεοσύστατης τότε Β' Εθνικής των 8 ομάδων, στον οποίο συμμετείχαν, εκτός των 4 ομάδων της Θράκης, οι ομάδες του «Ηρακλή» Καβάλας, των «Φιλίππων» Καβάλας, της «Α.Ε Καβάλας» και της «Ελπίδας» Δράμας. Σε αυτό το ειδικό πρωτάθλημα ο «Εθνικός» τερμάτισε 3ος, πίσω από τον «Ορφέα» Ξάνθης και τον «Ηρακλή» Καβάλας.

Φιλικές ποδοσφαιρικές συναντήσεις

Από την ίδρυση του σωματείου (1927) οι σχέσεις με τα υπόλοιπα σωματεία της πόλης και της περιοχής, ήταν πολύ καλές, με χαρακτηριστικές μάχες για τη νίκη σε ποδοσφαιρικούς αγώνες, με επίσημες και ανεπίσημες ομάδες. Ο σύλλογος ανέπτυξε επαφές και με ομάδες από άλλες περιοχές της Ελλάδας, ακόμα και με μεικτές ομάδες άλλων πόλεων, με ομάδες πλοίων που κατέπλεαν στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης ή ακόμα και ομάδες στρατιωτικών και αστυνομικών μονάδων της περιοχής. Είναι χαρακτηριστική η συμμετοχή του κόσμου της πόλης, σε όλες τις αθλητικές εκδηλώσεις, δείχνοντας την αγάπη του στον αθλητισμό αλλά και την ευγενή άμιλλα, αναδεικνύοντας έτσι και το υψηλό πνευματικό επίπεδο των ανθρώπων της πόλης.

Κλασικός αθλητισμός

Πολύ σύντομα, το τμήμα του κλασικού αθλητισμού άρχισε να παρουσιάζει ανοδική πορεία, συμμετέχοντας σε Πανθρακικούς αγώνες, οι οποίοι θεσπίστηκαν από το Γενικό Διοικητή Θράκης το 1923 και από τότε τελούνταν κάθε χρόνο εναλλάξ στις κυριότερες πόλεις της Αν. Μακεδονίας και Θράκης (Κομοτηνή, Ξάνθη, Δράμα, Αλεξανδρούπολη, Καβάλα). Η τέλεση των αγώνων διακόπηκε για μια δεκαετία (1940-1950) λόγω του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Αποτελούσαν προπολεμικά κορυφαία αθλητική εκδήλωση για τη Βόρεια Ελλάδα και συνήθως συμμετείχαν σε αυτούς και ομάδες της Θεσσαλονίκης.

Στους 8ους Πανθρακικούς αγώνες του 1930, που διοργανώθηκαν από τον συμπολίτη σύλλογο «Ερμή», έλαβε μέρος ο «Εθνικός» με μοναδική την τρίτη νίκη του Μπαρμπαγιάννη Ιωάννη στο άλμα τριπλούν και τερματίζοντας στην τελευταία θέση, στη τελική βαθμολογία, με 1 βαθμό.

Πανέβριοι αγώνες τελούνταν σε μια από τις μεγαλύτερες πόλεις του Νομού Έβρου (Αλεξανδρούπολη, Σουφλί, Διδυμότειχο, Ορεστιάδα) με διοργανωτή ένα σωματείο από τις παραπάνω πόλεις. Στους αγώνες αυτούς δινόταν η ευκαιρία να λάβουν μέρος αθλητές με όχι και τόσο καλές επιδόσεις αλλά και σε αθλητές που προετοιμαζόταν για αγώνες μεγαλύτερης εμβέλειας.

Το 1933, διεξήχθησαν στην Αλεξανδρούπολη, με διοργανωτή τον «Ερμή», οι 2οι Πανέβριοι αγώνες στίβου. Την έναρξη των αγώνων κήρυξε ο αναπληρωτής Γενικός Διοικητής Θράκης κ. Γουλόπουλος. Η ομάδα του Εθνικού βρέθηκε στην 2η θέση, με 32 βαθμούς, 3 μόλις βαθμούς πίσω από τον πρώτο νικητή των αγώνων που ήταν ο συμπολίτης «Ερμής».

Το 1937 στους 6ους Πανέβριους αγώνες στίβου, με διοργανωτή τον «Ερμή», ο Εθνικός κατέλαβε την 2η θέση, με 48 βαθμούς.

Οι πρώτοι μεταπολεμικοί αγώνες στίβου το 1947, τοπικού χαρακτήρα, διοργανώθηκαν από τον Εθνικό, με τη συμμετοχή 100 αθλητών και 40 στρατιωτών από Κέντρο Βασικής Εκπαίδευσης. Πολυνίκης Σύλλογος αναδείχθηκε ο «Εθνικός», με 34 βαθμούς, πολυνίκης αθλητής ο Φώτης Κοσμάς, που κατέκτησε «ωραιότατο μετάλλινο κύπελλο» που αθλοθέτησε ο Εθνικός, προς τιμή του αείμνηστου αθλητή, του Αθανασιάδη Δημήτρη, Ανθυπολοχαγού Μηχανικού, ο οποίος βρήκε τραγικό θάνατο από έκρηξη νάρκης, κατά τη διεξαγωγή ασκήσεων του στρατού.

Στους 9ους Πανέβριους αγώνες στίβου του 1947, με διοργανωτή τον Εθνικός, πολυνίκης σύλλογος αναδείχθηκε ο Εθνικός με 60 βαθμούς. Στους αγώνες είχαν παραβρεθεί ο μητροπολίτης Αλεξανδρούπολης και Σαμοθράκης κ.κ. Ιωακείμ, ο Νομάρχης Έβρου κ. Νικολαΐδης Βασίλειος και ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης κ. Αλτιναλμάζης Χρήστος. Ιδιαίτερα συγχαρητήρια αξίζουν στον ακούραστο έφορο του τμήματος στίβου του Εθνικού και παλαίμαχο αθλητή κ. Μπαρμπαγιάννη Ιωάννη, για τη συμβολή του στην προπόνηση των αθλητών του συλλόγου.

Στους 2ους μεταπολεμικούς εσωτερικούς αγώνες του 1948, τοπικού χαρακτήρα, με διοργανωτή τον Εθνικό, οι αθλητές του συλλόγου έδειξαν ότι βρίσκονται σε καλή αγωνιστική κατάσταση, αν κρίνουμε από τις επιδόσεις που πέτυχαν στα αγωνίσματα που συμμετείχαν. Οι καλύτερες επιδόσεις που πέτυχαν οι αθλητές του ήταν: ο Φώτης Κοσμάς στα 100 μ. με 11΄΄9, στα 400 μ. με 53΄΄9 και 400 μ. εμπόδια με 59΄΄2, ο Παναγιώτης Κλώθος στο ύψος με 1,58 μ., ο Δημήτρης Μπουλμπουτζής στο δίσκο με 29,55 μ., ο Παναγιώτης Κοτσαμπάσης στα 800 μ. με 2΄14΄΄8 και στα 1500 μ. με 4΄23΄΄, ο Κυριάκος Ποτός στο τριπλούν με 11,97 μ. και ο Κων/νος Γεροντόπουλος στο επί κοντώ με 3,00 μ..

Στους 10ους Πανέβριους αγώνες στίβου της Αλεξανδρούπολης το 1948, ο Εθνικός κατέλαβε την 1η θέση, με 118 βαθμούς.

Με συμμετοχή αθλητών από την Καβάλα, Δράμα, Ξάνθη, Κομοτηνή, Σουφλί, Διδυμότειχο, Ορεστιάδα και Αλεξανδρούπολη, διοργανώθηκαν από τον Εθνικό οι 11οι Πανέβριοι αγώνες στίβου το 1949. Πολυνίκης σύλλογος ήταν ο Εθνικός, με 152 βαθμούς.

Το 1950 διοργανώθηκαν από τον Εθνικό οι 16οι Πανθρακικοί αγώνες στίβου στην Αλεξανδρούπολη. Συμμετείχαν 11 ομάδες από την περιοχή της Αν. Μακεδονίας και Θράκης (η «Ασπίδα» Ξάνθης, η «Α.Ε. Διδυμοτείχου», η «Δόξα» Δράμας, ο «Έβρος» Σουφλίου, η «Ελπίδα» Δράμας, ο «Ηρακλής» Καβάλας, η «Α.Ε. Κομοτηνής», ο «Ορέστης» Ορεστιάδος, ο «Ορφέας» Ξάνθης, οι «Φίλιπποι» Καβάλας και ο «Εθνικός»). Πολυνίκης αναδείχθηκε ο Εθνικός, με 171 βαθμούς.

Το 1953, διοργανώθηκαν από τον Εθνικό οι 39οι Πανελλήνιοι αγώνες στίβου στην Αλεξανδρούπολη. Για την μεταφορά των αθλητών από την Αθήνα διατέθηκε στρατιωτικό μεταγωγικό αεροπλάνο. Όσο για τη διαμονή και διατροφή των φιλοξενούμενων αθλητών και πάλι αρωγός ήταν ο στρατός που φρόντισε, ώστε να οργανωθεί ένα μικρό αθλητικό χωριό, σε στρατόπεδο της Αλεξανδρούπολης. Την 1η μέρα, μετά από την παρέλαση και τον όρκο του αθλητή, ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης κ. Μπέτσιος προσφώνησε τους αθλητές και ακολούθησε ο Γενικός Διοικητής Θράκης κ. Μίχας που κήρυξε την έναρξη των αγώνων. Ο Εθνικός στη γενική βαθμολογία κατετάγη στην 6η θέση, με 37 βαθμούς και αναδείχθηκε σε πρώτο επαρχιακό σωματείο μετά από τις ομάδες του κέντρου.

Φιλικές αγωνιστικές συναντήσεις στίβου στην Αλεξανδρούπολη

Η δραστηριότητα όλων των αθλητικών σωματείων ήταν η διοργάνωση αγώνων, όπως προβλέπονταν και από το καταστατικό. Πολλοί από αυτούς τους αγώνες ήταν εσωτερικοί, μεταξύ των αθλητών του σωματείου, είτε μεταξύ δύο, είτε περισσοτέρων συλλόγων.

Διοργανώθηκαν αγώνες κλασικού αθλητισμού, το 1951 και κλήθηκαν σύλλογοι όπως η ομάδα της Κωνσταντινούπολης «Μπεήογλου Σπορ» (πρώην Πέρα Κλουμπ) αποτελούμενη από ομογενείς αθλητές. Σημαντικές επιδόσεις των αθλητών του Εθνικού ήταν: ο Κοσμάς στα 110 μ. εμπόδια με 16΄΄3 και στα 400 μ. εμπόδια με 55΄΄3, ο Φουντουκίδης στο μήκος με 6,24 μ., ο Μπουλμπουτζής στο δίσκο με 54,15 μ. και ο Κεχαγιόγλου στα 5000 μ. με 16΄59΄΄. Το 1952 διοργανώθηκαν στην Αλεξανδρούπολη τρισυλλογικοί αγώνες μεταξύ «Π.Α.Ο.», «Άρη» και Πρωταθλητών Τουρκίας. Οι συναντήσεις με ομάδες από τη γειτονική Τουρκία πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των καλών διμερών σχέσεων που επεκράτησαν την περίοδο 1945-1954. Στα παραπάνω ομογενειακά σωματεία που επισκέφτηκαν την Αλεξανδρούπολη, ύστερα από πρόσκληση του Εθνικού, συμμετείχαν πολλοί αθλητές που διέπρεψαν και σε άλλα αθλητικά τμήματα, όπως ποδόσφαιρο, πάλη, κολύμβηση και άρση βαρών.

Το 1952 διοργανώθηκαν αγώνες κλασικού αθλητισμού, με ομάδα του Λιμενικού Σώματος, το 1955, με μεικτή ομάδα των Σκοπίων Γιουγκοσλαβίας, η οποία επισκέφτηκε την Αλεξανδρούπολη μετά από αγώνες στίβου που έγιναν στη Θεσ/νίκη με ομάδες της πόλης. Ο «Εθνικός» έλαβε επίσης μέρος σε φιλικές συναντήσεις με τους «Φίλιππους» Καβάλας το 1958, με τη «Νάσιοναλ» Καΐρου, την οποία προσκάλεσε ο «Εθνικός», το 1958 και ανταποκρίθηκε μετά από αγώνες που είχαν διοργανωθεί στην Αθήνα. Σημαντικές επιτυχίες των αθλητών του «Εθνικού» στους παραπάνω αγώνες ήταν: ο Βρεχόπουλος στα 400 μ. εμπόδια με 60΄΄8, ο Κεχαγιόγλου στα 3000 μ. με 9΄41΄΄8, ο Μπουλμπουτζής στο δίσκο με 34,61 μ. και ο Φουτσιτζίδης στο άλμα τριπλούν με 13,73 μ..

Ποδηλασία

Ακόμη μία δημοφιλής δραστηριότητα του Εθνικού προπολεμικά, φαίνεται πως ήταν και η ποδηλασία.  Ο στόχος των συλλόγων που διατηρούσαν ποδηλατικό τμήμα ήταν περισσότερο ψυχαγωγικός, παιδαγωγικός και λιγότερο αγωνιστικός. Το ποδήλατο ήταν σύμβολο της ταχύτητας, της περιπέτειας, της καινοτομίας, της τεχνολογικής προόδου και το καινούργιο μέσο που προσέλκυε νέους που ήθελαν να ξεχωρίζουν και να διακρίνονται αναζητώντας νέους τρόπους κοινωνικής συναναστροφής.

Ο Εθνικός συμμετείχε στους Α’ Παμμακεδονικούς Ποδηλατικούς αγώνες του 1931, που έγιναν στη Θεσ/νικη, με τους αθλητές Μαυρουδή Κωνσταντίνο και Χρυσάκη Ιωάννη. Οι πρώτοι μεταπολεμικοί ποδηλατικοί αγώνες διοργανώθηκαν στην Αλεξανδρούπολη από τον Εθνικό, με νικητή τον Βουτσά Κωνσταντίνο, στα 10.000μ. με 20’ και στα 2.000μ., με 3’25’’ και τον Κουφογιάννη Νικόλαο, νικητή στα 5.000μ., με 9’. Οι αγώνες πραγματοποιήθηκαν με αφετηρία και τερματισμό το χώρο μπροστά από τον φάρο της πόλης.

Βόλεϊ

Το τμήμα βόλεϊ του Εθνικού δραστηριοποιήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του ΄60, συμμετέχοντας σε ανεπίσημους αγώνες που διοργανώνονταν στην Αλεξανδρούπολη, με ομάδες του γυμνασίου και στο τοπικό πρωτάθλημα Θράκης. Μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες ήταν η παρουσία της ομάδας βόλεϊ στην Α’ Εθνική Κατηγορία από την 1η διεξαγωγή πανελλήνιου πρωταθλήματος (1969-70) μέχρι τις μέρες μας. Στο πανεπαρχιακό ειδικό πρωτάθλημα των πρωταθλητών από 12 διαμερίσματα της χώρας, που είχε γίνει στην Αθήνα, στο γήπεδο του Σπόρτιγκ, η ομάδα του Εθνικού βγήκε πρωταθλήτρια και ανέβηκε στην Α’ Εθνική Κατηγορία. Να αναφέρουμε εδώ τους πρωταγωνιστές εκείνης της ανόδου που ήταν οι: Λάϊος, Ξιδερής, Δελχανίδης, Φουτσιτζίδης, Θωμάς, Κεραμάρης, Δραμανίδης, Αρβανιτίδης, Καλούδης, Θωμαΐδης, Ράγκος. Οι διακρίσεις της ομάδας διαδέχονταν η μία την άλλη. Για πολλά χρόνια ήταν το μοναδικό επαρχιακό σωματείο το οποίο είχε συμμετοχή στην ανώτερη κατηγορία του πρωταθλήματος βόλεϊ. Αθλητές του τμήματος βόλεϊ του «Εθνικού» στελέχωναν κάθε χρόνο τις Εθνικές ομάδες της χώρας μας.

Πολλοί αθλητές του τμήματος βόλεϊ κλήθηκαν και συμμετείχαν σε εθνικές ομάδες, από το 1970 μέχρι σήμερα, κερδίζοντας πολλές διακρίσεις. Οι αθλητές αυτοί είναι: Τεκτονίδης Γεώργιος, Κασαμπαλής Αθανάσιος, Μαρίνος Κυριάκος, Χριστουηλίας Ιωάννης, Αρχοντίδης Πέτρος, Σωτηρίου Αθανάσιος, Αγγελίδης Δημήτριος, Τουτζιαράκης Δημήτριος, Δημητριάδης Ιωακείμ, Τερζάκης Ελευθέριος, Σιγλίδης Θεόδωρος, Γιαννακόπουλος Ανέστης (ο συγγραφέας της διατριβής), Μητράκας Στέφανος, Ναλμπάντης Απόστολος, Ναλμπάντης Κωνσταντίνος, Τασιούλης Ιωάννης, Γκιούρδας Μάριος, Σιδηρόπουλος Γρηγόριος, Αυτζιόγλου Δήμος, Μπάεφ Θεόδωρος, Κίτσιος Χρήστος, Ζλατιλίδης Δημήτριος και Ανδρεάδης Ανδρέας. Πολλοί από αυτούς τους αθλητές μεταγράφηκαν στα μεγάλα σωματεία του κέντρου (Π.Α.Ο. και Ο.Σ.Φ.Π.) με μεγάλη και λαμπρή καριέρα σε αυτά. Στον Πίνακα 1, φαίνονται οι μεγαλύτερες διακρίσεις αθλητών βόλεϊ του Εθνικού με τα χρώματα των Εθνικών ομάδων.

Πίνακας 1. Αθλητές του βόλεϊ του «Εθνικού» και οι διακρίσεις τους.

Όνομα - Επώνυμο Διάκριση Έτος
Αθανάσιος Κασαμπαλής 3ος Βαλκανιονίκης εφήβων 1975
Ιωάννης Χρηστουηλίας 6η Πανευρωπαϊκή νίκη εφήβων 1976
Γεώργιος Τεκτονίδης 3ος Μεσογειονίκης ανδρών 1979
Ελευθέριος Τερζάκης 1ος Βαλκανιονίκης ανδρών 1985
Ανέστης Γιαννακόπουλος 3ος Βαλκανιονίκης εφήβων 1985
Θεόδωρος Σιγλίδης 2ος Βαλκανιονίκης εφήβων 1984
Στέφανος Μητράκας 6ος παγκόσμιος πρωταθλητής εφήβων 1993
Χρήστος Κίτσιος 6ος παγκόσμιος πρωταθλητής εφήβων 1996
Θεόδωρος Μπάεφ 7ος Παγκόσμιος πρωταθλητής εφήβων 1996
Δημήτριος Ζλατιλίδης 2ος παγκόσμιος πρωταθλητής παίδων 1997

Μπάσκετ

Ένα από τα πιο ενεργοποιημένα τμήματα του Εθνικού είναι και αυτό του μπάσκετ. Το τμήμα είναι σε λειτουργία από την περίοδο 1969-70, που τότε ανήκε οργανωτικά στην Τοπική Επιτροπή Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, με έδρα την Αλεξανδρούπολη. Αγωνίστηκε πολλά χρόνια στην τοπική κατηγορία, με ορισμένες εξαιρέσεις, όταν κατόρθωσε να ανεβεί στην Γ’ Εθνική κατηγορία. Ήταν η αγωνιστική περίοδος 1993-94, όταν η ομάδα πέτυχε να μεταπηδήσει σε εθνική πλέον κατηγορία.

Στην αρχή του πρωταθλήματος μπάσκετ ανδρών της Ε.ΚΑ.Σ.Α.ΜΑ.Θ., περιόδου 1993-94, ο Εθνικός είχε θέσει υψηλούς στόχους (άνοδο κατηγορίας), ξεκινώντας με την πρόσληψη του κ. Μαυρίδη Γιώργου στη θέση του τεχνικού και την απόκτηση καλών παικτών κατά τη μεταγραφική περίοδο. Το τέλος του πρώτου γύρου βρίσκει την ομάδα στην 1η θέση, με 14 βαθμούς (7 νίκες σε ισάριθμους αγώνες). Στη 2η φάση, οι 6 καλύτερες ομάδες από την 1η φάση των αγώνων είχαν να δώσουν αγώνες μεταξύ τους, που θα αναδείκνυαν τον πρωταθλητή, ο οποίος θα αγωνιζόταν την επόμενη περίοδο στη Γ’ Εθνική. Στο ειδικό μίνι πρωτάθλημα, ο Εθνικός κατατάχθηκε στην 1η θέση, με μία μόνον ήττα στο παθητικό του (στον τελευταίο αγώνα, μέσα στην Αλεξανδρούπολη, από την ομάδα του «Αστέρα» Καβάλας, με ένα πόντο διαφορά -  60-61). Η ήττα, όμως, αυτή δεν εμπόδισε την πρωταθλήτρια ομάδα της Αλεξανδρούπολης να πανηγυρίσει τον πανάξιο τίτλο και τη σπουδαία άνοδο στη Γ’ Εθνική. Μετά τη λήξη του αγώνα, έγινε απονομή του κυπέλλου από τον εκπρόσωπο της Ε.ΚΑ.Σ.Α.ΜΑ.Θ., κ. Κώστογλου Ανέστη, και απονομή των μεταλλίων στους παίκτες και τον προπονητή από τον αντιπρόεδρο του Δ.Σ. του Εθνικού, κ. Γιανούτσο Ιωάννη.

Πινγκ-πονγκ

Ένα άλλο τμήμα του Εθνικού με αξιόλογη αγωνιστική παρουσία, όπου και να έλαβε μέρος, είναι το τμήμα του πινγκ-πονγκ. Ουσιαστικά, ξεκίνησε τη δράση του το 1992, συγκροτήθηκε, και διατηρείται, ακόμα και σήμερα, από τον ακούραστο προπονητή κ. Αβραμίδη Παράσχο. Υπό την εποπτεία του και τις προπονητικές του οδηγίες, έχουν αναδειχθεί πολλοί πανελληνιονίκες, σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο.

Μουσικό τμήμα

Μεγάλες μουσικές βραδιές και παραστάσεις χάρισαν και χαρίζουν, ακόμα και σήμερα, στον κόσμο της Αλεξανδρούπολης, οι τροβαδούροι του μουσικού τμήματος του Εθνικού. Έχουν δώσει παραστάσεις σε πόλεις του νομού Έβρου (Φέρες, Διδυμότειχο, Σουφλί, Ορεστιάδα, Σαμοθράκη), στην Κομοτηνή και στη Θεσσαλονίκη, 3 φορές στην αίθουσα Μακεδονικών Σπουδών και 1 στο Βελλίδειο Ίδρυμα, όπου βραβεύτηκαν από το Νίκο Γκάλη.

Ύμνος του «Μ.Γ.Σ. Εθνικός»

Ο ύμνος του «Εθνικού» Εθνικού έχει στιχουργό την κ. Αριστέα Λάϊου – Σικαβίτσα, αδερφή του αξέχαστου, παλιού αθλητή και παράγοντα του «Εθνικού» Γιώργου Λάϊου. Τον ύμνο δε μελοποίησε ο Γιώργος Λάϊος, ο οποίος για 2 δεκαετίες και πλέον ήταν ο μαέστρος των τρουβαδούρων του «Εθνικού».

Ο Εθνικός μας περήφανα περνά

κι οι καρδιές χτυπούν γοργά

στον αγώνα δυνατά σαν το σίφουνα ορμά

και της νίκης το στεφάνι αποσπά.

Ζήτω, ζήτω ο Εθνικός

που μ’ αυτόν θα πάμε εμπρός

σ’ όποια πόλη θε να μπούμε

νικητές θε να βρεθούμε.

Κέντησες μ’ ανεξίτηλη κλωστή

το όνομά σου Εθνικέ

απ’ την άρπα έκλεψες του Ορφέα μουσική

στεφανώνεις ηττημένο νικητή.

Ζήτω, ζήτω ο Εθνικός

που μ’ αυτόν θα πάμε εμπρός

σ’ όποια πόλη θε να μπούμε

νικητές θε να βρεθούμε.

Ζήτω, ζήτω ο Εθνικός

σαν το φάρο μας ψηλός

απ’ το είκοσι επτά (27)

πάντα βρίσκεται μπροστά.

Συμπεράσματα

Η σύγχρονη αθλητική ιστορία της Αλεξανδρούπολης ξεκίνησε με την ίδρυση του Εθνικού, το 1927. Οι Έλληνες πρόσφυγες από την Αίνο, την Ανατολική και Βόρεια Θράκη, καθώς και οι Αρμένιοι και Φραγκολεβαντίνοι που εγκαταστάθηκαν στην Αλεξανδρούπολη, άρχισαν από το 1927 να δραστηριοποιούνται στον αθλητισμό αντιγράφοντας τις συνήθειες της εποχής. Έτσι προπολεμικά το ποδόσφαιρο, ο κλασικός αθλητισμός αλλά και η ποδηλασία ήταν οι δημοφιλέστερες δραστηριότητες. Κατά τη δεκαετία του ’50 και ’60 το ποδόσφαιρο και ο στίβος ήταν στο προσκήνιο. Το βόλεϊ πρωταγωνίστησε τις δεκαετίες ’70 – ’90.

Σε κάποια σωματεία της περιόδου εκείνης πανελλαδικά υπήρχαν τομείς – τμήματα, πέραν του αθλητισμού, για την πολιτιστική και μουσική καλλιέργεια των μελών του. Κάτι ανάλογο συνέβη και με τον Εθνικό, ο οποίος διέθετε μουσικό τμήμα με χορωδία και όργανα. Συμμετείχε σε χοροεσπερίδες που διοργάνωνε στην Αλεξανδρούπολη για την διασκέδαση των μελών του.

Από τη συστηματική καταγραφή και επεξεργασία των πηγών που σχετίζονται με την αθλητική και πολιτιστική δραστηριότητα του Εθνικού, γίνεται αντιληπτό ότι η ύπαρξη και η δράση όλων των τμημάτων του συλλόγου, οι κατακτήσεις νικών και πρωταθλημάτων και οι διακρίσεις αθλητών σε πανελλήνιο και παγκόσμιο επίπεδο, δείχνουν την αγάπη του πολίτη της Αλεξανδρούπολης για τον αθλητισμό και έκαναν όλη την Ελλάδα, στο άκουσμα του ονόματος της πόλης, να περιμένουν τις επιτυχίες των αθλητών του Εθνικού. Αλεξανδρούπολη και Εθνικός υπήρχαν από τις πρώτες δεκαετίες του περασμένου αιώνα, συνεχίζουν να υπάρχουν και θα υπάρχουν, όπου με το άκουσμα του ενός να ακολουθεί το όνομα του άλλου. Έτσι μας έμαθε η Ελλάδα, έτσι θα συνεχίσει να υπάρχει Εθνικός και Αλεξανδρούπολη.


Ο Εθνικός στον 21ο αιώνα: ανάγκες για νέα δομή

Γιώργος Μιχελής

Γενικός Γραμματέας ΜΓΣ Εθνικός

Παρακολουθώντας όλες τις εισηγήσεις, τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τις 2 αυτές μέρες έγινε σαφές ότι οι κοινωνικές και οι οικονομικές συνθήκες μέσα στις οποίες καλείται να λειτουργήσει και να δημιουργήσει ο Εθνικός έχουν αλλάξει τόσο πολύ, ώστε χρειάζεται να επανεξεταστεί η δομή του από μηδενική βάση. Οι ισχυροί οικονομικά πρόεδροι που κάλυπταν το σύνολο των αναγκών ενός σωματείου από προσωπικούς τους πόρους δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν και όλο και περισσότερα σωματεία  υιοθετούν τεχνοκρατικά μοντέλα διοίκησης.

Η διοίκηση αποτελείται από 2 στοιχεία: την ευθύνη και την εξουσία. Το μοντέλο διοίκησης που ισχύει στον Εθνικό δίνει στους διοικούντες μόνο την ευθύνη, στερώντας τους στην ουσία  την εξουσία. Στο ερώτημα αν μπορεί κάποιος να διοικήσει έστω και 2 ανθρώπους χωρίς εξουσία η απάντηση είναι όχι, διότι θα είναι αδύνατη η εκτέλεση ακόμη και των πιο απλών εντολών. Πολύ περισσότερο σε ένα σωματείο με 14 ενεργά τμήματα:

1. Μουσικού                                 8. Σκοπευτικού                     

2. Στίβου                                       9. Σκάκι           

3. Καλαθοσφαίρισης                                 10. Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης       

4. Πετοσφαίρισης                          11. Αντιπτέρισης (Badminton)

5. Ποδοσφαιρικού                         12. Υδατοσφαίρισης (Water Polo)

6. Κολυμβητικού                                       13. Ρυθμικής  Γυμναστικής

7. Ποδηλατικού                             14. Summer Camp (Εποχιακό)

που το κάθε ένα έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και χρειάζεται τους δικούς του χώρους.

Η κρίση που διανύουμε ανάγκασε πολλά σωματεία να κλείσουν και κάποια άλλα να αναζητήσουν στέγη αλλού. Ο Εθνικός όχι μόνο στέκεται όρθιος, αλλά δέχεται συνεχώς νέες αιτήσεις από αθλήματα (π.χ., πυγμαχία, πεζοπορία / ορειβασία, ακόμη και paintball). Δυστυχώς ακόμα δεν είμαστε σε θέση να προσδιορίσουμε το πόσο μπορούν να αυξηθούν τα τμήματά μας, αλλά είμαστε βέβαιοι ότι η παραδοσιακή δομή οργάνωσης και διοίκησης δεν μπορεί να εξυπηρετήσει μία μεγάλη πολυθεματική οντότητα.

Πολύ εύκολα μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί: «μα δεν έγινε καμιά διόρθωση μέχρι τώρα ώστε να έχουμε μία ισχυρή διοίκηση;» Διορθώσεις και τροποποιήσεις έγιναν, αλλά τις περισσότερες φορές μόνο για να εναρμονιζόμαστε με τις αλλαγές του αθλητικού νόμου. Συζήτηση σχετικά με το πώς τα μέλη του σωματείου και η πόλη θέλουν τον Εθνικό γίνεται 1η φορά μέσα σε αυτό το συνέδριο. Για να δημιουργήσουμε το πλαίσιο που θα στηριχθεί η νέα δομή θα λάβουμε υπόψη τις παρακάτω παραμέτρους:

Γεωγραφικές, με έμφαση στην εξωστρέφεια με σημείο εκκίνησης την Αλεξανδρούπολη και προσανατολισμό στη Θράκη, την Ελλάδα, τα Βαλκάνια, την Ευρώπη και τον κόσμο.

Οικονομικές, με σκοπό την επίτευξη της μέγιστης δυνατής οικονομίας, ο σχεδιασμός των δράσεων πρέπει να γίνεται κεντρικά. Για να μπορεί το σωματείο να λειτουργεί απρόσκοπτα και σύννομα χρειαζόμαστε ένα σύγχρονο λογιστικό τμήμα, το οποίο θα μπορεί να ελέγχει αποτελεσματικά τα 14 (μέχρι σήμερα) τμήματα και να εξασφαλίζει την εκπλήρωση των φορολογικών και ασφαλιστικών του υποχρεώσεων.

Κοινωνικές, με τον προσδιορισμό των κοινωνικών αναγκών της Αλεξανδρούπολης που μπορεί να καλύψει ο Εθνικός.

Διοικητικών στελεχών, με τον προσδιορισμό της συμμετοχής και των σχέσεων μεταξύ των επαγγελματικών και των εθελοντικών διοικητικών στελεχών. Οι θέσεις, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που θα έχει ο κάθε ένας πρέπει να διατυπωθούν εγγράφως και με σαφήνεια.

Υποδομών, με τον προσδιορισμό των υποδομών που έχει ο Εθνικός και αυτών που χρειάζεται για να αναπτυχθεί στον 21ο αιώνα.

Νέα δομή

Λαμβάνοντας υπόψη τις παραμέτρους που προαναφέρθηκαν η νέα δομή θα μπορούσε να έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Μικρό και ευέλικτο Δ.Σ. (π.χ., 7μελές), αποτελούμενο μόνο από εκλεγμένα μέλη (δεν θα συμμετέχουν οι έφοροι των τμημάτων) με θητεία 2 χρόνια.
  • Ορισμός των εφόρων από το Δ.Σ., με συγκεκριμένα καθήκοντα, δικαίωμα λόγου στο Δ.Σ. και θητεία 1 χρόνο.
  • Κεντρική οικονομική διαχείριση και λογιστικό σύστημα για όλα τα τμήματα.
  • Στελέχωση του λογιστηρίου και της γραμματείας από ικανά και έμμισθα στελέχη.
  • Πληρωμές προς όλους (προπονητών, διοικητικών, φροντιστών, συνεργατών, κλπ.) μέσω τραπεζικών λογαριασμών.
  • Εκπόνηση μελέτης βιωσιμότητας και σχεδιασμού ανάπτυξης από όλα τα τμήματα κάθε χρόνο.
  • Δημιουργία αυτοτελών αθλητικών χώρων για όλα τα αθλήματα.
  • Δημιουργία σχολής διοικητικών στελεχών για τη στελέχωση της κεντρικής διοίκησης και των τμημάτων. Δεν είναι εύκολο να διοικείται ένας τόσο μεγάλος οργανισμός από ανθρώπους που δεν έχουν την απαραίτητη εκπαίδευση (π.χ., για τον ισχύοντα αθλητικό νόμο, το καταστατικό, τον εσωτερικό κανονισμό, τους κώδικες λειτουργίας, τα δίκτυα των σχέσεων, κλπ.). Το «είδα φως και μπήκα» πρέπει να σταματήσει.

Οι ενέργειες αυτές θα αυξήσουν τις πιθανότητες / δυνατότητες του Εθνικού να αντιμετωπίσει με επιτυχία τις προκλήσεις του μέλλοντος.


Πρότυπα συμπεριφοράς αθλητών και γονέων

Σεβαστιανή Καλπακίδου

Διοικητικό στέλεχος ΜΓΣ Εθνικός

Εισαγωγή

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερα παιδιά, σε όλο και μικρότερες ηλικίες, ασχολούνται με τη σωματική άσκηση και τον αθλητισμό. Τα αμέριμνα παιχνίδια στις αυλές και τις αλάνες που έχουν ως κύριο σκοπό την ψυχαγωγία αντικαθίστανται από την οργανωμένη άθληση, η οποία προϋποθέτει συστηματική προπόνηση και τήρηση συγκεκριμένων κανόνων.

Η αξιολόγηση των διαδικασιών που ακολουθούνται και των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται είναι πολύ σημαντική για κάθε δραστηριότητα της ζωής μας, συνεπώς και για τον αθλητισμό. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης ενός παιδιού - αθλητή πρέπει να αξιολογούνται επίσης τόσο ο προπονητής του, όσο και οι γονείς του. Όταν τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των 3 τους δεν συγκλίνουν το παιδί - αθλητής οδηγείται σε σύγχυση και συχνά σε αμφισβήτηση των ικανοτήτων του. Πρέπει εδώ να τονιστεί και να γίνει κατανοητό ότι το παιδί - αθλητής δεν έχει τη δυνατότητα να διαχωρίσει την έννοια της ικανότητας από την έννοια της προσπάθειας, οι οποίες στις μικρές ηλικίες θεωρούνται μεν ταυτόσημες, αλλά δεν είναι. Το σπουδαιότερο στοιχείο (που συχνά δεν λαμβάνεται υπόψη από τους προπονητές και τους γονείς) είναι ότι στην έναρξη της αθλητικής δραστηριότητας ο κυριότερος στόχος ενός παιδιού είναι η ευχαρίστηση, η διασκέδαση και η ικανοποίησή του στην προπόνηση και τους αγώνες και όχι το αποτέλεσμα / η επίδοση.

Στην Ελλάδα παρατηρείται το φαινόμενο της ελλιπούς συμμετοχής, αλλά και της πρώιμης εγκατάλειψης της ενασχόλησης με τον αθλητισμό. Γιατί συμβαίνει αυτό; Ποια συμπεριφορά ευθύνεται;

Συμμετοχή των πολιτών στον αθλητισμό

Μία από τις μεγαλύτερες έρευνες που έγινε παγκοσμίως για τη συμμετοχή στον αθλητισμό ήταν αυτή του Ευρωβαρόμετρου, η οποία έγινε από τη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (ΓΔ EAC) για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε αυτή συμμετείχαν 26.788 ευρωπαίοι πολίτες από 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2 - 19 Οκτωβρίου 2009) και προέκυψαν κάποια χρήσιμα στοιχεία, τα οποία περιλαμβάνουν και τη χώρα μας:

-       Σε αθλητικές δραστηριότητες συμμετέχουν 60 εκ. νέοι  6-18 χρονών. Ωστόσο, υπάρχει μία τεράστια μείωση της συμμετοχής στο λύκειο, όπου ο αριθμός των μαθητών που αθλούνται μειώνεται στα 7,5 εκ. (Smoll & Smith, 2014).

-       Σημαντική επίδραση στην απόφαση ενός παιδιού να συμμετάσχει σε αθλητικές δραστηριότητες έχει η οικογένειά του (Timperio κ.ά., 2013; Toftegaard-Stockel, Nielsen, Ipsen, & Anderson, 2011; Wheeler, 2012), αλλά μπορούν να την επηρεάσουν και άλλοι παράγοντες, όπως η φυλή, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, η θρησκεία, το φύλο, κλπ. (Schmalz, Kerstetter & Anderson, 2008).

-       Η πλειοψηφία των πολιτών της ΕΕ (65%) δηλώνει ότι συμμετέχει σε κάποια μορφή σωματικής άσκησης τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα.

-       Οι πολίτες των Σκανδιναβικών και των Κάτω Χωρών (Ολλανδία) είναι, σε γενικές  γραμμές, τα πλέον ενεργά αθλητικά άτομα στην ΕΕ, τη στιγμή που οι πολίτες των Μεσογειακών Χωρών τείνουν να ασκούνται λιγότερο από το μέσο όρο.

-       Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο αριθμό ερωτηθέντων (67%) που δηλώνουν ότι ποτέ δεν ασχολούνται με κάποιο άθλημα και ακολουθούν η Βουλγαρία (58%), η Πορτογαλία και η Ιταλία (55%). Αντίθετα, μόνο το 6% των Σουηδών και το 7% των Φιλανδών που ρωτήθηκαν δήλωσαν ότι δεν ασκούνται.

Συμμετοχή των παιδιών στον αθλητισμό

Η πιο δημοκρατική και υποστηρικτική μορφή οικογένειας είναι αυτή που οι γονείς λειτουργούν ως συναισθηματικοί μέντορες για τα περισσότερα μέλη της, τα οποία καθοδηγούν στην επιδίωξή τους για επιτυχία. Έχουν την ωριμότητα να θεσπίσουν κανόνες που το παιδί τους πρέπει να ακολουθήσει. Όταν το παιδί δεν το κάνει οι γονείς δεν επιλέγουν να το τιμωρήσουν, αλλά το συγχωρούν (Baumrind, 1991). Ο υποστηρικτικός ρόλος υλοποιείται ουσιαστικά όταν οι γονείς ακούνε προσεκτικά το παιδί τους, το ωθούν να παίρνει αποφάσεις για θέματα που το αφορούν και δεν εκφράζουν ποτέ θυμό, ή απειλές. Με ενθάρρυνση από τους γονείς του ο αθλητής είναι πιο πιθανό να θελήσει να καταβάλει την απαιτούμενη προσπάθεια, ώστε να κάνει την οικογένειά του περήφανη. Η παρουσία των γονέων στις αθλητικές του δραστηριότητες, η υποστήριξή τους από τον πάγκο ή τις κερκίδες, η εθελοντική οικονομική προσφορά προς το σωματείο δημιουργεί αίσθημα υπερηφάνειας στο νέο αθλητή (Keegan et al., 2010).

Κάποιες φορές παρατηρείται το φαινόμενο οι γονείς να τείνουν να υποκαταστήσουν τον προπονητή (ακόμα και κατά τη διάρκεια του αγώνα) με παρεμβάσεις στις σχέσεις του παιδιού τους με τον προπονητή, αλλά και με τους συναθλητές του (Raedeke & Stein, 1999). Στις περιπτώσεις αυτές τα παιδιά βιώνουν άγχος και έχουν μειωμένη αντιληπτική ικανότητα πριν την αθλητική δραστηριότητα. Η χρονιότητα αυτής της κατάστασης οδηγεί αναπόφευκτα στη δημιουργία καταθλιπτικών αθλητών.

Συνεπώς, τα πρέπει των γονέων συνοψίζονται ως εξής:

ê  Δώστε στο παιδί σας πολλές ευκαιρίες να γνωρίσει διάφορα αθλήματα και υποστηρίξτε την επιλογή του, ακόμη και αν αυτή δεν είναι η δική σας.

ê  Διδάξτε στο παιδί σας να σέβεται τον προπονητή του, δείχνοντας πρώτα εσείς σεβασμό σε αυτόν. Είναι ζωτικής σημασίας για την πρόοδο και τις επιδόσεις του η εμπιστοσύνη στις συμβουλές και τις οδηγίες του.

ê  Αφήστε το παιδί σας να κάνει τα δικά του λάθη και να μάθει από αυτά. Όταν κάνει ένα λάθος ρωτήστε το τι νομίζει ότι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, τι έμαθε από την εμπειρία αυτή, και εάν θα επιθυμούσε οποιαδήποτε σχόλιο από εσάς.

ê  Λειτουργείτε υποστηρικτικά, με κατανόηση και ανεκτικότητα για τις φυσικές του ικανότητες.

Τα δεν πρέπει των γονέων είναι τα εξής:

ê  Μην προσπαθήσετε να ξαναζήσετε τη δική σας παιδικότητα μέσα από το παιδί σας. Επειδή θα θέλατε εσείς να ήσασταν ήρωας των γηπέδων δεν σημαίνει πως το παιδί σας θα επιλέξει να γίνει αθλητής.  

ê  Μην κατηγορείτε τον εξοπλισμό, τους προπονητές, τους άλλους παίκτες, τους διαιτητές ή ακόμα και τον καιρό αν το παιδί σας, ή η ομάδα του δεν κερδίζει. Κατηγορώντας τους άλλους στερείτε από το παιδί σας τη δυνατότητα να δει τι θα μπορούσε να είχε κάνει διαφορετικά και να μάθει από τα λάθη του.

ê  Μην το πιέζετε πέρα από τις δυνατότητές του. Ο εξαναγκασμός μπορεί να το οδηγήσει στο να χάσει την αυτοπεποίθησή του και να σταματήσει την προσπάθειά τους. Η πίεση αυτή μπορεί να σωματοποιηθεί και να εκδηλωθεί με διαταραχές στη διατροφή και τον ύπνο.

ê  Μην περιμένετε την τελειότητα. Κρατείστε τις προσδοκίες σας σε λογικά επίπεδα διότι η ενοχική αντίληψη στο παιδί είναι καταστροφική για τη ζωή του συνολικά. 

Κανόνες αθλητών

Είναι σημαντικό οι αθλητές να γνωρίζουν όχι μόνο τους γραπτούς, αλλά και τους άγραφους κανόνες / κανονισμούς του αθλήματός τους, η παραβίαση των οποίων επηρεάζει τη συμπεριφορά τους. Έρευνες έδειξαν ότι η έλλειψη συμμόρφωσης σε αυτούς σχετίζεται σημαντικά με επιθετική συμπεριφορά, σε σημείο που να απορρίπτονται και από τα μέλη της ίδιας τους της ομάδας (McMurtry, 1974). Η υπακοή στον προπονητή και ο σεβασμός προς τους συναθλητές, αλλά και προς το χώρο όπου δραστηριοποιείται είναι το τρίπτυχο της legeae artis συμπεριφοράς του νέου αθλητή, ο οποίος, συνοπτικά, οφείλει να:

  1. Σέβεται, να εμπιστεύεται και να υπακούει τον προπονητή του και να ακολουθεί τις οδηγίες / συμβουλές του.
  2. Είναι ειλικρινής προς τον προπονητή του και να συζητάει μαζί του τυχόν απορίες / προβλήματα που τον απασχολούν, τα οποία ενδεχόμενα αποτελούν αιτία μείωσης της αθλητικής του απόδοσης.
  3. Ζητάει από τον προπονητή του να του εξηγήσει μία άσκηση, εάν δεν την έχει κατανοήσει.
  4. Σέβεται και να αγαπάει τον χώρο που αθλείται, διατηρώντας τον πάντα καθαρό.
  5. Αναλαμβάνει τις ευθύνες του, ακόμη και για την άσχημη απόδοσή του κατά τη διάρκεια της προπόνησης.
  6. Μάθει να θέτει στόχους δύσκολους, όχι όμως ακατόρθωτους.
  7. Προσπαθεί συνεχώς για το καλύτερο δυνατό προσωπικό του αποτέλεσμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα είναι πάντα η νίκη. Σημασία δεν έχει τόσο το αποτέλεσμα, όσο η διαδικασία μάθησης και ενεργοποίησής του για να καταλήξει σε αυτό. Ακόμη και μέσα στην ήττα υπάρχουν θετικά στοιχεία.
  8. Σέβεται κάθε συναθλητή και αντίπαλο την ώρα της προπόνησης / του αγώνα.
  9. Μην κάνει αρνητική κριτική / κοροϊδευτικά σχόλια και να μην χρησιμοποιεί άσχημο λεξιλόγιο και βία προς τους συναθλητές και τους αντιπάλους του.
  10. Μην συμπεριφέρεται με εγωισμό και να μην νοιάζεται μόνο για τις ατομικές του ανάγκες.
  11. Σκέφτεται συλλογικά και να ενδιαφέρεται για το καλό των συναθλητών του.
  12. Προσπαθεί να είναι συνεπής σε όλες τις δραστηριότητες (προπονήσεις και αγώνες).

Επίλογος

Αναμφίβολα, μέσα από τη συμμετοχή του στον αθλητισμό το παιδί έχει τόσο άμεσα (θετική εικόνα σώματος, βελτίωση φυσικής κατάστασης, αποφυγή παχυσαρκίας), όσο και έμμεσα οφέλη (κοινωνικοποίηση, αισθήματα επάρκειας - χαράς, αύξηση αυτοπεποίθησης). Αποτελέσματα ερευνών της αθλητικής ψυχολογίας υποστηρίζουν ότι ο αθλητισμός μπορεί να αποτελέσει βοηθητικό παράγοντα και όχι τροχοπέδη και να επιτρέψει στο παιδί να μάθει πως να διοχετεύει το άγχος του με τρόπον ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται με επιτυχία τις στρεσογόνες καταστάσεις που θα παρουσιάζονται στη ζωή του. Οι προσεκτικά επιλεγμένοι αγώνες με ρεαλιστικούς στόχους και προσδοκίες τόσο από τους γονείς, όσο και από τον προπονητή το βοηθούν να μάθει ότι αθλητισμός σημαίνει ψυχαγωγία και διασκέδαση, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Διότι τόσο η νίκη, όσο και η ήττα αποτελούν στοιχεία της προσπάθειας του παιδιού και αν αντιμετωπιστούν ως τέτοια τότε συμβάλλουν στη σωστή ανάπτυξή και ολοκλήρωσή του!


Κώδικας συμπεριφορά των διοικητικών στελεχών

Δοξάκης Κομήτης       

Γ΄ Αντιπρόεδρο           ς ΜΓΣ Εθνικός

Σκοπός του Κώδικα

Να καθιερώσει και να διατηρήσει υψηλά πρότυπα συμπεριφοράς και λειτουργίας για τα διοικητικά στελέχη του σωματείου.

Να ενημερώσει όσους συνεργάζονται μαζί τους για τα πρότυπα αυτά.

Εισαγωγή

Ενώ υπάρχουν πολλές και μεγάλες διαφορές μεταξύ τμημάτων διαφορετικών αθλημάτων (ομαδικών, ατομικών, ερασιτεχνικών, επαγγελματικών, υποδομών, βετεράνων, κλπ.), τα διοικητικά τους στελέχη διακρίνονται από μία κοινή συνιστώσα, η οποία γενικά μπορεί να περιγραφεί ως «αγάπη για τον αθλητισμό και προσφορά στο κοινωνικό σύνολο». Στο κέντρο του ενδιαφέροντός τους είναι ο αθλητής (και κατ’ επέκταση η ομάδα) και όλοι όσοι τον υποστηρίζουν (γονείς, προπονητές, διοικητικά στελέχη, ιατρική ομάδα, κλπ.), οι οποίοι αποτελούν ένα δυναμικό δίκτυο (entourage).

Στον παρόντα Κώδικα επιχειρήθηκε να περιγραφεί ο τρόπος συμπεριφοράς που επιθυμεί ο Εθνικός να έχουν τα διοικητικά του στελέχη μεταξύ τους, αλλά και προς όλους τους stakeholders του σωματείου, δηλαδή τους αθλητές, τους προπονητές, τους φίλαθλους, τους γονείς των αθλητών, τους αντίπαλους, τους δημοσιογράφους, τους πάροχους αθλητικών και άλλων ειδών, τα στελέχη του Αθλητικού Οργανισμού του Δήμου, κλπ.

Ο Κώδικας συντάχθηκε κυρίως από διοικητικά στελέχη του Εθνικού και ισχύει μόνο γι’ αυτά.   

Ορισμός της έννοιας «διοικητικό στέλεχος»

Με τον όρο διοικητικό στέλεχος νοείται μέλος του σωματείου, στο οποίο θεσμικά έχουν ανατεθεί καθήκοντα και ανάλογα με αυτά έχει αρμοδιότητες, ευθύνες, εξουσίες, δικαιώματα και υποχρεώσεις στη διοίκηση του τμήματος όπου προσφέρει τις υπηρεσίες του.

Για να θεωρηθεί κάποιος διοικητικό στέλεχος στον Εθνικό θα πρέπει να είναι μέλος του και να μετέχει στη «λήψη των αποφάσεων», ή να του έχει ανατεθεί η υλοποίηση συγκεκριμένου έργου από τη διοίκηση.

Οι παρέχοντες έμμισθες υπηρεσίες στο σωματείο χωρίς να είναι μέλη του δεν είναι στελέχη του, αλλά υπάλληλοι.

Κώδικας

Κατόπιν των παραπάνω, χρησιμοποιώντας έναν αφαιρετικό τρόπο με το οποίο θα είναι εφικτό να καλύπτονται όσο το δυνατόν περισσότερα αθλητικά τμήματα, καταβάλλεται προσπάθεια να οριστούν οι επιθυμητές, αλλά και οι αποδοκιμαστέες συμπεριφορές των διοικητικών στελεχών του σωματείου.

Οι επιθυμητές συμπεριφορές θεωρούνται ωφέλιμες για το σωματείο, αποτελούν την προσδοκία μίας κοινής συνισταμένης από όλα τα στελέχη και αναμένεται να εφαρμόζονται από όλους.

Οι αποδοκιμαστέες συμπεριφορές θεωρούνται βλαπτικές για το σωματείο και ακόμη και αν δεν είναι νομικά τιμωρητέες θα οδηγούν όσους τις ακολουθούν στην άμεση απαλλαγή των καθηκόντων τους, στην ενημέρωση του Δ.Σ. και στη συνέχεια της Γενικής Συνέλευσης με το ερώτημα της διαγραφής, εφόσον πρόκειται για μέλος, σύμφωνα με το Άρθρο 88 του Αστικού Κώδικα. Αυτονόητο είναι ότι εφόσον πρόκειται για συμπεριφορές που αναφέρονται στα Άρθρα 3 και 130 του Ν. 2725/1999, ή στο καταστατικό του σωματείου, καθώς και στο άρθρο 22 του εσωτερικού κανονισμού του σωματείου, η διαγραφή τους γίνεται αυτεπάγγελτα.

Έμμισθο προσωπικό

Για τα έμμισθο προσωπικό (μέλη ή μη) θα περιλαμβάνεται στους όρους της σύμβασης της συνεργασίας τους ο όρος της υποχρέωσης τήρησης του παρόντος κώδικα και πως η παραβίασή του μπορεί να οδηγεί στη λύση της συνεργασίας σύμφωνα και με το εργατικό δίκαιο. 

Εθελοντές

Το «σύστημα διοίκησης» του αθλητισμού στη χώρα μας κατά βάση λειτουργεί από διοικητικά στελέχη χωρίς ειδικές γνώσεις, τα οποία προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους. Οι περισσότεροι συνδέονται με το χώρο είτε ως πρώην αθλητές, είτε ως γονείς νεαρών αθλητών. Ωστόσο, είναι κοινά αποδεκτό ότι με συγκεκριμένη εκπαίδευση και κατάλληλη καθοδήγηση μπορούν να ανταπεξέλθουν ικανοποιητικά στους ρόλους τους, κομίζοντας στο αθλητικό σωματείο τις εμπειρίες τους από τον προσωπικό εργασιακό τους χώρο.  

Αξίες που πρεσβεύουν τα διοικητικά στελέχη και εμπνέουν το έργο τους

  • Υγεία
  • Ακεραιότητα
  • Αυτοπειθαρχία
  • Οργάνωση
  • Ομαδικότητα
  • Σεβασμό
  • Εργατικότητα
  • Μεθοδικότητα
  • Προσπάθεια
  • Τίμιος ανταγωνισμός (fair play)
  • Υπευθυνότητα στις αρμοδιότητες
  • Εμπιστοσύνη
  • Εμπιστευτικότητα

Επιθυμητές συμπεριφορές

Το διοικητικό στέλεχος του Εθνικού:

  • Σέβεται τα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και τον κόπο κάθε ανθρώπου.
  • Επιβραβεύει δημόσια και επικρίνει ιδιαιτέρως.
  • Αναγνωρίζει ότι ο αθλητής / αθλούμενος είναι το κύριο ενδιαφέρον του σωματείου και θέτει την ασφάλειά του ως πρωταρχικό μέλημα.
  • Επιδεικνύει ενδιαφέρον και φροντίζει όλους τους αθλητές, ειδικά όσους είναι άρρωστοι, ή τραυματισμένοι.
  • Αναγνωρίζει ότι όλοι οι stakeholders του σωματείου είναι σημαντικοί για την καλή λειτουργία του, τους σέβεται και συνεργάζεται μαζί τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
  • Αποφασίζει αμερόληπτα, αντικειμενικά, με βάση τη κοινή λογική, τα θεσμικά κείμενα και με γνώμονα το καλό των αθλητών και του σωματείου.
  • Αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του, οι οποίες πρέπει να είναι στο πλαίσιο των στόχων και της ηθικής της ομάδας
  • Εντοπίζει παραβατικές συμπεριφορές (π.χ., θέματα ρατσισμού, παρενοχλήσεων – bullying, κλπ.) μεταξύ των αθλητών και επιβάλει τον αμοιβαίο σεβασμό.
  • Υποστηρίζει το «ευ αγωνίζεσθαι» (fairplay) έναντι της επικράτησης με οποιοδήποτε κόστος.
  • Ντύνεται κόσμια και με τρόπο που διαφέρει από τους αθλητές και την προπονητική ομάδα.
  • Κατανοεί και δηλώνει (όποτε είναι απαραίτητο) αν οι δηλώσεις του απηχούν προσωπικές απόψεις, ή έχουν θεσμικό χαρακτήρα.
  • Διακρίνει τα λεπτά όρια της φιλικής σχέσης από τις σχέσεις συνεργασίας με τους αθλητές/τριες.
  • Αποφεύγει  τη  σωματική επαφή (εναγκαλισμό, θωπεία, κλπ.), η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοιες παρενόχλησης, με εξαίρεση τον ομαδικό εναγκαλισμό στο πλαίσιο πανηγυρισμών. 
  • Αποφεύγει να μεταφέρει παιδιά με ιδιωτικό μέσο μεταφοράς και οπωσδήποτε δεν μεταφέρει ποτέ ανήλικο μόνο του (εκτός αν είναι συγγενικό του πρόσωπο, ή αν υπάρχει επείγουσα ανάγκη).
  • Εφόσον μεταφέρει ανήλικους με αυτοκίνητο βεβαιώνεται ότι φορούν ζώνες ασφάλειας.
  • Εισέρχεται στα αποδυτήρια ομάδας άλλου φύλου μόνο κατόπιν πρόσκλησης του αρχηγού, ή άλλου στελέχους του ίδιου φύλου με τους αθλητές/τριες.
  • Επικοινωνεί και ενημερώνει τους ανήλικους αθλητές μόνο μέσω των γονέων, ή των κηδεμόνων τους.
  • Ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση τους γονείς / κηδεμόνες για τυχόν προβλήματα που εντοπίζονται, ειδικά σε σχέση με αλλαγή στη συμπεριφοράς των ανήλικων αθλητών.
  • Εποπτεύει με διακριτικότητα τους αθλητές σε περίπτωση που η αποστολή της ομάδας απαιτείται να διανυκτερεύει εκτός έδρας.
  • Σε κάθε περίπτωση, για τη συμμετοχή ανήλικου αθλητή σε αποστολή της ομάδας με ή χωρίς διανυκτέρευση, χωρίς τη συνοδεία του γονέα, απαιτείται γραπτή άδεια από το γονέα, την οποία θα πρέπει να έχει μαζί του ο αρχηγός της αποστολής.

Αποδοκιμαστέες συμπεριφορές

Το διοικητικό στέλεχος του Εθνικού δεν:

  • Προτρέπει αθλητές της ομάδας να χάσουν.
  • Στοιχηματίζει σε αγώνες του σωματείου, ή σε αγώνες που μετέχουν αθλητές του σωματείου, ή σε οποιοδήποτε άλλο παράνομο στοίχημα. 
  • Εμφανίζεται σε κατάσταση μέθης σε προπονήσεις, αγώνες, ή αποστολές.
  • Κάνει χρήση ναρκωτικών ουσιών.
  • Βρίζει μέσα στους αθλητικούς χώρους / κατά τη διάρκεια αποστολών.
  • Παρεμβαίνει στις επιλογές των προπονητών.
  • Επικοινωνεί σε προσωπικό επίπεδο με ανήλικους αθλητές/τριες με οποιονδήποτε τρόπο.
  • Φωτογραφίζει, ή μαγνητοσκοπεί, ή προβαίνει σε οποιαδήποτε άλλου είδους καταγραφή αθλητών στα αποδυτήρια (πρόκειται για ποινικό αδίκημα).
  • Φωτογραφίζει ατομικά αθλητές/τριες κατά τη διάρκεια της προπόνησης και δεν αναρτά ατομικές φωτογραφίες ανηλίκων αθλητών οπουδήποτε χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του γονέα / κηδεμόνα.
  • Συνοδεύει αθλητή/τρια στην τουαλέτα.
  • Προσφέρει πρώτες βοήθειες ενώ δεν είναι ειδικά εκπαιδευμένος για αυτό.
  • Προβαίνει σε δημόσια κριτική για κανέναν και ιδιαίτερα για συναδέλφους του.

Τροποποίηση του παρόντος Κώδικα

Το σύνολο των διατάξεών του παρόντος Κώδικα τίθεται υποχρεωτικά σε διαβούλευση από τη διοίκηση του σωματείου μία φορά το χρόνο κατά τη Γενική Συνέλευση και έκτακτα όταν το ζητήσουν έγγραφα τουλάχιστον 10 διοικητικά στελέχη. 

Βιβλιογραφία

  • Αστικός Κώδικας
  • Ν. 2725/1999
  • Καταστατικό ΜΓΣ Εθνικός Αλεξανδρούπολης
  • Εσωτερικός Κανονισμός του ΜΓΣ Εθνικός Αλεξανδρούπολης

Ιστοσελίδες


Πρότυπα συμπεριφοράς προπονητών

Δάφνη Δεληγιάννη,

Προπονήτρια ΜΓΣ Εθνικός - Επιτραπέζια Αντισφαίριση   

Σκοπός του Κώδικα

Η καθιέρωση και η διατήρηση υψηλών προτύπων συμπεριφοράς και λειτουργίας για τους προπονητές του σωματείου.

Η ενημέρωση όσων χρησιμοποιούν, ή/και ενδιαφέρονται για τις υπηρεσίες των προπονητών για τα πρότυπα αυτά.

Εισαγωγή

Ο προπονητής είναι το άτομο που εφαρμόζει στην πράξη την επιστήμη της προπονητικής. Ο ρόλος του είναι πολυσήμαντος και πολυδιάστατος, όπως σύμβουλος, δάσκαλος, παρακινητής, οργανωτής, φίλος. Η σχέση του με τους αθλητές εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το επίπεδο της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και του σεβασμού. Για το λόγο αυτό, είναι πολύ σημαντικό να κατανοεί τους αθλητές του και τους λόγους που επιλέγουν να προπονηθούν με αυτόν.

Ακολουθεί η συνοπτική περιγραφή των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των προπονητών του Εθνικού. Με την αποδοχή του κειμένου αυτού αποδέχονται την ευθύνη τους προς όλους τους stakeholders του σωματείου (αθλητές, γονείς, διοικητικά στελέχη, δημοσιογράφους, κλπ.) και στην κοινωνία γενικότερα και οφείλουν να τηρούν τις διατάξεις του στο σύνολό τους.

           

Ο παρόν Κώδικας συντάχθηκε από τους προπονητές του Εθνικού και ισχύει μόνο γι’ αυτούς.

Αξίες που πρεσβεύει ο προπονητής και διδάσκει στους αθλητές του

  • Υγεία
  • Ακεραιότητα
  • Αυτοπειθαρχία
  • Οργάνωση
  • Ομαδικότητα
  • Σεβασμός
  • Εργατικότητα
  • Μεθοδικότητα
  • Προσπάθεια
  • Τίμιος ανταγωνισμός (fairplay)
  • Υπευθυνότητα στις αρμοδιότητες
  • Εμπιστοσύνη
  • Εμπιστευτικότητα

Δικαιώματα του προπονητή

Ο προπονητής δικαιούται να:

  • Γνωρίζει τις συνθήκες στις οποίες θα εργάζεται, καθώς και τα υλικά / μέσα που θα έχει στη διάθεσή του.
  • Υπογράφει συμβόλαιο με τη διοίκηση του σωματείου, στο οποίο θα περιγράφονται λεπτομερώς τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του.
  • Αμείβεται ανάλογα με τις υπηρεσίες που προσφέρει.
  • Παραλαμβάνει την αμοιβή του τη μέρα και με τον τρόπο που προσδιορίζονται στο συμβόλαιό του.
  • Του φέρονται όλοι με σεβασμό και εκτίμηση.
  • Έχει και άλλη επαγγελματική απασχόληση, με εξαίρεση την προσφορά προπονητικών, ή άλλων υπηρεσιών σε άλλο αθλητικό σωματείο.

Γενικές υποχρεώσεις του προπονητή

  • Σέβεται τα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και τον κόπο κάθε ανθρώπου.
  • Έχει την εκπαίδευση και την πιστοποίηση που ορίζει ο νόμος για να αναλάβει καθήκοντα προπονητή.
  • Εκτός από τις τεχνικές γνώσεις για το άθλημά του, έχει και οργανωτικές / διοικητικές γνώσεις - ικανότητες, όπως είναι ο σχεδιασμός (για να καθορίσει στόχους και την πορεία δράσης για την επίτευξή τους), η οργάνωση (για τον καταμερισμό της εργασίας και το συντονισμό των ενεργειών), η διεύθυνση (για αποτελεσματική επίτευξη στόχων μέσα από ένα σύστημα παρότρυνσης και επικοινωνίας), ο έλεγχος και η αξιολόγηση της προπόνησης (για την κατανόηση του τι πήγε καλά και τι όχι και γιατί).  
  • Συμπεριφέρεται σε όλους ισάξια, ανεξάρτητα από το φύλο, την καταγωγή, τη θρησκεία, την οικονομική τους κατάσταση και την πολιτική τους πεποίθηση.
  • Ενδιαφέρεται πρώτιστα για την ευημερία, την υγεία και το μέλλον του αθλητή και κατά δεύτερον για την επιτυχία του στον αθλητισμό.
  • Ενημερώνει τον αθλητή για τα προσόντα και τις εμπειρίες του και του δίνει τη δυνατότητα να αποφασίζει ο ίδιος αν θα δεχτεί τις προπονητικές του οδηγίες, ή όχι.  
  • Αναπτύσσει την αίσθηση της ανεξαρτησίας στους αθλητές του, τους οποίους ενθαρρύνει να αποδέχονται την ευθύνη των πράξεών τους στην προπόνηση, στον αγώνα και στην κοινωνική τους ζωή.
  • Είναι υπεύθυνος για τον καθορισμό και τη διατήρηση των ορίων μεταξύ της εργασιακής σχέσης και της φιλίας με τους αθλητές του. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό όταν ο προπονητής και ο αθλητής είναι του αντίθετου φίλου, ή/και όταν ο αθλητής είναι νεαρός σε ηλικία. Ο προπονητής συνειδητοποιεί πως συγκεκριμένες καταστάσεις μπορούν να ερμηνευτούν λάθος όχι μόνον από τον αθλητή, αλλά και από άλλους (για λόγους ζήλειας, αντιπάθειας, δυσπιστίας κλπ.) και μπορούν να οδηγήσουν σε υπαινιγμούς, ισχυρισμούς, ή ακόμα και κατηγορίες σεξουαλικών παραπτωμάτων.
  • Αποφεύγει να μεταφέρει παιδιά με ιδιωτικό μέσο μεταφοράς και οπωσδήποτε δεν μεταφέρει ποτέ ανήλικο μόνο του (εκτός αν είναι συγγενικό του πρόσωπο, ή αν υπάρχει επείγουσα ανάγκη).
  • Εφόσον μεταφέρει ανήλικους με αυτοκίνητο βεβαιώνεται ότι φορούν ζώνες ασφάλειας.
  • Εκπέμπει μία εικόνα υγείας, καθαριότητας και λειτουργικής αποδοτικότητας.
  • Φοράει τον ιματισμό και χρησιμοποιεί το υλικό που του διαθέτει το σωματείο (εκτός αν προβλέπεται κάτι διαφορετικό στο συμβόλαιό του).
  • Επιβραβεύει δημόσια και επικρίνει ιδιαιτέρως.
  • Αποφεύγει τη δημόσια κριτική προς όλους και ιδιαίτερα τους συναδέλφους του και τα μέλη της διοίκησης. Υποβάλλει τα παράπονά του στη διοίκηση, η οποία επιλαμβάνεται του θέματος το συντομότερο δυνατό.
  • Δεν αποπνέει καπνό και αλκοόλ την ώρα της προπόνησης και κάθε φορά που βρίσκεται κοντά σε αθλητές (π.χ., όταν ταξιδεύουν μαζί με αυτοκίνητο για να πάνε σε αγώνες).
  • Βλέπει θετικά την αξιολόγησή του από τους συναδέλφους του.
  • Ενδιαφέρεται για την πρόοδο των αθλητών του στο σχολείο και για την επαγγελματική τους αποκατάσταση όταν τελειώσουν την αθλητική τους καριέρα.

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑ ΠΟΤΕ ΟΤΙ.... το κύριο κίνητρο για τα παιδιά είναι να ΠΑΙΞΟΥΝ!

Καθήκοντα του προπονητή

  • Ο σχεδιασμός, η οργάνωση, η καθοδήγηση, ο έλεγχος και η αξιολόγηση της προπόνησης και των αγώνων των αθλητών του.
  • Η βελτίωση της αντοχής, της δύναμης, της ταχύτητας, των συντονιστικών ικανοτήτων, της τεχνικής, της τακτικής, της κοινωνικότητας των αθλητών του.
  • Η συγκρότηση προπονητικών δραστηριοτήτων που να είναι ελκυστικές και κατάλληλες για την ηλικία των αθλητών του.
  • Η επικοινωνία του με τους αθλητές πρέπει να είναι απλή / κατανοητή και ανάλογη με την ηλικία τους.
  • Η επισήμανση των βασικών στοιχείων που πρέπει να προσέχουν οι αθλητές πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις προπονήσεις και τους αγώνες.
  • Η ενθάρρυνση των αθλητών να προσπαθούν.
  • Η φροντίδα των αθλητών, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες, όπου τα παιδιά τη χρειάζονται περισσότερο.
  • Η διαπαιδαγώγηση, την οποία πετυχαίνει μέσα από την τήρηση κανόνων συμπεριφοράς (π.χ., την ακρίβεια στην ώρα προσέλευσης, το συμμάζεμα των υλικών που χρησιμοποιούν στην προπόνηση ή τον αγώνα, κλπ.).
  • Η προσωπική και επαγγελματική αναβάθμισή του. Ενημερώνεται και επιμορφώνεται συνεχώς για το άθλημα στο οποίο εργάζεται με μελέτη σχετικής βιβλιογραφίας και παρακολούθηση σεμιναρίων και συνεδρίων.
  • Με τη γενικότερη στάση του να τιμάει το άθλημα που έχει επιλέξει να πρεσβεύει, καθώς και το σωματείο που προσφέρει τις υπηρεσίες του.

Υποχρεώσεις του προπονητή στην προπόνηση και τους αγώνες

  • Θέτει την υγεία, την ασφάλεια και το μέλλον των αθλητών του πάνω από τις αθλητικές επιδόσεις.
  • Φροντίζει οι αθλητές του να κατανοούν και να εφαρμόζουν τις αρχές της καλής συμπεριφοράς και του «ευ αγωνίζεσθαι».
  • Δεν ανέχεται το bullying οποιασδήποτε μορφή. Προστατεύει τους αθλητές του από οποιαδήποτε κακοποίηση που ενδεχόμενα θα δεχτούν από οποιονδήποτε, οπουδήποτε και οποτεδήποτε.
  • Φροντίζει να παρέχει μία εμπειρία στους αθλητές του που θα τους ενθαρρύνει να ασχοληθούν με τη φυσική δραστηριότητα που έχει σχέση με την υγεία τους όλη τη ζωή.
  • Προάγει τις πραγματικές αξίες του αθλήματος.
  • Εμπνέει τον ενθουσιασμό και κερδίζει την υποστήριξη των νέων που θα είναι οι αυριανοί φίλαθλοι και διοικητικά στελέχη.
  • Συνεργάζεται με τον αθλητή και τη διοίκηση για τον ορισμό των άμεσων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων προπονητικών στόχων και τη συγκρότηση του προπονητικού πλάνου που θα συμβάλλει στην επίτευξή τους.
  • Μοιράζεται την επαγγελματική του γνώση με τους συναδέλφους του, ειδικά με τη νεότερη γενιά.
  • Δεν οικειοποιείται τη δουλειά άλλων.
  • Δείχνει εμπιστοσύνη προς τους αθλητές του.
  • Δεν συζητάει προσωπικές / εμπιστευτικές πληροφορίες τους προς τρίτους, εκτός αν είναι κάτι επείγον και απαραίτητο για την προστασία της υγείας και της ασφάλειάς τους.
  • Δείχνει το ίδιο ενδιαφέρον σε όλους (λιγότερο ή περισσότερο «ταλαντούχους»).
  • Επιβραβεύει τα προσωπικά επίπεδα ανάπτυξης και απόκτησης γνώσεων των αθλητών του.
  • Συνεργάζεται με όλα τα στελέχη της ομάδας (γιατρό, φυσιοθεραπευτή, διοίκηση) για την πρόοδο και τη βελτίωση των αθλητών του.

Τήρηση των νόμων του αθλήματος και των αγωνιστικών κανονισμών

  • Ο προπονητής είναι πρότυπο συμπεριφοράς προς τους αθλητές του.
  • Τηρεί τους νόμους του αθλήματος, τους αγωνιστικούς κανονισμούς και το πνεύμα του παιχνιδιού και προτρέπει τους αθλητές του να πράττουν ανάλογα.
  • Διδάσκει ότι ο αθλητισμός είναι συνεργατική αντιπαλότητα, δηλαδή ότι ο αντίπαλος δεν είναι εχθρός, αλλά απαραίτητο στοιχείο του αγώνα και σημείο αναφοράς για βελτίωση.
  • Συμπεριφέρεται στους αντιπάλους με σεβασμό τόσο στη νίκη, όσο και στην ήττα και το ίδιο επιμένει να κάνουν και οι αθλητές του.
  • Δεν προσπαθεί να παρακάμψει τους κανονισμούς προς όφελος της ομάδας του.
  • Δεν ανέχεται τη χρήση φαρμακευτικών ουσιών από τους αθλητές του προκειμένου να αυξήσουν τις επιδόσεις τους.
  • Δεν επηρεάζει τον αθλητή με σκοπό το προσωπικό κέρδος.

           

Συμπεριφορά προς τους διαιτητές

  • Ο προπονητής φέρεται ευγενικά προς τους διαιτητές.
  • Εκτιμά τις δυσκολίες του έργου τους και αποδέχεται τις αποφάσεις των διαιτητών με ευγένεια.
  • Δεν εισέρχεται στον αγωνιστικό χώρο χωρίς την άδεια του διαιτητή.
  • Δεν συμμετέχει σε επιθετική ή προσβλητική συμπεριφορά οποιουδήποτε είδους προς οποιονδήποτε.

Συμπεριφορά προς τα ΜΜΕ

  • Ο προπονητής ενημερώνει τους εκπρόσωπους των Μ.Μ.Ε. για θέματα που αφορούν στην καθημερινότητα της προπόνησης και τους αγώνες των αθλητών / της ομάδας του.
  • Δεν ενημερώνει για προσωπικά θέματα των αθλητών.
  • Για θέματα μεγάλου ενδιαφέροντος (π.χ., μεταγραφές) συνεννοείται πρώτα με τη διοίκηση του Τμήματος / Σωματείου. 

Τροποποίηση του παρόντος Κώδικα

Το σύνολο των διατάξεών του παρόντος Κώδικα τίθεται υποχρεωτικά σε διαβούλευση από τους προπονητές και τη διοίκηση του σωματείου μία φορά το χρόνο κατά τη Γενική Συνέλευση και έκτακτα όταν το ζητήσουν έγγραφα από τη διοίκηση του σωματείου τουλάχιστον 10 προπονητές. 

Βιβλιογραφία

  • Λάιος, Α. (2014). Εφαρμογή των αρχών μάνατζμεντ στην προπονητική - Θεωρία και πράξη. Εκδόσεις Ίων.
  • USA Table Tennis Federation, National Table Tennis Coaching Educational Program. Εισαγωγικό επιμορφωτικό πρόγραμμα προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης. Μετάφραση Κατσικαδέλης, Μ. (2009), για την Ελληνική Φίλαθλο Ομοσπονδία Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης. 

Ιστοσελίδες

  • ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ


Εθνικός και εθελοντισμός

Κώστας Χαριτόπουλος

Υπεύθυνος εθελοντισμού ΜΓΣ Εθνικός

Εθελοντής είναι κάποιος που προσφέρει ενσυνείδητα, αυθόρμητα και ανιδιοτελώς το χρόνο και τις υπηρεσίες του, συνήθως για κάποιο κοινωφελή σκοπό. Η έννοια του εθελοντισμού βασίζεται στην ιδέα της βοήθειας που ο κάθε άνθρωπος μπορεί να προσφέρει στο συνάνθρωπό του.

Όμως, γιατί να γίνει κάποιος εθελοντής; Παρόλο που δεν υπάρχουν υλικά ανταλλάγματα, ο εθελοντισμός μπορεί να ικανοποιήσει:

  • την ανάγκη των ανθρώπων για δράση και πρωτοβουλία,
  • τη διάθεσή τους να προσφέρουν βοηθώντας όπου είναι αναγκαίο,
  • την ανάγκη τους να μαθαίνουν καινούργια πράγματα,
  • την ανάγκη τους για συντροφικότητα και διασκέδαση.

Μέσα από τον εθελοντισμό, ο εθελοντής:

  • ενισχύει και προωθεί το ομαδικό πνεύμα,
  • ζει ξεχωριστές εμπειρίες,
  • νιώθει μια ηθική ικανοποίηση / επιβράβευση για τις προσπάθειές του,
  • αποκτά καινούργιες φιλίες,
  • έρχεται σε άμεση επαφή με τον αθλητισμό και τον πολιτισμό (ανάλογα με το είδος του εθελοντισμού που θα επιλέξει),
  • αποκτά πληθώρα γνώσεων, ικανοτήτων και δεξιοτήτων.

Ο Εθνικός είναι το παλαιότερο σωματείο της πόλης και η ιστορία του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη δική της ιστορία. Προωθεί την ιδέα του εθελοντισμού διότι …. σας χρειάζεται ΟΛΟΥΣ και διότι ΜΑΖΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για την προώθηση του αθλητισμού και της πόλης μας.

Υπάρχουν πάρα πολλά πεδία δράσης για τους εθελοντές, όπως:

  • αθλητικές διοργανώσεις εντός και εκτός νομού,
  • δράσεις κοινωφελούς σκοπού μόνοι ή σε συνεργασία με άλλους οργανισμούς / οργανώσεις,
  • δράσεις καθαρισμού, φύλαξης αθλητικών χώρων,
  • κοινωνικές, πολιτιστικές δράσεις με σκοπό την προώθηση του αθλητισμού, την καταπολέμηση της βίας, των ναρκωτικών, του ρατσισμού, κλπ.

Ο εθελοντισμός ωφελεί τόσο τον πολιτισμό / αθλητισμό, όσο και τον ίδιο τον εθελοντή. Ενισχύει την οικονομία και συνεισφέρει στη δημιουργία μίας σταθερής κοινωνίας. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη ένταξης σε ομάδες ατόμων που μοιράζονται τις ίδιες αξίες και μέσα από αυτές μπορούν να προσφέρουν πολλά στην κοινωνία.

Αρχικά, η ιδέα να δημιουργήσουμε ομάδα εθελοντών προέκυψε στο περσυνό RUN GREECE που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία για 1η φορά στην Αλεξανδρούπολη. Η βοήθειά τους ήταν ανεκτίμητη, διότι χωρίς αυτούς η συγκεκριμένη διοργάνωση δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί. Η ομάδα ασχολήθηκε μέσα στη χρονιά και με άλλες δράσεις του σωματείου, όπως είναι οι ΟΡΦΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ, μία μεγάλη αθλητική διοργάνωση με συμμετοχή σημαντικών αθλητικών σωματίων από την Ελλάδα και από τις γειτονικές μας χώρες, ο καθαρισμός του σταδίου Φώτης Κοσμάς και η διοργάνωση Summer Camp. Ελπίζουμε ότι φέτος θα είμαστε περισσότεροι και πιο δραστήριοι.

Κλείνω αυτή την μικρή μου παρουσίαση με τα λόγια του Νομπελίστα Albert Scheitzer που αναφέρει ότι : «οι μόνοι ανάμεσα μας που θα είναι πραγματικά ευτυχισμένοι είναι αυτοί που θα ψάξουν και θα βρουν πώς να βοηθούν τους άλλους».


Αξιολόγηση αθλητικών σωματείων από το Δήμο

Κώστας Πατερόπουλος

Αντιπρόεδρος ΜΓΣ Εθνικός

Πριν από λίγα χρόνια η Πολιτεία παραχώρησε στους Δήμους την ευθύνη της λειτουργίας των αθλητικών χώρων που υπάρχουν στα όριά τους. Το γεγονός αυτό διαμόρφωσε μία ειδική σχέση μεταξύ των Δήμων και των αθλητικών σωματείων (ΑΣ), η οποία μέχρι σήμερα λειτουργεί χωρίς κριτήρια σχετικά με το ποιο δικαιούται τι, γεγονός που δυστυχώς καθιστά απαραίτητη την πολιτική παρέμβαση ακόμα και για τα πιο απλά ζητήματα (π.χ., παραχώρηση χρόνου σε ένα χώρο άθλησης).

Μετά από αρκετές συζητήσεις με άλλα ΑΣ (τοπικά και ανά την Ελλάδα) το ΔΣ του Εθνικού θεώρησε επιτακτική την ανάγκη να οριστούν διαφανή κριτήρια που θα επιτρέπουν στο Δήμο να αξιολογεί τα σωματεία που δραστηριοποιούνται στο χώρο ευθύνης του και με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης να παραχωρεί σε κάθε ένα από αυτά ότι του αναλογεί από εκείνα που έχει τη δυνατότητα να δώσει.

Προς την κατεύθυνση αυτή, τον Ιούνιο του 2014 ο Εθνικός διοργάνωσε μία εξειδικευμένη ημερίδα, στην οποία συμμετείχαν και στελέχη του Δήμου, με θέμα την αξιολόγηση των ΑΣ από το Δήμο. Ομιλητές ήταν ο κ. Δημήτρης Γαργαλιάνος, Αναπληρωτής Καθηγητής του ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ και ο κ. Γιώργος Γκανάτσιος, Υπεύθυνος Αθλητισμού του Δήμου Ευόσμου, η εμπεριστατωμένη παρουσίαση των οποίων οδήγησε στην πρόταση για τη δημιουργία ενός «εργαλείου» για την αξιολόγηση των σωματείων από το Δήμο, το οποίο και πραγματοποίησαν με την βοήθεια των αθλητών του Εθνικού και φοιτητών Α. Καλαφατζή και Α. Μεσηνέζη.

Το ενθαρρυντικό είναι ότι ο Δήμος ανταποκρίθηκε θετικά και αποδέχθηκε την πρόταση της αξιολόγησης των ΑΣ και μάλιστα με προαπαιτούμενο να έχουν την Ειδική Αθλητική Αναγνώριση από την ΓΓΑ. Το επόμενο διάστημα, μετά από μία περίοδο διαβούλευσης, αναμένεται το σύστημα αξιολόγησης να περάσει από Δημοτικό Συμβούλιο και να ισχύσει στο Δήμο Αλεξ/πολης.

Λόγω της οικονομικής δυσχέρειας της χώρας οι Δήμοι αδυνατούν να επιδοτούν, αλλά και να εξυπηρετούν, υπέρμετρα μεγάλο αριθμό ΑΣ, οπότε καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για την αξιολόγησή τους. Ο Εθνικός, ο Δήμος και όλοι όσοι πιστεύουν στην αναγκαιότητα της διαδικασίας αυτής κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα προς τη νέα εποχή του αθλητισμού, η οποία είναι απαραίτητο να χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, εντιμότητα, οργάνωση και τάξη.

Βασικοί άξονες της αθλητικής πολιτικής των Δήμων

  • Σύσταση και στελέχωση υπηρεσίας / οργανισμού με ειδικά εκπαιδευμένα άτομα
  • Αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των δομών και των στελεχών
  • Αναλογία αριθμού σωματείων με πληθυσμιακά και άλλα δεδομένα
  • Διαβούλευση με τα σωματεία
  • Ανάπτυξη προγραμμάτων
  • Οργάνωση εκδηλώσεων
  • Βέλτιστη αξιοποίηση των αθλητικών εγκαταστάσεων
  • Ανάπτυξη καλών σχέσεων με τα ΑΣ
  • Δικτύωση και ανάπτυξη καλών σχέσεων με άλλους φορείς
  • Ευαισθησία στις ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνιών

Σχέση αθλητικών σωματείων και Δήμων

  • Δημιουργία πλαισίου αρχών
  • Δημιουργία κανόνων για την ίδρυση και τη λειτουργία ΑΣ
  • Παραχώρηση αθλητικών εγκαταστάσεων με οργανωμένο τρόπο
  • Οργάνωση εκδηλώσεων
  • Οικονομική επιχορήγηση
  • Ηθική υποστήριξη (επιβράβευση)
  • Επιπλέον παροχές (προβολή, εξοπλισμός, υλικά, διοικητική υποστήριξη, κλπ.)
  • Διαφάνεια και σαφή κριτήρια στις επιχορηγήσεις
  • Ίση αντιμετώπιση των σωματείων από τις διοικήσεις των ΟΤΑ
  • Εφαρμογή της αρχής της ανταποδοτικότητας

Πιστοποίηση λειτουργίας αθλητικών σωματείων

  • Αθλητικές εγκαταστάσεις
  • Οικονομική αυτάρκεια
  • Στελεχιακό δυναμικό
  • Είδος δραστηριότητας - αθλήματος
  • Υποβολή καταστατικού
  • Αναγνώριση από την οικεία Ομοσπονδία και τη ΓΓΑ
  • Κανονισμός λειτουργίας
  • Αναγνώριση της σχέσης Δήμου - Α.Σ. με απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου
  • Κριτήρια αξιολόγησης Α.Σ.
  • Υπογραφή προγραμματικών συμβάσεων

Αθλητικές εγκαταστάσεις

  • Μεγιστοποίηση της χρήσης με ανταποδοτικότητα
  • Ικανοποιητική χρηματοδότηση της συντήρησης και της λειτουργίας τους
  • Υπολογισμός κόστους χρήσης

Κριτήρια τιμολόγησης εγκαταστάσεων

  • Το κόστος λειτουργίας
  • Ο  αριθμός των χρηστών (ομαδική χρήση)
  • Ο χρόνος χρήσης
  • Η χρονική ζώνη χρήσης
  • Η ημέρα παραχώρησης
  • Το είδος της δραστηριότητας
  • Προπόνηση ή αγώνας 
  • Κοινωνικά κριτήρια (ΑμεΑ)

Αξιολόγηση αθλητικών σωματείων

  • Τυποποίηση διαδικασιών
  • Αριθμός αθλημάτων (μπάσκετ / βόλεϊ / ποδόσφαιρο / τένις / κολύμβηση, κλπ.)
  • Καταγραφή των τμημάτων (ανδρών / γυναικών)
  • Ανάπτυξη πολλαπλής δραστηριότητας
  • Αριθμός αθλητών
  • Το  εύρος των ηλικιών που καλύπτουν
  • Η συμπεριφορά αθλητών – θεατών (fair play)
  • Το ύψος της οικονομικής συμμετοχής
  • Τοπικές ιδιαιτερότητες / ιστορικό
  • Τρόποι επιλογή  προπονητών
  • Κανονισμός εσωτερικής λειτουργίας
  • Μέτρα ασφάλειας
  • Πληρότητα ιατρικού ελέγχου
  • Εκπαιδευτικά προγράμματα

Πρόταση για τη θέσπιση κριτηρίων αξιολόγησης των σωματείων

  1. Κάθε ένα από τα παρακάτω κριτήρια αξιολογείται με 2 πόντους.
  2. Για να πάρει την αναγνώριση κάθε επιπέδου ένα σωματείο πρέπει να έχει ΟΛΑ τα κριτήρια του επιπέδου.
  3. Για να πάει στο επόμενο επίπεδο ένα σωματείο πρέπει να έχει ΟΛΑ τα κριτήρια των προηγούμενων επιπέδων.

Επίπεδο 1

  • Καταστατικό σε νομική ισχύ          
  • Αναγνώριση από την οικεία Ομοσπονδία   
  • Ειδική αναγνώριση από τη ΓΓΑ     
  • Αποδεικτικό καταχώρησης του ονόματος του σωματείου και του σήματος στο Υπουργείο Εμπορίου         
  • Ύπαρξη Εφόρου για κάθε άθλημα  
  • Συνεργασία με νομικό σύμβουλο    
  • Συνεργασία με λογιστή       
  • Συνεργασία με ασφαλιστικό σύμβουλο       
  • Επικαιροποιημένο σύντομο βιογραφικό σημείωμα για κάθε μέλος του ΔΣ 
  • Αντίγραφο ποινικού μητρώου κάθε μέλους του ΔΣ            
  • Εσωτερικός κανονισμός στον οποίο να περιέχονται:

ê  Οργανόγραμμα

ê  Δήλωση οράματος

ê  Δήλωση αποστολής

ê  Κανόνες για τη συμμετοχή αθλητών σε αγώνες

ê  Κανόνες για την αντιμετώπιση ανάρμοστων συμπεριφορών

ê  Κανόνες για την προστασία των αθλητών από τον εκφοβισμό (bullying)

ê  Κανόνες αντιμετώπισης έκτακτων φυσικών φαινομένων (πυρκαγιά, σεισμός, κλπ.)                        

  • Διοργάνωση Γενικής Συνέλευσης προηγούμενης χρονιάς   
  • Συνεδριάσεις ΔΣ προηγούμενης χρονιάς    
  • Προϋπολογισμός τρέχουσας χρονιάς          
  • Προϋπολογισμός επόμενης χρονιάς
  • Φορολογική ενημερότητα σε ισχύ  
  • Ασφαλιστική ενημερότητα σε ισχύ 
  • Ενημερωμένη ιστοσελίδα    
  • Συμβόλαια προπονητών εν ισχύ     
  • Αρχείο αθλητών / προπονητών / μελών ΔΣ / μελών σωματείου       
  • Ιστορικότητα σωματείου:    έως 10 χρόνια              +2 πόντους

                                                10-30 χρόνια   +4 πόντους

                                                30+ χρόνια       +5 πόντους                                          

Επίπεδο 2

  • Ορισμός βραχυπρόθεσμων στόχων (1 – 3 χρόνια)  
  • Συμμετοχή όλων των μελών του ΔΣ σε ένα σεμινάριο ηγεσίας και επιχειρηματικής διοίκησης μέσα στα τελευταία 2 χρόνια        
  • Ετήσια διοργάνωση συνάντησης με τους γονείς των αθλητών         
  • Ετήσια διοργάνωση συνάντησης με τοπικούς φορείς          
  • Συμβόλαιο χρήσης για κάθε αθλητική εγκατάσταση εν ισχύ           
  • Περιγραφή της θέσης εργασίας κάθε διοικητικού στελέχους           
  • Περιγραφή της θέσης εργασίας κάθε προπονητή    
  • Περιγραφές της θέσης εργασίας κάθε εθελοντή       
  • Εσωτερικός Κανονισμός
  • Πολιτική για τη χρήση του ονόματος και των συμβόλων του σωματείου
  • Πολιτική ηλεκτρονικής επικοινωνίας (ιστοσελίδα και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο)   
  • Τακτική επικοινωνία με τη Ομοσπονδία του αθλήματος     
  • Διοργάνωση αγώνων τοπικού επιπέδου      

Επίπεδο 3

  • Ορισμός μεσοπρόθεσμων στόχων (4 – 7 χρόνια)    
  • Ετήσια εκτίμηση της πορείας του σωματείου σε σχέση με το Όραμα και την Αποστολή
  • Ετήσια ανασκόπηση και διαμόρφωση του Εσωτερικού Κανονισμού           
  • Ιατρική ασφάλιση στελεχών           
  • Οργάνωση κοινωνικών δράσεων:

ê  Εθελοντική αιμοδοσία

ê  Ημερίδα ενημέρωσης για τα οφέλη της άθλησης

ê  Ημερίδα ενημέρωσης για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος

  • Οργάνωση καλοκαιρινού καμπ      
  • Ετήσιο σεμινάριο για την εκπαίδευση των εθελοντών         
  • Ετήσιο σεμινάριο με τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης        
  • Διοργάνωση αγώνων περιφερειακού επιπέδου        
  • Έμπρακτο ενδιαφέρον για την πρόοδο των αθλητών στο σχολείο και την επαγγελματική τους κατάσταση μετά τη λήξη της αθλητικής τους καριέρας

Επίπεδο 4

  • Ορισμός μακροπρόθεσμων στόχων (8 - 10 χρόνια)
  • Διεξαγωγή ετήσιου συνεδρίου των μελών για τις μελλοντικές στρατηγικές 
  • Ετήσιος έλεγχος από ανεξάρτητο λογιστή  
  • Οικονομικό αποθεματικό για τη λειτουργία του σωματείου για ένα χρόνο  
  • Ιδιόκτητες εγκαταστάσεις   
  • Διευθυντής του σωματείου με μεταπτυχιακές σπουδές στην οργάνωση & διοίκηση του αθλητισμού
  • Διοργάνωση αγώνων εθνικού επιπέδου      
  • Μνημόνιο συνεργασίας με οργανισμούς:

ê  Πανεπιστημιακά ιδρύματα

ê  Επιστημονικά σωματεία

ê  Επιμελητήρια

ê  Φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Συμπέρασμα

Τα προβλήματα που δημιουργούνται στις σχέσεις μεταξύ των ΟΤΑ και των ΑΣ επιβάλλεται  να αντιμετωπίζονται μέσα στο πλαίσιο των θεσμικών ορίων με: α) διαφάνεια και θέσπιση κριτηρίων στις οποιεσδήποτε παροχές και β) θεσμοθέτηση διαδικασιών και κανόνων που να αποτρέπουν τις προσωπικές και πολιτικές παρεμβάσεις. Η σχέση των αθλητικών οργανισμών με τα ΑΣ πρέπει να διέπεται από τις έννοιες της συνεργασίας, της διαφάνειας, της αλληλεγγύης και μέσα από τις αρχές που εκπορεύονται από το αθλητικό ιδεώδες.


Καινοτομία στον αθλητισμό - Νέα εικόνα, νέο μοντέλο στους αγώνες

Γιάννης Μαμουζέλος

Μέλος ΔΣ ΣΕΓΑΣ – Πρόεδρος Επιτροπής Αγώνων Δημόσιου & Ορεινού Δρόμου

Κυρίες & κύριοι, αγαπητοί φίλοι,

Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι ανάμεσά σας σε μία πρωτοποριακή εκδήλωση, από αυτές που ολοένα και πιο συχνά διοργανώνει η διοίκηση του Εθνικού, η οποία ταιριάζει και με το περιεχόμενο της παρουσίασής μου. Σήμερα, ολοένα και περισσότερο, αναφερόμαστε και αναζητούμε νέες ιδέες ή καινοτομίες, που οδηγούν στην ανάπτυξη οποιουδήποτε τομέα, χωρίς φυσικά να εξαιρείται ο αθλητισμός. Αυτό επιδιώκετε και εσείς, αφού βασικό τμήμα του συνεδρίου αναφέρεται στο σύγχρονο αθλητικό σωματείο.

Θεώρησα χρήσιμο να επισημάνω –σαν οδηγό μελλοντικών προσαρμογών σε δράσεις τοπικού, ή/ και εθνικού χαρακτήρα- κάποια νέα πράγματα που ήδη εφαρμόζονται και επεκτείνονται στο χώρο του αθλητισμού γενικά και του στίβου ειδικότερα. Οι καινοτομίες στοχεύουν: α) να κάνουν τους αγώνες πιο ελκυστικούς για τους θεατές στα στάδια ή στην τηλεόραση, β) να τους κάνουν κατανοητούς από όλους (φιλάθλους, θεατές, τηλεθεατές) και γ) να προσελκύσουν την προσοχή και το ενδιαφέρον νέων αθλούμενων και φιλάθλων και κυρίως της νεολαίας. Επιδιώκεται, δηλαδή, η αλλαγή της εικόνας των αγώνων, ώστε να γίνονται πιο ευχάριστοι για όλους. Θα περιοριστώ φυσικά στο στίβο, για κινήσεις που μπορούν να γίνουν όχι μόνο σε μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις, αλλά και σε τοπικούς αγώνες (π.χ., διασυλλογικούς).

1. Το στάδιο να έχει πιο ευπρόσωπη και γιορτινή όψη. Σημαίες, λουλούδια, ένα ή περισσότερα πανό με αθλητικά, κοινωνικά κα άλλα θετικά μηνύματα δημιουργούν ευχάριστη εικόνα στα μάτια όλων.

2. Η μουσική υπόκρουση πριν από την έναρξη και αμέσως μετά το τέλος της διοργάνωσης, στη διάρκεια αγωνισμάτων μεγάλων αποστάσεων και των απονομών των μεταλλίων προκαλεί ευχάριστα συναισθήματα σε όλους όσοι βρίσκονται στο στάδιο.

3. Αντικατάσταση του παλιού, τυποποιημένου και ίσως λίγο βαρύγδουπου στιλ εκφωνήσεων συμμετοχών ή αποτελεσμάτων με σύντομες, φιλικές, κατανοητές και ευχάριστες εκφωνήσεις. Ενημέρωση για την εξέλιξη των αγωνισμάτων με τις απολύτως απαραίτητες πληροφορίες και επισημάνσεις, που να επιτρέπουν στους θεατές να καταλαβαίνουν τι και ποιον πρέπει να παρακολουθήσουν, τί στοχεύει ο αθλητής, κλπ.

4. Διανομή πληροφοριακού υλικού. Όχι ακριβά έντυπα που συχνά δεν περιλαμβάνουν τίποτε ουσιαστικό, αλλά ικανοποιούν την ματαιοδοξία δημάρχων, προέδρων και άλλων τοπικών παραγόντων με χαιρετισμούς και φωτογραφίες τους και ένα ξερό αγωνιστικό πρόγραμμα. Ένα έντυπο με τις καλύτερες επιδόσεις που έχουν γίνει στο συγκεκριμένο στάδιο και στη συγκεκριμένη διοργάνωση, με αναφορά στους καλύτερους αθλητές που πρόκειται να μετάσχουν, με επεξήγηση του στόχου των αγώνων (π.χ., αν βαθμολογούνται τα σωματεία, αν ο αγώνας εντάσσεται στα κριτήρια της ομοσπονδίας για την επιλογή αθλητών στις εθνικές ομάδες, κλπ.) δίνει τη δυνατότητα στον κόσμο να παρακολουθεί με μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Ας πάμε τώρα σε κάτι που αφορά –σε πρώτη φάση- μεγαλύτερου βεληνεκούς διοργανώσεις, αλλά μπορεί να αντιγραφεί / προσαρμοστεί με έξυπνο τρόπο και σε μικρότερες. Είδατε, ίσως, αρκετοί τον «θεατρικό», σαν επίδειξη μόδας, τρόπο παρουσίασης των ομάδων των σκυταλοδρομιών στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Πεκίνο. Η προβολή των εικόνων στους πίνακες του σταδίου ταυτόχρονα με τους τηλεοπτικούς μας δέκτες όχι μόνο παρουσίαζε καλύτερα τους αθλητές στο κοινό, αλλά αύξανε και τον ενθουσιασμό του. Καθόλου τυχαίοι δεν ήταν και οι πανηγυρισμοί των τριών πρώτων των αγωνισμάτων με τις σημαίες των χωρών τους, με χαρακτηριστικά σκέρτσα, με κοινές φωτογραφήσεις, κλπ.

Κάτι ακόμη: Στο μαραθώνιο, πίσω από τους κορυφαίους δρομείς, είχαν τη χαρά και την τύχη να μετάσχουν σε αγώνα 10 χλμ. και ερασιτέχνες δρομείς, σαν να ήταν ένας λαϊκός αγώνας!

Αυτά τι δείχνουν; Ότι το διαφορετικό από το έως τώρα συνηθισμένο είναι αποδεκτό.

Άρα, αν μπορούμε να έχουμε μία μπάντα, μία μικρή μουσική παρένθεση σε ένα κενό του προγράμματος, μία επίδειξη ενός λαογραφικού συγκροτήματος ή μία performance ενός καλλιτέχνη όχι μόνον αλλάζει η ψυχική διάθεση των θεατών με πολύ θετικό τρόπο, αλλά και οι εντυπώσεις και οι αναμνήσεις τους από τη διοργάνωση είναι πιο έντονες και δεν περιορίζονται σε κάποιους αθλητές ή επιδόσεις. Για παράδειγμα, ποιος δεν θα σχολιάσει θετικά ότι πήγε στο στάδιο της Αλεξανδρούπολης και εκτός από τους αγώνες είδε και τη φιλαρμονική του Δήμου, ή χορούς του λαογραφικού ομίλου, ή άκουσε έναν γνωστό (έστω τοπικά) τραγουδιστή ή μουσικό κλπ.;

Οι τάσεις της εποχής θέλουν καινοτομίες, και σε τέτοιες, υψηλού επιπέδου, θα αναφερθώ αμέσως τώρα. Το 2018, τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα 5 κορυφαίων και δημοφιλών σπορ θα τελεσθούν την ίδια περίοδο σε 3 πόλεις (Βερολίνο, Γλασκόβη, Εδιμβούργο) με στόχο να κερδίσουν σε αξία, κύρος και προβολή, καθώς τα κανάλια μέλη της EBU θα προσφέρουν συνολικό πρόγραμμα 2.700 ωρών που αθροιστικά θα παρακολουθήσουν σχεδόν 850 εκατομμύρια τηλεθεατές. Έτσι, σε διάστημα 12 ημερών, στα τέλη Ιουλίου και αρχές Αυγούστου, περίπου 1.500 αθλητές/τριες θα αγωνισθούν στο Βερολίνο στο πρωτάθλημα στίβου και περίπου 2.900 αθλητές/τριες σε Γλασκόβη και Εδιμβούργο στην κολύμβηση, στις καταδύσεις, στη συγχρονισμένη κολύμβηση, στην ποδηλασία (πίστας, βουνού, BMX), στην κωπηλασία και στο τρίαθλο!

           

Ελπίζω συμφωνείτε ότι είναι κάτι ριζοσπαστικό, πρωτόγνωρο και προκλητικό για τους φιλάθλους, που πηγαίνοντας στη Σκοτία θα μπορούν να δουν επιλεκτικά μέρος από 4 διαφορετικά σπορ!

Αλλά μήπως πριν λίγες μέρες δεν παρακολουθήσαμε στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα μπάσκετ η πρώτη φάση να διεξάγεται σε 3 διαφορετικές χώρες και η τελική σε τέταρτη; Άλλωστε θυμόμαστε όλοι –ελπίζω- το ευρωπαϊκό ποδοσφαίρου του 2012 σε Ουκρανία και Πολωνία, του 2008 σε Ελβετία & Αυστρία και νωρίτερα το παγκόσμιο κύπελλο του 2002 σε Κορέα & Ιαπωνία;  

Φθάνω στο τελευταίο τμήμα της εισήγησής μου, που αφορά άμεσα στην πόλη, τους κατοίκους και το σωματείο σας. Είναι οι αγώνες «μαζικής συμμετοχής» ή «μαζικής άθλησης» σε δημόσιο –κυρίως- δρόμο, όπως ο αυριανός αγώνας του θεσμού RUN GREECE, που καθιερώθηκε με πολλαπλούς στόχους. Υποθέτω ότι έχει αρχίσει να γίνεται κατανοητός ο σκοπός που εξυπηρετούν οι αγώνες αυτής της μορφής, Ας θυμίσω τα βασικά:

  1. Προβολή – διαφήμιση του αθλητισμού και του συγκεκριμένου αθλήματος.
  2. Προσέγγιση με την κοινωνία –Το άθλημα έρχεται κοντά στον κόσμο, δεν περιμένει εκείνος να πάει στο σωματείο ή στο στάδιο.
  3. Καλλιέργεια πνεύματος ομαδικότητας και κοινωνικοποίησης (κοινωνικής επαφής), για αλλαγή της καθημερινής ρουτίνας.
  4. Κίνητρο για τους νέους να ασχοληθούν με το στίβο και ειδικότερα με τους δρόμους μεσαίων ή μεγάλων αποστάσεων.
  5. Ένα περίπτερο του σωματείου για πληροφορίες, διανομή ενημερωτικού υλικού ή ακόμη και υποδοχή αιτήσεων εγγραφής αθλητών μπορεί να φέρει νέο έμψυχο δυναμικό και έσοδα.
  6. Μία αθλητική γιορτή στην πόλη, κοντά στους πολίτες, ακόμη και αν απλώς παρακολουθούν.
  7. Μία αθλητική εκδήλωση που δίνει την ευκαιρία στον καθένα, χωρίς διακρίσεις και περιορισμούς, να διασκεδάσει, να αθληθεί, να δοκιμάσει τις δυνάμεις του, να βάλει προσωπικούς στόχους και πολλά άλλα.

Ήδη από το 2015, οι αγώνες «μαζικής συμμετοχής σε δημόσιο δρόμο» είναι ένα πανευρωπαϊκό εγχείρημα της European Athletics Association με γενικό τίτλο «Running4all». Είναι ένα σύστημα προδιαγραφών και κριτηρίων ποιότητας / αξιοπιστίας και ασφάλειας των αγώνων δημόσιου δρόμου, σύμφωνα με το οποίο ανάλογα με το τι παρέχει κάθε διοργάνωση αξιολογείται ως επιπέδου 1,3 ή 5 αστεριών!

Η κάθε εθνική ομοσπονδία πιστοποιεί την ακρίβεια και την αλήθεια της αίτησης κάθε διοργανωτή σωματείου / φορέα και ο αγώνας εμφανίζεται στην ειδική πλατφόρμα (ιστοσελίδα) του προγράμματος και κερδίζει σε προβολή, ενημέρωση, συμμετοχές σταδιακά σε διεθνές επίπεδο, αλλά και κύρος!

Αν δεν το γνωρίζετε ήδη, σας ενημερώνω ότι η Αλεξανδρούπολη έχει ενταχθεί ως αγώνας 3 αστέρων και ήδη πολλοί στην Ευρώπη έχουν πληροφορηθεί για τη διεξαγωγή του! Δεν είναι εύκολο να έλθουν από μακριά, αλλά όταν μπορέσουμε σταδιακά να ανεβάζουμε πληροφορίες και φωτογραφίες μπορεί να δούμε δρομείς από τις γύρω χώρες να έρχονται εδώ!

Σημειώνω ότι η ΕΑΑ έχει ήδη εξαγγείλει ότι το 2016, στο Άμστερνταμ, με την ευκαιρία του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ανοικτού στίβου θα διοργανώσει και αγώνα μαζικής συμμετοχής!

Προσωπικά, όμως, μπορώ να πω ότι έκανα ένα ακόμη δώρο –ως πρόεδρος της αρμόδιας επιτροπής του ΣΕΓΑΣ- στην Αλεξανδρούπολη. Ο αυριανός αγώνας είναι η εκπροσώπηση και η συμμετοχή του ελληνικού στίβου στο νέο πανευρωπαϊκό πρόγραμμα European Week of Sports (7-13 Σεπτεμβρίου) και ειδικά στο τμήμα των δράσεων προβολής που ακολουθούσε με κεντρικό σλόγκαν «Be Active»!

Η Κομισιόν και η ΕΑΑ (μαζί με άλλες αθλητικές ομοσπονδίες) αντιλαμβανόμενες ότι η άσκηση και άθληση έχουν υποχωρήσει σε ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού της Ευρώπης ανέλαβαν να κινητοποιήσουν με μαζικό τρόπο μικρούς και μεγάλους… Μας προτρέπουν να «γίνουμε ενεργοί», να αφήσουμε τον καναπέ και τη ραθυμία, τα κομπιούτερ και τα γκάτζετ, τους καφενέδες και τους φραπέδες και να αλλάξουμε… Γιατί εδώ δεν θα βουλιάξουμε –όπως είπαν οι πολιτικοί- αλλά θα αρρωστήσουμε, ίσως πεθάνουμε πριν την ώρα μας! Ο αυριανός αγώνας είναι, λοιπόν, ανάμεσα σε σχεδόν 120 που εντάχθηκαν στο project και φυσικά προβλήθηκαν από την ειδική ιστοσελίδα της ΕΕ και από την ΕΑΑ.                     

Συμπερασματικά: Οι μαζικοί αγώνες δεν προσφέρουν μόνον αθλητικά οφέλη, μπορούν να γίνουν ένα ωραίο «παράθυρο» προβολής της χώρας, της πόλης και της περιοχής, ένα ελκυστικό στοιχείο για ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού και της τοπικής οικονομίας. Επομένως, είναι ένα σημαντικό τμήμα των καινοτόμων δράσεων στο χώρο του αθλητισμού, που ολοένα αναπτύσσονται και εμπλουτίζονται.

Ας ακολουθήσουμε το ρυθμό, ας βρούμε και άλλες ιδέες!
Εθνικός: φάρος και κιβωτός για την πνευματική και σωματική αναγέννηση του ανθρώπου

Άνθιμος

Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως

Κύριε Πρόεδρε,

Συγχαίρω την Οργανωτική Επιτροπή για την σύλληψη της διοργανώσεως του 1ου αυτού Συνεδρίου του Εθνικού. Όταν είδα την πρόσκληση ξαφνιάστηκα….. Έχουμε συνηθίσει σε άλλης θεματολογίας συνέδρια, από άλλους θεσμικούς φορείς. Αλλά συνέδριο που να προβληματίζεται για την πορεία αθλητικού σωματείου δεν φανταζόμουνα ότι θα υπάρξει. Και μην βιαστεί κανείς να πει ότι είναι αυτονόητο, αφού, βλέπετε, χρειάστηκε να περάσουν 88 χρόνια ζωής και δράσεως  του Μουσικό-Γυμναστικού Συλλόγου μας για να δημιουργηθεί αυτός ο προβληματισμός, σχετικά με την πορεία του κατά τον 21ο αιώνα.

Είμαι απολύτως πεπεισμένος, πως είτε το θέλουμε είτε όχι, μπήκαμε στην εποχή που τα αυτονόητα πρέπει να κατεβούν από το βάθρο τους και τα πάντα να επανεξετασθούν από μηδενική βάση. Και όταν λέω «τα πάντα» εννοώ «τα πάντα». Θρησκείες, ιδεολογίες, κοινωνικά επιτεύγματα, αξίες, ιδανικά και θεσμοί. Τα πάντα. Και αυτό επειδή μέχρι τώρα συνηθίσαμε μάλλον στο άκουσμα κάποιων υψηλών ιδεωδών και δεν μας συγκινούν πια, δεν μας ηλεκτρίζει η δυναμική τους και δεν αξιοποιούμε την σημασία τους στην καθημερινότητά μας.

Τι θέλω να πω: γράφετε στον τίτλο της εισηγήσεως που μου δώσατε: «Ο Εθνικός για την πνευματική και σωματική αναγέννηση του ανθρώπου». Τι σημαίνει αυτό; Την «σωματική αναγέννηση» του ανθρώπου την καταλαβαίνουμε, κάπως. Όμως, τι σημαίνει «πνευματική» αναγέννηση; Αυτά τα 88 χρόνια που προηγήθηκαν, ποιος προπονητής των τμημάτων του Εθνικού, ποιος Πρόεδρος, ποια Διοικητικά Συμβούλια είχαν στοχεύσει ποτέ στην πνευματική αναγέννηση των παιδιών του σωματείου; Και ας αποδεχτούμε, έστω χαριστικά, ότι η «πνευματική αναγέννηση» υπήρξε στόχος στη βούληση κάποιων παραγόντων του Εθνικού. Πως εκδηλώθηκε αυτός ο στόχος; Πώς μετρήθηκε; Με ποιο μέτρο μέτρησης; Πως εκφράστηκε; Πως διαχύθηκε στα παιδιά, που σήμερα είναι πια ώριμοι συμπολίτες μας και φέρνουν τα εγγόνια τους στα τμήματα;

Λοιπόν, σήμερα, που επιμένω ότι οφείλουμε να επανεξετάσουμε τις έννοιες τις οποίες πιπιλίζουμε σαν καραμέλα, καλό είναι πριν μεταχειριστούμε τις λέξεις να βρούμε την σημασία τους και να τις χρησιμοποιούμε μόνον αν η σημασία τους εκφράζει αυτό που κάνουμε. Τι είναι αθλητισμός; Τι σημαίνει σωματείο; Τι σημαίνει κοινωνία προσώπων;

Και μην τυχόν σκεφτεί κάποιος από σας ότι: «καλά τα λες σε εμάς, αλλά για την Εκκλησία; Ισχύει και για την Εκκλησία αυτή η από του μηδενός επανεξέταση;» Απαντώ αμέσως, ότι ναι, αυτό που λέω ισχύει και για την Εκκλησία. Θεωρώ εξάπαντος απαραίτητο ότι τόσο η λέξη, όσο και η έννοια «Εκκλησία» χρειάζεται να επανεξετασθούν από την αρχή, χωρίς αυθεντικότητες, χωρίς απολυτοποιήσεις, χωρίς δεδομένα. Τι σημαίνουν τα Δόγματα; Μας χρειάζονται στην καθημερινότητά μας; Πόσο μας χρειάζονται; Ποια είναι η δραστικότητα των Μυστηρίων μας; Σε τι μας εξυπηρετούν; Ποιες ωφελεί να είναι οι δράσεις της Εκκλησίας στον κόσμο; Εμείς οι παπάδες να φοράμε μαύρο ράσο, ή άσπρες μπλούζες; κλπ.

Με ενοχλεί που οι άνθρωποι της εποχής μας βλέπουν την Εκκλησία σαν ένα απολίθωμα του παρελθόντος, ένα απολειφάδι των δύο προηγούμενων χιλιετιών, με αυτοκρατορικά σύμβολα και ηγεμονικά τυπικά, με ακατανόητη γλώσσα και τελετές, με αμφιλεγόμενο, όμως, ρόλο που την καθιστά, όπως είπα παλαιότερα: «αναγκαία, αλλά λιγότερο ενδιαφέρουσα από όσο νομίζουμε». Σήμερα νομίζω ότι στην Εκκλησία ασχολούμαστε πολύ με την θεολογία και λιγότερο με την ανθρωπολογία, ενώ ο σκοπός του ερχομού του Χριστού στη γη ήταν ο άνθρωπος και όχι ο Θεός. Οι σημαντικοί σταθμοί της ζωής είναι τέσσερεις: η γέννηση, ο έρωτας, ο πόνος και ο θάνατος. Και οι τέσσερις είναι τόσο μπλεγμένοι και βασανιστικοί, που αντί να διευκολύνουν τον σημερινό άνθρωπο τον τυραννούν. Το έργο όλων μας είναι να ελαφρύνουμε κάθε άνθρωπο από τον όποιο σταυρό του, για να φάμε «γλυκό ψωμί». Δεν σας κάνει εντύπωση που οι άνθρωποι της εποχής μας, για να αποφύγουν την πραγματικότητα, καταφεύγουν σε ζώδια και σε κατά φαντασία προφητείες, αλλά και υποτάσσονται σε «γκουρού»; Αυτά τα συμπτώματα είναι περίτρανα δείγματα μίας ανερμάτιστης κοινωνίας, όπου οι αξίες παπαγαλίστηκαν, τελικά απολιθώθηκαν και γι’ αυτό έχασαν το λεπτό και διακριτικό άρωμά τους.

Κυρίες και κύριοι,

Ο Εθνικός, συνομήλικος σχεδόν με την ελεύθερη πόλη μας, προβληματιζόμενος για την πορεία του στον 21ο αιώνα μας παρακινεί να κάνουμε όλοι το ίδιο, από τον θώκο που καταλαμβάνει ο καθένας. Έτσι, νομίζω ότι είναι η ώρα να σκεφτούμε τα αρχικά του: ΜΓΣ. Οι ιδρυτές του, πριν από τον γυμναστικό προσανατολισμό, του έδωσαν τον μουσικό. Μήπως ήθελαν να πουν αυτό που μου ζητήσατε να σας αναλύσω ως πνευματική αναγέννηση; Μία πνευματική αναγέννηση, κατά πως την έχετε στον τίτλο, προηγείται της σωματικής. Όπως ακριβώς η λέξη «μουσική» προηγείται της «γυμναστικής» στον Εθνικό. Η μουσική απευθύνεται στο πνεύμα του ανθρώπου και είναι εξάπαντος αναγκαίο στην εποχή μας να καλλιεργηθεί εξ υπαρχής αυτό το πνεύμα του συγχρόνου ανθρώπου.

Για παράδειγμα: έχουν καταχωρηθεί στην πόλη μας αθλητικές επιτυχίες, πανελλαδικές, πανευρωπαϊκές και παγκόσμιες από συμπολίτες μας με ειδικές ανάγκες και αναπηρίες. Θα μπορούσε ο Εθνικός, θα το ήθελαν και οι ίδιοι, να αποτελέσουν ένα ακόμα τέτοιο Τμήμα του; Δεν ξέρω, ειλικρινώς. Αυτό, όμως, θα ήταν επαναπροσδιορισμός και επανατοποθέτηση του ρόλου του Εθνικού, με κέντρο τον άνθρωπο και δικαίωση των αρχιγραμμάτων του, αφού ο άνθρωπος είναι η αρμονική μουσική του πλανήτη μας. Αυτή θα ήταν πνευματική του αναγέννηση, αφού, ούτως ή άλλως, ο τίτλος Μουσικό-Γυμναστικός, εξ όσων γνωρίζω, αποτελεί για αθλητικό σωματείο στη χώρα μας, μοναδική πρωτοτυπία.

Ίσως στο αδιέξοδο που έφτασε η διαπλοκή του επαγγελματικού αθλητισμού και του πρωταθλητισμού στην Πατρίδα μας να χρειάζεται μία καινούργια επανατοποθέτηση των στόχων του. Ίσως ο Εθνικός μπορεί να λειτουργήσει ως τέτοιος φάρος, αφού μέχρι τώρα υπήρξε παρόμοια κιβωτός.

Αν το θελήσετε θα είμαστε δίπλα σας. Και αυτό δηλώνει η συμμετοχή μας στο 1ο αυτό Συνέδριο, για το οποίο και πάλι σας συγχαίρω.


Εθνικός: γέφυρα φιλίας των λαών

Δημήτρης Πέτροβιτς

Αντιπεριφερειάρχης Π. Ε. Έβρου

Σεβασμιότατε, κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι του Εθνικού,

Ο αθλητισμός είναι ζήτημα παιδείας και, συνεπώς, κοινωνικό αγαθό, δικαίωμα κάθε ανθρώπου. Γι’ αυτό και η προώθησή του είναι βασική υποχρέωση όλων μας, ειδικά των θεσμικών φορέων. Ο αθλητισμός ενώνει τους λαούς και αποτελεί μία από τις πλέον πολύτιμες παγκόσμιες και διαχρονικές αξίες, συμβάλλοντας στην πολύπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των λαών και κυρίως της νεολαίας.

Ο αθλητισμός υπήρχε πάντα στο επίκεντρο της καθημερινότητας. Από τους αρχαίους χρόνους και την Ολυμπιακή Εκεχειρία μέχρι σήμερα, διαπιστώνει κανείς ότι εξακολουθεί να διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο, εξακολουθεί να πρωταγωνιστεί, να σπάει δεσμά, να καταργεί περιορισμούς, να απελευθερώνει δυνατότητες, ικανότητες, ταλέντα, πνεύματα, ψυχές, ανθρώπους. Λαμπρό παράδειγμα οι Παραολυμπιακοί Αγώνες και οι αγώνες Special Olympics, η κοινωνική αποδοχή και η άρση του αποκλεισμού των ατόμων με όποιας μορφής αναπηρία. Ο αθλητισμός ενώνει, ενώνει ανθρώπους, ενώνει λαούς και αυτό είναι γεγονός.

Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως μία αθλητική περιφέρεια. Ομάδες της πρωταγωνιστούν στη Superleague (στο ποδόσφαιρο), στη Volleyleague (στο βόλεϊ), αλλά και στις άλλες κατηγορίες των αθλημάτων. Επίσης, λαμπρές είναι οι διακρίσεις και σε άλλα αθλήματα, όπως η ιστιοπλοΐα, η κολύμβηση, η ενόργανη γυμναστική, ο στίβος, το μπάσκετ, το πινγκ πονγκ, το σκάκι. Το αισιόδοξο είναι ότι οι νίκες και οι πρωτιές προέρχονται από όλες τις ηλικιακές ομάδες, κυρίως, όμως, από αυτές των παίδων και των εφήβων. Αξίζει να αναφέρουμε τους αθλητές της Περιφέρειας που μας εκπροσωπούν στους Παραολυμπιακούς Αγώνες, και στους αγώνες Special Olympics. Μας έχουν χαρίσει πολλές νίκες και μας υπόσχονται ακόμη περισσότερες.

Πολλά και σημαντικά είναι τα αθλητικά σωματεία, με ποικίλα αντικείμενα. Ένα από αυτά που συμπληρώνει ιστορική παρουσία σχεδόν ενός αιώνα, είναι ο ΜΓΣ Εθνικός Αλεξανδρούπολης, ο οποίος αποτελεί σύμβολο της πόλης, του Έβρου, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης. Αθλητές που γαλουχήθηκαν στα τμήματά του έχουν διαπρέψει στη χώρα και το εξωτερικό, έχουν κάνει υπερήφανα όχι μόνο τα μέλη του Εθνικού, αλλά και τους πολίτες της Αλεξανδρούπολης και του Έβρου.

Στην σχεδόν αιωνόβια πορεία του, οι διακρίσεις των αθλητών και των ομάδων του κατέστησαν την πόλη μας γνωστή όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη. Κάθε επιτυχία τους είναι ένα ακόμη λιθαράκι στην αναγνωρισιμότητα της Αλεξανδρούπολης και, κατά συνέπεια, του Έβρου και της Περιφέρειάς μας. Κάθε φιλοξενία ξένων αθλητών και ομάδων για προετοιμασία εν όψει της επόμενης αθλητικής περιόδου, ή για αγώνες, αποτελεί την καλύτερη και την πιο ακριβή διαφήμιση που κανένα πρακτορείο δεν μπορεί να επιτύχει.

Η λαμπρή, κατά γενική ομολογία, πορεία του Εθνικού, δίνει την αφορμή να εξετασθεί, ίσως και σε αυτό το συνέδριο, ο επαναπροσδιορισμός της συνεργασίας του με τους θεσμούς και τους φορείς, στη βάση μίας νέας διαδικασίας, με στοχοθέτηση και αναπτυξιακή πορεία.

Ο Περιφερειάρχης Γιώργος Παυλίδης και εγώ προσωπικά πιστεύουμε στον αθλητικό τουρισμό και στον αθλητισμό ως κοινωνό του τόπου μας που μπορεί, μαζί με τον πολιτισμό, να αναδείξει τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα. Πάνω σε αυτό εργαζόμαστε, σχεδιάζουμε και υλοποιούμε. Ως Περιφέρεια δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα και επενδύουμε στον τουρισμό, σε όλες του τις εκφάνσεις, όπως και αν εκφράζεται. Ήδη τον περασμένο μήνα παρουσιάστηκαν από τον Περιφερειάρχη το νέο λογότυπο και τα επικοινωνιακά εργαλεία που χρησιμοποιούνται πλέον από την Περιφέρεια με στόχο να διαφημίσουμε τον τόπο μας.

Δεν μπορούμε, ωστόσο, να υλοποιήσουμε τις δράσεις, τις εξαγγελίες, τα προγράμματα, χωρίς τη σύμπραξη όλων των φορέων. Πιστεύουμε στη μεταξύ μας αγαστή συνεργασία, με έναν κοινό προγραμματισμό και κοινούς στόχους ώστε να μεγιστοποιούνται τα οφέλη. Η Περιφέρεια, οι Δήμοι, τα αθλητικά σωματεία πρέπει να συνεργάζονται. Προς αυτό, νομίζω, θα συμβάλλουν και τα συμπεράσματα του συνεδρίου. Οι γέφυρες και οι φιλίες δεν χτίζονται μόνο με λόγια. Χρειάζονται πράξεις, χρειάζονται αποδείξεις, χρειάζεται εμπιστοσύνη και μία κοινή ιδέα, ένα κοινό στόχο, ένα πεδίο όπου δεν υπάρχουν διαφορές. Αυτό μας προσφέρει ο αθλητισμός.

Η πόλη μας και ο Έβρος γνωρίζουν από μεγάλες διοργανώσεις, αφού πρόσφατα διοργάνωσαν:

  • τους ιστιοπλοϊκούς αγώνες της 7ης Reggata που διοργάνωσε ο Ναυταθλητικός Όμιλος Αλεξανδρούπολης με τη συμμετοχή της Εθνικής μας Ομάδας Optimist και αποστολών από την Αίγυπτο, τη Ρουμανία και τη Μάλτα,
  • τους Μεσογειακούς Αγώνες κολύμβησης, με τη συμμετοχή κολυμβητών από τη χώρα μας, την Κύπρο, το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Αίγυπτο, το Μαρόκο, την Τυνησία, την Τουρκία, τη Γαλλία, το Ισραήλ και την Ιταλία,
  • το 2ο Διεθνές Τουρνουά Ενόργανης Γυμναστικής «ΕΥ ΑΓΩΝΙΖΕΣΘΑΙ», που διοργάνωσε ο Αθλητικός Όμιλος Ενόργανης Γυμναστικής Αλεξανδρούπολης, με τη συμμετοχή αποστολών από τη Βουλγαρία και την Τουρκία,
  • το Run Greece, όπου συμμετείχαν και αθλητές από τις γείτονες χώρες.

Οι αγώνες αυτοί δείχνουν ότι στην Αλεξανδρούπολη και τον Έβρο μπορούμε να υλοποιήσουμε μεγάλα αθλητικά γεγονότα. Διαθέτουμε αθλητικό πνεύμα, αγαπάμε τον αθλητισμό. Μπορούμε, και τα έχουμε καταφέρει, να διοργανώσουμε αγώνες υψηλού επιπέδου. Ας συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε λοιπόν. Όλοι οι φορείς και η τοπική αυτοδιοίκηση. Στις μέρες μας πρέπει να δίνουμε έμφαση σε όσα μας ενώνουν και όχι σε όσα μας χωρίζουν. Λέμε ναι στον αθλητισμό στην πιο υγιή μορφή του.

Θα ήθελα να συγχαρώ το Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού για την πρωτοβουλία διοργάνωσης του Συνεδρίου, για τη θέληση να οραματιστεί και να προγραμματίσει τα επόμενα 100 χρόνια δράσης και επιτυχιών του. Επίσης, θέλω να ευχαριστήσω όλους τους ομιλητές που καταθέτουν τις σκέψεις και τις απόψεις τους για το αθλητικό μέλλον του Εθνικού, της Αλεξανδρούπολης, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης.


Εθνικός: μοχλός ανάπτυξης της πόλης

Κωνσταντίνος Δ. Χατζημιχαήλ

Πρόεδρος Ομοσπονδίας Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας Θράκης

Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης

Κυρίες και κύριοι,

Προσεγγίζοντας κανείς το θέμα του αθλητισμού τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και παγκόσμιο επίπεδο, δεν μπορεί να μην σταθεί στο γεγονός της τεράστιας αλληλεπίδρασής του με το κοινό. Είναι δε εντυπωσιακή η οικονομική δραστηριότητα που αναπτύσσεται εντός και πέριξ του αθλητισμού τόσο σε άμεσο επίπεδο που αφορά την ενεργό συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες, όσο και σε έμμεσο επίπεδο που αφορά την παθητική κατανάλωση του αθλητισμού όπως ΜΜΕ, διαφήμιση, στοίχημα, καθώς και η δυνητική συμβολή του αθλητικού τομέα στην αστική ανάπτυξη.

Προφανώς τα οφέλη για μία κοινωνία σε επίπεδο κοινωνικής ένταξης, συνοχής, υγείας, καταπολέμησης της εγκληματικότητας & των ναρκωτικών και άλλων είναι πολλαπλάσια της οικονομικής και αστικής ανάπτυξης, τα τελευταία, όμως, είναι εκείνα τα κρίσιμα και καθοριστικά τα οποία εξασφαλίζουν την ανάπτυξη των παραγωγικών δομών στον αθλητισμό και την συνολική κοινωνική ωφέλεια. Και σε τούτα επικεντρώνεται η σημερινή μου εισήγηση η οποία προσεγγίζει τον αθλητισμό μέσα από την οπτική της οικονομίας και της αστικής επιχειρηματικότητας.

Σύμφωνα με την σχετική μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Νοέμβριο του 2006 και την Λευκή Βίβλο για τον αθλητισμό που κατατέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιούλιο του 2007 ο αθλητικός τομέας συμβάλλει επισήμως με 3,7% στο ΑΕΠ της ΕΕ, ενώ η συμβολή του στην πραγματική οικονομία της Ευρώπης πιθανολογείται ότι εμφανίζεται περισσότερο ενισχυμένη. Στην χώρα μας βέβαια ο σχετικός δείκτης υπολείπεται 2 ποσοστιαίες μονάδες εκείνου της ΕΕ, καθώς σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ ο αθλητισμός συμβάλλει με 1,7% στο ΑΕΠ της χώρας. Η ποσοτικοποίηση των στοιχείων του εν λόγω αντικειμένου και η μελέτη των παραμέτρων του, καταδεικνύουν σίγουρα τις τάσεις και την δυναμική σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και τις προοπτικές που διανοίγονται στην Ελλάδα.

Η διάκριση των τρόπων με τους οποίους συνεισφέρει ο αθλητικός τομέας στην οικονομία και κατ’ επέκταση στην κοινωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μπορεί να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από την οικονομική δραστηριότητα και να καθορίσει την χάραξη συγκεκριμένων στρατηγικών παράλληλης και βιώσιμης ανάπτυξης αθλητισμού, αστικής οικονομίας και τοπικής κοινωνίας. Έτσι, λοιπόν, στο οικονομικό κομμάτι συναντούμε τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην δημιουργία αθλητικών εγκαταστάσεων επαγγελματικού αλλά και μαζικού αθλητισμού. Κατά την γνώμη των ειδικών αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα ταχείας ανάπτυξης της οικονομίας γύρω από τον αθλητισμό καθώς, πέραν της βραχυχρόνιας οικονομικής δραστηριότητας που δημιουργείται κατά την μελέτη, κατασκευή, ολοκλήρωση και συντήρηση των εγκαταστάσεων και των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται, τίθενται οι βάσεις για την προσέλκυση μεγάλων αθλητικών γεγονότων, απότοκο της οποίας είναι η προσέλκυση αθλητικού τουρισμού και η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.

Η περισσότερο εμφανής, αναγνωρίσιμη και «βιωματική» οικονομική δραστηριότητα, είναι εκείνη που αναπτύσσεται γύρω από την προσφορά αθλητικών αγαθών, καθώς τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν ένα σημαντικό μέρος των ετήσιου προϋπολογισμού τους για αθλητικά είδη και εξοπλισμό. Η εμπειρία καταδεικνύει την διάθεση ενός σημαντικού χρηματικού ποσού -τουλάχιστον μία φορά ανά έτος- για αγορά παιδικών αθλητικών ενδυμάτων και υποδημάτων, ενώ η ζήτηση των προαναφερθέντων προϊόντων φέρει χαρακτηριστικά ανελαστικότητας. Έτσι έχει δομηθεί μία ολόκληρη οικονομία γύρω από την παραγωγή, εισαγωγή και διάθεση αθλητικών αγαθών και εξοπλισμού.

Ο τομέας του αθλητισμού φαίνεται να μπορεί να επιδρά παράλληλα και στο ζήτημα της απασχόλησης, καθώς μία σειρά από θέσεις εργασίας δημιουργούνται τόσο στις επιχειρήσεις χονδρικού και λιανικού εμπορίου αθλητικών ειδών και τις σχετικές βιοτεχνίες, όσο κυρίως στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ενώ μία ανάπτυξη γενικότερα του αθλητισμού είναι ικανή να δημιουργήσει εμμέσως νέες θέσεις εργασίας.

Επιπρόσθετα, και λόγω της ανάγκης μετακινήσεων προκειμένου να επιτευχθεί η ενεργός συμμετοχή και η σωματική άθληση, είτε αυτές είναι ενδοαστικές και αφορούν προπόνηση αθλητών, είτε έχουν να κάνουν με μεγάλες αποστάσεις και συμμετοχή σε μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις, ευνοείται και δομείται περεταίρω ο κλάδος των μεταφορών και των καυσίμων.

Πέραν της προσφοράς των αθλητικών αγαθών και των οικονομικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με αυτήν και η οποία παρουσιάστηκε εν συντομία, υφίσταται ταυτόχρονα και η προσφορά των υποστηρικτικών αθλητικών υπηρεσιών, μία έμμεση οικονομική δραστηριότητα η οποία αφορά την παθητική κατανάλωση του αθλητισμού και συγκεντρώνει την μερίδα του λέοντος των οικονομικών του τομέα. Τούτη κατηγοριοποιείται: 1) στα ΜΜΕ ως μέσο παρουσίασης και προβολής αθλητικών γεγονότων και διαφημιστικών μηνυμάτων, 2) στον κλάδο της διαφήμισης ως μέσο ανάδειξης και προβολής των αθλητικών προϊόντων και επιχειρήσεων, και 3) στο κομμάτι του αθλητικού στοιχήματος, ως παθητική -αλλά έντονη- συμμετοχή στα αθλητικά δρώμενα, με συνολικούς τζίρους δυσθεώρητα υψηλούς για τον όγκο και το μέγεθος του αθλητικού τομέα στην Ελλάδα. Και για να μην παρεξηγηθώ αναφορικά με το κομμάτι του στοιχήματος, επισημαίνω ότι όσο απεχθές και εάν είναι για κάποιους, οφείλω το αναφέρω, κυρίως διότι αποτελεί μία υψηλού τζίρου οικονομική δραστηριότητα που σχετίζεται με τον αθλητισμό, καθώς και ότι μέρος των εσόδων ανακατευθύνεται στον αθλητισμό. Σκεφτείτε δε ότι το 64,2% του συνόλου των εσόδων της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού προέρχεται από τα στοιχήματα του ΟΠΑΠ.

Αφήνοντας για την ώρα στην άκρη την συνεισφορά του αθλητισμού στην οικονομία, υπεισέρχομαι στην σχέση αθλητισμού και πόλης, και στην εξέταση της δυνητικής συμβολής του αθλητικού τομέα στην βελτίωση της θέσης της πόλης στο εγχώριο και διεθνές αστικό σύστημα ιεραρχίας. Περίπου 2 χρόνια πριν, εμείς στον Εμπορικό Σύλλογο Αλεξανδρούπολης, θέσαμε σε εφαρμογή το στρατηγικό μας σχέδιο για την δημιουργία ανταγωνιστικής ταυτότητας πόλης, (ενώ να σημειώσω την στενή συνεργασία που έχει αναπτυχθεί από τότε με τον Δήμο της Αλεξανδρούπολης σε τούτο το πεδίο). Κατά το χρονικό διάστημα που προηγήθηκε και κατά το οποίο διεξήχθησαν οι έρευνες και συνετάχθησαν οι σχετικές μελέτες, διερευνήσαμε, καταγράψαμε και κατανοήσαμε την διεθνή εμπειρία. Εκεί λοιπόν, μεταξύ άλλων, εντοπίσαμε και τα σχετικά με τον αθλητισμό πεδία που παρουσιάζουν ενδιαφέρον και μπορούν να λειτουργήσουν επ’ ωφελεία της αναγνωρισιμότητας μίας πόλης ή μίας περιοχής.

Θα σταθώ σε δύο συγκεκριμένα στοιχεία, τα οποία και εκτιμώ ότι μπορούν να αποβούν χρήσιμα στα συμπεράσματα του συνεδρίου.

1. Το πρώτο αφορά τον επαγγελματικό αθλητισμό και έχει να κάνει με την παρουσία και την ανταγωνιστικότητα ενός σωματείου. Τόσο η εγχώρια, όσο και η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει την διασύνδεση ενός ισχυρού αθλητικού σωματείου με το brand name της πόλης-έδρας του. Μάλιστα η καθιέρωση και ανταγωνιστικότητα μίας ομάδας σε μεγάλες κατηγορίες της Ελλάδος και της Ευρώπης και οι πιθανές της επιτυχίες της επιδρούν καταλυτικά στην προβολή, αναγνωρισιμότητα, ακόμη και ανταγωνιστικότητα  της ίδιας της πόλης. Τούτο ενισχύεται όταν το αθλητικό σωματείο πρωταγωνιστεί σε περισσότερα του ενός αθλήματα. Στην περίπτωση του Εθνικού, έχουμε να κάνουμε με μία πρωτοφανή περίπτωση στα ελληνικά τουλάχιστον χρονικά, όπου η ταύτιση ενός αθλητικού σωματείου τόσο με την πόλη, όσο και με την ιστορία της είναι ιδιαίτερα ισχυρή, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι δεν πρωταγωνιστεί στις μεγάλες εθνικές κατηγορίες αθλημάτων πέραν του volley.

Γενικότερα, η ανταγωνιστική ταυτότητα μίας πόλης δημιουργείται από το άθροισμα των ανταγωνιστικών της πλεονεκτημάτων στα διάφορα πεδία του πολιτισμού, της επιχειρηματικότητας, της ψυχαγωγίας και του αθλητισμού (προφανώς μέσα από επιστημονικές διαδικασίες αστικής επιχειρηματικότητας -όπως συνηθίζω να την αποκαλώ-)  και την ταυτόχρονη δημιουργία, ανάδειξη, διασύνδεση και προβολή των επιμέρους αστικών τόπων, όπως για παράδειγμα η αγορά, το παραλιακό μέτωπο…αλλά θα μπορούσε να είναι και ένα σύγχρονο γήπεδο με αντίστοιχες υποδομές στον περιβάλλοντα χώρο.

2. Σε συνέχεια της παράθεσης των ευρημάτων του ΕΣΑ, το δεύτερο στοιχείο που αξίζει κανείς να σταθεί είναι η στροφή των Ευρωπαίων και των Ελλήνων πολιτών προς τον μαζικό αθλητισμό και οι ραγδαία αυξητικές τάσεις του φαινομένου που καταγράφονται. Ανέφερα στην εισαγωγή μου την τεράστια αλληλεπίδραση του αθλητισμού με το ευρύ κοινό. Τούτο από μόνο του αποτελεί την κρίσιμη συνθήκη οικονομικής ανάπτυξης γύρω από το αντικείμενο σύμφωνα με την βασική αρχή της οικονομικής θεωρίας.

Όταν δε αυτό το ευρύ κοινό αποφασίζει να συμμετέχει ενεργά σε δραστηριότητες μαζικού αθλητισμού, τότε δημιουργούνται οι προϋποθέσεις και οι ευκαιρίες για αξιοποίηση της συγκεκριμένης τάσης με πολλαπλά οφέλη για μία περιοχή, τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά. Σημειώνω επίσης το γεγονός ότι η μετακίνηση μίας μεγάλης πληθυσμιακής μάζας προς μία περιοχή προκειμένου να λάβει μέρος σε αντίστοιχες διοργανώσεις, δεν αφορά μόνον την απόφαση της άθλησης αλλά συνδυάζεται παράλληλα με την παραμονή και την «κατανάλωση» (ας μου επιτραπεί ο όρος) αστικού τόπου – της πόλης δηλαδή.

Και εδώ είναι το κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης, καθότι επαφίεται στην ικανότητα της ίδιας της πόλης (μέσω των φορέων της) να ικανοποιήσει τις ανάγκες και τις προσδοκίες των αθλητικών επισκεπτών της, να προβάλει τον εαυτό της ως ένα ανταγωνιστικό προϊόν και να καταφέρει μακροπρόθεσμα την επανάληψη της επίσκεψης των αθλητικών επισκεπτών. Η αξιοποίηση δηλαδή του μοναδικού -αθλητικού εν προκειμένω- γεγονότος σε μία διαρκή, μακροχρόνια, επικερδής και επωφελής δραστηριότητα για την πόλη και την τοπική κοινωνία. Οι θετικές επιδράσεις του μαζικού αθλητισμού είναι εμφανείς σε εμάς από την εμπειρία του Run Greece.

Καταλήγοντας, εύλογα προκύπτει ότι η συνεισφορά του αθλητικού τομέα, αλλά και ειδικότερα ενός αθλητικού σωματείου στην οικονομία μίας περιοχής και στην ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας  δύναται να είναι σημαντική. Παρατέθησαν συνοπτικά στην παρούσα εισήγηση οι ευεργετικές επιδράσεις του αθλητισμού στην οικονομική δραστηριότητα και την ανταγωνιστική ταυτότητα πόλης.

Επιθυμώ, όμως, να επισημάνω 3 στοιχεία τα οποία απαιτούνται στην περίπτωση του Εθνικού και της πόλης της Αλεξανδρούπολης, εάν πραγματικά επιθυμούμε να ενισχύσουμε τον αθλητισμό και να δρέψουμε τα οφέλη της ανωτέρω πιθανής ανάπτυξης (πάντα αναφορικά με την οικονομική & επιχειρηματική προσέγγιση, καθώς τα υπόλοιπα έχουν αναπτυχθεί από τους προηγούμενους εξέχοντες εισηγητές του συνεδρίου).

  1. Τα πολλαπλά και πολυεπίπεδα οφέλη μίας κοινωνίας πιθανόν να κινδυνεύσουν στο βάθος του χρόνου, εάν δεν καταστεί εφικτή η διασύνδεση του αθλητισμού με την οικονομία, και εάν το σύνολο των ενεργειών γύρω από τον αθλητισμό δεν καταφέρουν να επιφέρουν σοβαρό οικονομικό αποτύπωμα στην περιοχή. Η κεφαλαιοποίηση σε οικονομικό επίπεδο της αθλητικής ανάπτυξης, αφενός θα εξασφαλίσει την βιωσιμότητα και οικονομική ανεξαρτησία-αυτοτέλεια του αθλητικού τομέα, αφετέρου θα ενισχύσει την τοπική κοινωνία και επιχειρηματικότητα.

  1.  Η περαιτέρω ανάπτυξη του αθλητισμού (πέραν της υφιστάμενης η οποία συντελείτε μέσα από τις προσπάθειες κυρίως του Εθνικού) απαιτεί ως αναγκαία προϋπόθεση την ύπαρξη ή δημιουργία σύγχρονων αθλητικών εγκαταστάσεων. Ξέρετε… εάν επιθυμούμε μεταξύ των άλλων να δημιουργήσουμε ένα νέο γήπεδο –όταν αυτό καταστεί εφικτό-, δεν αρκεί να κατασκευάσουμε έναν λειτουργικό χώρο που να ικανοποιεί minimum τις υφιστάμενες ανάγκες αλλά εκείνες που θα απαιτεί η πόλη τα επόμενα 30 χρόνια καθώς και κατά την προσωπική μου άποψη επιβάλλεται να διαθέτει ανταγωνιστικά στοιχεία αρχιτεκτονικής τα οποία θα το καταστήσουν ως σημαντικό και ιδιαίτερο τοπόσημο της πόλης.

  1. Και τρίτο, το οποίο όμως συνδέεται στενά με το προηγούμενο, είναι η ανάγκη οικονομικής αυτοτέλειας του σωματείου και προσανατολισμός του management στην ανεύρεση και αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων και κονδυλίων για καινοτόμα, αναπτυξιακά προγράμματα. Προφανώς τούτο είναι δύσκολο, λαμβάνοντας κανείς υπόψιν τις ετήσιες υποχρεώσεις τις διοίκησης για μισθοδοσία, μετακινήσεις, πρωταθλητισμό, ακαδημίες κλπ, αλλά απαιτείται η περαιτέρω ενεργοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ο δρόμος προς την μετεξέλιξη του Εθνικού, την ανάπτυξη του αθλητικού τομέα της πόλης και την εν τέλει ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας μέσω του αθλητισμού είναι μακρύς και δύσκολος, αλλά αξίζει τον κόπο να συμβάλλουμε όλοι –φορείς και πολίτες- στην προσπάθεια των ανθρώπων του Εθνικού, ως ελάχιστη συμβολή για την πόλη και τον τόπο μας, ως χρέος για τα παιδιά μας και τις γενιές που έπονται.

Ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 08 Οκτώβριος 2016 16:29

novasports

Μέγας Χορηγός

joker

karta

XAMOGELO 1

vikos